Το αντικείμενο, με την ένδειξη K7QW-TIE-1, θεωρείται ότι δεν θα μπορούσε να έχει κατασκευαστεί με τις τεχνικές της εποχής.

Συγκεκριμένα, οι αρχικές εξετάσεις με φορητό φθορισμό ακτίνων Χ έδειξαν κάτι εκπληκτικό: το κομμάτι αποτελούνταν από περισσότερο από 90% σίδηρο, αλλά περιείχε επίσης 7,41% νικέλιο, ένα στοιχείο πολύ ασυνήθιστο στον επίγειο σίδηρο που λαμβάνεται μέσω τήξης. Αυτή η χημική σύνθεση, σε συνδυασμό με την αρχαιότητα του αρχαιολογικού πλαισίου – πολύ πριν από την ανάπτυξη της τεχνολογίας τήξης σιδήρου στην Κίνα – οδήγησαν τους ερευνητές στην υποψία ότι μπορεί να είχαν να κάνουν με μετεωριτικό σίδηρο.

Για να επιβεβαιώσει αυτό, η ομάδα πήρε ένα δείγμα από θραύσμα του αντικειμένου και το υπέβαλε σε μεταλλογραφική ανάλυση και ηλεκτρονική μικροσκοπία σάρωσης με φασματοσκοπία ακτίνων Χ (SEM-EDS). Τα αποτελέσματα δεν άφησαν περιθώρια αμφιβολίας.

Μια κατασκευή αδύνατη στην Εποχή του Χαλκού

Κατά την παρατήρηση του δείγματος με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο, οι επιστήμονες παρατήρησαν μια μικροδομή που αποτελείται από κρυστάλλους καθαρού σιδήρου ομοιόμορφου μεγέθους και χωρίς παραμόρφωση. Αυτή η δομή είναι χαρακτηριστική των μεταλλικών μετεωριτών, οι οποίοι ψύχονται πολύ αργά στο διάστημα για εκατομμύρια χρόνια. Αλλά η πιο αποκαλυπτική πτυχή της εξέτασης ήταν η κατανομή του νικελίου.

Τα αποτελέσματα της ανάλυσης έδειξαν το νικέλιο – με μέση συγκέντρωση περίπου 20% – ήταν κατανεμημένο εντελώς ομοιογενώς σε όλο το δείγμα. Αυτό είναι κάτι που, σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, είναι εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί χρησιμοποιώντας οποιαδήποτε τεχνική τήξης γνωστή κατά τη χρονική εκείνη περίοδο.

Το νικέλιο και ο σίδηρος διαχέονται με πολύ διαφορετικούς ρυθμούς και η απόκτηση ενός τόσο ομοιόμορφου, πλούσιου σε νικέλιο κράματος θα απαιτούσε τεχνολογίες που δεν υπήρχαν παρά χιλιετίες αργότερα. Σύμφωνα με τη μελέτη, αυτή η χημική ομοιογένεια όσον αφορά τον σίδηρο υψηλής περιεκτικότητας σε νικέλιο θα ήταν εξαιρετικά δύσκολο να επιτευχθεί χρησιμοποιώντας οποιαδήποτε τεχνολογία τήξης γνωστή κατά τα τέλη εκείνης της περιόδου, γεγονός που υποστηρίζει περαιτέρω τη θεωρία της μετεωριτικής προέλευσης αυτού του τεχνουργήματος.

Το συγκεκριμένο εύρημα δεν είναι το πρώτο μετεωριτικό σιδερένιο αντικείμενο που έχει εντοπιστεί στην Κίνα. Μέχρι σήμερα, 13 τέτοια κομμάτια έχουν ανακαλυφθεί σε όλη τη χώρα, κατανεμημένα σε διάφορες περιοχές και περιόδους. Το παλαιότερο είναι ένα μαχαίρι που βρέθηκε στη νεκρόπολη Ναρένσου, στο Σιντζιάνγκ, και χρονολογείται γύρω στο 3000 π.Χ.

