Στην ευρύτερη περιοχή της αρχαίας Ρανδείας, στο χωριό Salkaya, κοντά στο Ελαζίγκ, ένας αγρότης εντόπισε τυχαία ένα ψηφιδωτό και ενημέρωσε τις αρχές. Οι αρχαιολόγοι ξεκίνησαν ανασκαφές το 2023 και σύντομα αποκαλύφθηκε ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό δάπεδο έκτασης περίπου 84 τετραγωνικών μέτρων.

Το ψηφιδωτό είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό. Περιλαμβάνει παραστάσεις λιονταριού, αγριοκάτσικου, ελαφιού, αρκούδας, λεοπάρδαλης, πτηνών και άλλων ζώων, μαζί με φυτικά και γεωμετρικά μοτίβα. Οι αρχαιολόγοι το χρονολογούν περίπου στον 5ο-6ο αιώνα μ.Χ. και θεωρούν ότι παρουσιάζει ενδιαφέρον για τη μετάβαση από τις παλαιότερες θρησκευτικές παραδόσεις στον χριστιανισμό. Όμως το ψηφιδωτό αποδείχθηκε μόνο η κορυφή του παγόβουνου. Κάτω από τη γη υπήρχαν πολύ περισσότερα.

Οι ανασκαφές αποκάλυψαν ένα λουτρικό συγκρότημα, αποθηκευτικούς χώρους, πιθανό οινοποιείο, καθώς και τα κατάλοιπα μιας εκκλησίας. Κοντά στην εκκλησία βρέθηκε και τάφος παιδιού. που φαίνεται να ανήκει στην ίδια ευρύτερη περίοδο. Το λουτρό, μάλιστα, είναι αρκετά καλά διατηρημένο και διαθέτει σύστημα θέρμανσης κάτω από το δάπεδο. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι πιθανότατα δεν επρόκειτο για δημόσιο λουτρό, αλλά για εγκατάσταση που εξυπηρετούσε περιορισμένο αριθμό ανθρώπων.

Όλα αυτά αλλάζουν την εικόνα της περιοχής, που ενδέχεται να συνδέεται με την αρχαία Ρανδεία, η ακριβής θέση της οποίας παραμένει αντικείμενο έρευνας. Δεν φαίνεται πλέον να πρόκειται απλώς για ένα μεμονωμένο κτίριο με ένα εντυπωσιακό ψηφιδωτό, αλλά για έναν πολύ πιο σύνθετο χώρο με κατοικίες, οικονομικές εγκαταστάσεις και θρησκευτικά κτίσματα.

Ποιοι ζούσαν εκεί;
Αυτό παραμένει ένα από τα μεγάλα μυστήρια. Οι αρχαιολόγοι δεν έχουν ακόμη καταλήξει με βεβαιότητα στον ακριβή χαρακτήρα του χώρου ή στους ανθρώπους που τον χρησιμοποιούσαν. Έχουν διατυπωθεί διάφορες υποθέσεις, από μια σημαντική αγροτική εγκατάσταση, έως χώρο που συνδεόταν με πλούσιο ιδιοκτήτη ή στρατιωτική δραστηριότητα. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχει βρεθεί επιγραφή που να δίνει οριστική απάντηση. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η περιοχή χρησιμοποιήθηκε κατά την Ύστερη Αρχαιότητα, σε μια περίοδο, κατά την οποία η ανατολική Ανατολία γνώριζε μεγάλες κοινωνικές και θρησκευτικές αλλαγές.
Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η έρευνα δεν έχει ολοκληρωθεί. Μεγάλο μέρος της περιοχής παραμένει ανεξερεύνητο και οι νέες ανασκαφές μπορεί να αποκαλύψουν ακόμη περισσότερα στοιχεία για τους ανθρώπους που έζησαν εκεί.

Έτσι, το τυχαίο εύρημα ενός αγρότη, την ώρα που φύτευε δέντρα, ήταν κάτι πολύ περισσότερο από ένα όμορφο αρχαίο ψηφιδωτό. Άνοιξε την πόρτα σε έναν ολόκληρο κόσμο που παρέμενε κρυμμένος κάτω από το έδαφος για περίπου 1.500 χρόνια.

Δείτε φωτογραφίες ΕΔΩ

^{photo: pixabay}