«Η Ελλάδα δεν τελειώνει στα σύνορα. Η Ελλάδα αρχίζει από τους τόπους των συνόρων» τόνισε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας κατά την ανακήρυξή του σε επίτιμο δημότη Αγαθονησίου και έκανε λόγο για συμβολική αλλά και ουσιαστική επιβεβαίωση του δεσμού ανάμεσα στην Πολιτεία και τους ακρίτες των νησιών μας.
Είπε ακόμη, ότι αποτελεί χρέος κάθε γενιάς, να κρατάει ισχυρή την ελληνικότητα εδώ και παντού, ώσπου να παραδώσουμε στους επόμενους το ίδιο καθήκον, το ίδιο προνόμιο και το ίδιο χρέος και πρόσθεσε: «Η Ελλάδα αρχίζει από εδώ. Και είναι προνόμιο ως πολίτης ενός τόπου να μπορείς να πεις ότι η Ελλάδα αρχίζει εδώ. Σε αυτή τη γη που έγινε η ”μεγάλη έκρηξη” του ελληνικού πνεύματος, η οποία προσφέρει στην ανθρωπότητα φως διαρκείας, φως γνώσης, επιστήμης, φιλοσοφίας και δημοκρατίας».
Όπως σημείωσε, «Πάνω από εθνότητες, πάνω από θρησκείες, πάνω από ιδεολογίες και πάνω από αυτοκρατορίες, το ελληνικό πνεύμα παραμένει σε αυτές τις ακτές ισχυρό και διαρκές επί χιλιετίες. Χρέος μας λοιπόν, χρέος κάθε γενιάς είναι να κρατάμε ισχυρή την ελληνικότητα εδώ και παντού, ώσπου να παραδώσουμε στους επόμενους το ίδιο καθήκον, το ίδιο προνόμιο και το ίδιο χρέος».
Εξέφρασε, επίσης, ευγνωμοσύνη για την προσφορά των ακριτών προς την πατρίδα η οποία «δεν ξεχνά, δεν αμελεί και δεν παραμερίζει κανέναν». Διαβεβαίωσε, ακόμα, ότι η Πολιτεία δεσμεύεται να παραμείνει κοντά τους, όπως παραμένουν στο νησί τους, κι εκείνοι.
«Βρίσκομαι εδώ για να υπογραμμίσω με την παρουσία μου ότι πατρίδα δεν είναι μόνο οι μεγάλες πόλεις, τα πολύβουα λιμάνια, τα διοικητικά κέντρα, αλλά είναι, κυρίως, οι άνθρωποι που ζουν στις ακριτικές γωνιές της χώρας μας. Είναι όλοι όσοι ζουν στα όρια του χάρτη της Ελλάδας, και την κρατούν ζωντανή με την επιμονή, την αξιοπρέπεια, την ανθεκτικότητά τους» τόνισε.
Ειδικότερα, κατά τον χαιρετισμό του, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ανέφερε μεταξύ άλλων:
«Με βαθιά συγκίνηση και αίσθημα ευθύνης βρίσκομαι σήμερα εδώ, στο βορειότερο άκρο των Δωδεκανήσων, στον μικρό και πανέμορφο τόπο σας, έναν τόπο που συνδέεται στενά με την απέναντι γη της Ιωνίας, με τα μεγάλα ταξίδια στο Αιγαιακό αρχιπέλαγος, με την ελληνική εξωστρέφεια· έναν τόπο ιστορίας και μνήμης.
Βρίσκομαι εδώ για να υπογραμμίσω με την παρουσία μου ότι πατρίδα δεν είναι μόνο οι μεγάλες πόλεις, τα πολύβουα λιμάνια, τα διοικητικά κέντρα, αλλά είναι, κυρίως, οι άνθρωποι που ζουν στις ακριτικές γωνιές της χώρας μας. Είναι όλοι όσοι ζουν στα όρια του χάρτη της Ελλάδας, και την κρατούν ζωντανή με την επιμονή, την αξιοπρέπεια, την ανθεκτικότητά τους.
Είναι οι άνθρωποι που βιώνουν μια δύσκολη καθημερινότητα, που υπομένουν αγόγγυστα τους καιρούς που απομονώνουν, τις αποστάσεις που αποκόβουν, τις ανάγκες που ζητούν άμεση αντιμετώπιση. Είστε όλοι εσείς που δεν εγκαταλείψατε το νησί σας, αλλά μείνατε εδώ, αμύντορες των ελληνικών και ευρωπαϊκών συνόρων, θεματοφύλακες μιας ζωντανής κοιτίδας ελληνισμού με διαδρομή αιώνων.
Τραγαία νήσος στον Θουκυδίδη και τον Στράβωνα, Τραγιά στον Πλούταρχο, Υετούσα σύμφωνα με τους αρχαίους γεωγράφους, κατοικήθηκε από τους Κάρες, τους Δωριείς, τους Ίωνες της Μιλήτου. Αποτέλεσε μέρος του δικτύου από μικρά νησάκια που οι Μιλήσιοι χρησιμοποιούσαν ως βάσεις ναυσιπλοΐας και εμπορίου με στρατιωτικές οχυρωματικές εγκαταστάσεις, για την ασφάλεια των εμπορικών θαλασσίων δικτύων της Μιλήτου.
Καταμεσής στην ”ισόβια θάλασσα και το αμάραντο πέλαγος” όπως θα έλεγε ο Οδυσσέας Ελύτης, το Αγαθονήσι είδε ναυμαχίες να εκτυλίσσονται και πειρατές να το απειλούν. Εποικίστηκε και εγκαταλείφθηκε ξανά και ξανά – γιατί είναι τόπος δύσκολος, μακρινός.