Το δείγμα του Σανξινγκντούι ξεχωρίζει για διάφορους λόγους. Είναι, μέχρι στιγμής, το μεγαλύτερο σε όλη την Κίνα. Όσον αφορά το σχήμα και τη διακόσμησή του, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι, αν και η έντονη διάβρωση εμποδίζει τον προσδιορισμό τού κατά πόσον είχε στολίδια, δεν παρουσιάζει ενδείξεις ένθετων στοιχείων, σε αντίθεση με άλλα αντικείμενα που διαθέτουν ένθετα με τιρκουάζ.

Ένα τελετουργικό τσεκούρι ή ένα εργαλείο εργασίας;

Ένα από τα ερωτήματα που θέτουν οι αρχαιολόγοι είναι σε τι χρησίμευε αυτό το αντικείμενο. Στις Κεντρικές Πεδιάδες της Κίνας, ο μετεωριτικός σίδηρος χρησιμοποιούνταν συνήθως σε χάλκινα όπλα ή εργαλεία, σχηματίζοντας διμεταλλικά αντικείμενα που συνδέονταν με ταφές υψηλού κύρους. Σε αυτές τις περιπτώσεις, οι ερευνητές πιστεύουν ότι οι τεχνίτες έχυσαν μπρούντζο γύρω από την ήδη υπάρχουσα σιδερένια λεπίδα, ενσωματώνοντάς την σε καλούπια.

Αντιθέτως, τα αντικείμενα από το Σιντζιάνγκ και το Σανξινγκντούι είναι μονομεταλλικά είναι κατασκευασμένα αποκλειστικά από μετεωριτικό σίδηρο. Το πλαίσιο του λάκκου 7 στο Σανξινγκντούι είναι σαφώς τελετουργικό, αλλά η ακριβής λειτουργία του αντικειμένου είναι ασαφής. Ωστόσο, οι συγγραφείς επισημαίνουν μια ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: πολλά από τα χάλκινα γλυπτά από το Σανξινγκντούι, συμπεριλαμβανομένων των μασκών και των αγγείων, παρουσιάζουν σημάδια κοπής που έγιναν μετά τη χύτευση, γεγονός που υποδηλώνει ότι χρησιμοποιήθηκαν πολύ σκληρά εργαλεία για την τροποποίησή τους.

Σύμφωνα με τον αρχαιολόγο Liang Yuzhong, που συμμετείχε στην έρευνα, πρόκειται για «μια μοναδική ανακάλυψη που θα μπορούσε να μας προσφέρει νέες γνώσεις για τις πρώιμες κοινωνίες και την αλληλεπίδρασή τους με εξωγήινα υλικά».

Η ανακάλυψη αυτή εγείρει ενδιαφέρουσες ερωτήσεις: Πώς έφτασε ένα τόσο σπάνιο εξωγήινο αντικείμενο στην Κίνα της Εποχής του Χαλκού; Ποιες τεχνολογικές δυνατότητες είχαν οι άνθρωποι εκείνης της περιόδου; Οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η περαιτέρω μελέτη του σιδηρένιου αντικειμένου θα δώσει απαντήσεις, αλλά και θα ανοίξει νέους δρόμους στην κατανόηση της αρχαίας μεταλλουργίας και πιθανών επαφών με μετεωριτικά υλικά.

Η ανακάλυψη ήδη έχει προσελκύσει διεθνές ενδιαφέρον, καθώς τα χαρακτηριστικά του αντικειμένου μοιάζουν να ξεπερνούν κατά πολύ τις γνωστές δυνατότητες της εποχής του Χαλκού.

Ο αρχαίος πολιτισμός στην περιοχή του Σανξινγκντούι έχει βρεθεί πολλές φορές στο επίκεντρο της προσοχής των Κινέζων αρχαιολόγων.

Δείτε πλάνα από μερικά από τα πιο τα εκπληκτικά του ευρήματα εδώ.

photo: pixabay