Το Nancy Grace Roman Space Telescope της NASA βρίσκεται πλέον στην τελική ευθεία για την εκτόξευσή του, με στόχο τις 30 Αυγούστου 2026 από τη Φλόριντα, πάνω σε πύραυλο Falcon Heavy της SpaceX.

Το Roman δεν σχεδιάστηκε απλώς για να τραβήξει εντυπωσιακές εικόνες. Στόχος του είναι να εξετάσει μερικά από τα μεγαλύτερα αναπάντητα ερωτήματα της σύγχρονης αστρονομίας, όπως το τι είναι η σκοτεινή ύλη, τι κρύβεται πίσω από τη σκοτεινή ενέργεια και πώς εξελίχθηκε το Σύμπαν.

Ένα τηλεσκόπιο που θα βλέπει τεράστιες περιοχές του ουρανού

Εκεί όπου το Hubble χρειάζεται πολλές παρατηρήσεις για να καλύψει μια μεγάλη περιοχή, το Roman θα μπορεί να «σαρώνει» τεράστιες εκτάσεις του ουρανού. Το πεδίο θέασής του θα είναι τουλάχιστον 100 φορές μεγαλύτερο από εκείνο του Hubble, ενώ κατά τη διάρκεια της αποστολής του, οι επιστήμονες αναμένεται να μελετήσουν περισσότερους από δύο δισεκατομμύρια γαλαξίες. Η τεράστια αυτή κλίμακα θα επιτρέψει στους ερευνητές να παρακολουθήσουν πώς σχηματίστηκαν και εξελίχθηκαν γαλαξίες και σμήνη γαλαξιών και πώς μεταβλήθηκε η διαστολή του Σύμπαντος μέσα στον κοσμικό χρόνο.

Το μεγάλο μυστήριο της σκοτεινής ενέργειας

Ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα που θα προσπαθήσει να απαντήσει το Roman, αφορά τη σκοτεινή ενέργεια. Γνωρίζουμε ότι το Σύμπαν διαστέλλεται και ότι η διαστολή του επιταχύνεται. Αυτό που δεν γνωρίζουν οι επιστήμονες είναι τι ακριβώς προκαλεί αυτή την επιτάχυνση. Οι επιστήμονες θα χρησιμοποιήσουν τις παρατηρήσεις του Roman για να εξετάσουν, αν η σκοτεινή ενέργεια είναι μια σταθερή ιδιότητα του Σύμπαντος ή αν μεταβάλλεται με την πάροδο του χρόνου. Και αν αποδειχθεί ότι πράγματι αλλάζει, οι συνέπειες για τη σύγχρονη κοσμολογία θα μπορούσαν να είναι τεράστιες.

Θα ψάξει και χιλιάδες νέους κόσμους

Το Roman θα στραφεί όμως και πολύ πιο κοντά στη δική μας γειτονιά του Γαλαξία. Με τη μέθοδο του βαρυτικού μικροφακού και άλλες τεχνικές, αναμένεται να εντοπίσει τεράστιο αριθμό νέων εξωπλανητών. Η NASA εκτιμά ότι οι έρευνές του θα μπορούσαν να αποκαλύψουν έως περίπου 100.000 νέους πλανήτες. Δεν σημαίνει ότι όλοι αυτοί θα είναι κατοικήσιμοι. Θα προσφέρουν όμως στους επιστήμονες ένα πρωτοφανές στατιστικό δείγμα, για το πόσο συνηθισμένα είναι τα πλανητικά συστήματα και πόσο μοιάζουν με το δικό μας.

Παράλληλα, το Roman διαθέτει και ένα νέο στεμματογράφο, που θα χρησιμοποιηθεί ως τεχνολογική επίδειξη για την άμεση απεικόνιση ορισμένων εξωπλανητών. Η τεχνολογία αυτή θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντικό βήμα προς μελλοντικά τηλεσκόπια που θα αναζητούν πλανήτες παρόμοιους με τη Γη.

Θα ταξιδέψει στο ίδιο «σημείο» με το James Webb

Μετά την εκτόξευσή του, το Roman θα κατευθυνθεί προς το σημείο Lagrange 2 (L2), περίπου 1,6 εκατομμύρια χιλιόμετρα από τη Γη. Εκεί βρίσκεται και το James Webb, όμως τα δύο τηλεσκόπια δεν θα κάνουν την ίδια δουλειά. Το Roman είναι σχεδιασμένο κυρίως για να παρατηρεί τεράστιες περιοχές του ουρανού, ενώ το Webb μπορεί να πραγματοποιεί εξαιρετικά λεπτομερείς παρατηρήσεις συγκεκριμένων στόχων. Η βασική αποστολή του Roman έχει σχεδιαστεί για πέντε χρόνια, με τη NASA να εκτιμά ότι το τηλεσκόπιο θα μπορούσε να λειτουργήσει για έως και δέκα χρόνια, εφόσον οι συνθήκες και τα διαθέσιμα καύσιμα το επιτρέψουν.

Το τηλεσκόπιο πήρε το όνομά του από τη Nancy Grace Roman, την πρώτη επικεφαλής αστρονόμο της NASA και μία από τις σημαντικότερες μορφές στην ιστορία του αμερικανικού διαστημικού προγράμματος.

Τώρα, 30 Αυγούστου, εφόσον όλα εξελιχθούν σύμφωνα με το πρόγραμμα, το Roman θα ξεκινήσει το ταξίδι του κι ίσως το πιο συναρπαστικό κομμάτι της αποστολής του είναι ότι κανείς δεν γνωρίζει ακόμη τι θα ανακαλύψει.

Δείτε βίντεο ΕΔΩ

^{photo: AΠΕ-ΜΠΕ- EPA-EUROPEAN SOUTHERN OBSERVATORY}