Ωστόσο, το 1087 περιήλθε στην κυριότητα της Μονής της Πάτμου, όπως μαρτυρά χρυσόβουλλο του αυτοκράτορα Αλεξίου Α’ Κομνηνού, και ακόμη και σήμερα το Αγαθονήσι μαζί με Αρκιούς, Λειψούς, Πάτμο, Λέβιθα και Φούρνους ανήκουν στην Πατριαρχική Εξαρχία Πάτμου. Βέβαια, πέρασαν χρόνια πολλά που ήταν ακατοίκητο, σύμφωνα με τον Οθωμανό πειρατή και αργότερα ναύαρχο, γεωγράφο, χαρτογράφο και συγγραφέα Πίρι Ρέις, με τον οποίο συμφωνούν πολλοί ακόμη περιηγητές του Μεσαίωνα· έρημο καθώς ήταν, έγινε κρησφύγετο πειρατών, για να περάσει το 1522 στην κυριαρχία των Τούρκων.
Αιώνες αργότερα, το 1912, περιήλθε στην ιταλική κατοχή, το 1943 κατελήφθη από τους Γερμανούς και ξανάγινε επιτέλους ελληνικό με την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στον εθνικό κορμό το 1948. Χιλιόχρονες περιπέτειες, μεγάλο βάθος ιστορίας.
Και σήμερα, λιγοστοί κάτοικοι, αλλά με πείσμα και αγάπη για τον τόπο. Όπως ο Μιχάλης Κότορος, που σε κάποια αφήγησή του στο πλαίσιο του προγράμματος ”Ιστοριογράφημα στο Αιγαίο” λέει πως όταν είναι μακριά από το Αγαθονήσι, ”νιώθει τον ουρανό να τον πλακώνει”, πως ”θέλει να’ ναι δίπλα στη γη, να την ακουμπά”.
Όπως ο Σάββας Καμίτσης που μένει στο νησί γιατί του προσφέρει ”ελευθερία και εμπιστοσύνη στους ανθρώπους”, αφού μπορεί ”ν’ αφήνει τις πόρτες ξεκλείδωτες, χωρίς κανένα φόβο”. Άνθρωποι που ίσως δεν βρίσκονται πια στη ζωή, μα το πνεύμα τους επιζεί στους νεότερους που αψηφούν το δέλεαρ της μετοίκησης.
Σ΄ όλους αυτούς τους αγνούς, άδολους ανθρώπους που ζουν με πολύ λιγότερα απ’ όσα υπαγορεύει η ζωή των μεγάλων αστικών κέντρων, οφείλουμε να προσφέρουμε ελπίδα και πίστη στο μέλλον. Και θέλω να εξάρω, κύριε δήμαρχε, τη συστηματική σας προσπάθεια προς αυτή την κατεύθυνση, τη μέριμνά σας για τη βελτίωση των υποδομών, τη στήριξη της οικογένειας, τη λειτουργία νηπιαγωγείου, δημοτικού και γυμνασίου σχολείου, την δρομολόγηση αναπτυξιακών έργων. Όμως μένουν πολλά ακόμη να γίνουν.
Γνωρίζω, κύριε δήμαρχε, το βάρος που επωμίστηκε το νησί εξαιτίας της προσφυγικής και μεταναστευτικής κρίσης, την ανθρωπιά που επιδεικνύετε καθημερινά απέναντι στους κατατρεγμένους, αλλά και τα προβλήματα ασφάλειας που αντιμετωπίζετε. Γνωρίζω ότι απαιτείτε από την Πολιτεία να στηρίξει τον ακριτικό σας τόπο, όχι με λόγια, αλλά με πράξεις. Και αναγνωρίζω ολόθυμα ότι κανένας Έλληνας πολίτης δεν επιτρέπεται να αισθάνεται μόνος επειδή ζει μακριά από το κέντρο.
Σήμερα που ο κόσμος μας αλλάζει ραγδαία, με τους πλέον απροσδόκητους τρόπους, θέλω να τονίσω ότι τα ακριτικά μας νησιά δεν είναι κουκίδες στο πέλαγος, δεν είναι ακρώρειες της γεωγραφίας, αλλά σημεία ευθύνης. Διατηρώντας αδιάσπαστο το νήμα που συνδέει τις εποχές, τους ανθρώπους, τις ακτές και τα πελάγη μας, νήμα που διαμορφώνει το καθημερινό βίωμα και ενισχύει πατροπαράδοτες αξίες, δίνουν νόημα και βάθος στην ταυτότητα του λαού μας.
Είναι τόποι όπου η καθημερινότητα των πολιτών αποκτά διαστάσεις εθνικής αποστολής. Είναι τόποι που στερεώνουν τους αρμούς της εθνικής συνοχής. Γιατί αυτοί, εσείς, είστε οι φύλακες της συνέχειας της πατρίδας, διατρανώνοντας, με την αφοσίωσή σας στο ακριτικό μας νησί, ότι η Ελλάδα παραμένει ακέραιη, ζωντανή και παρούσα σε κάθε γωνιά της επικράτειας.
Όπως έχουμε πει και με άλλες ευκαιρίες, σε άλλους ακριτικούς τόπους, η Ελλάδα δεν τελειώνει στα σύνορα. Η Ελλάδα αρχίζει από τους τόπους των συνόρων. Η Ελλάδα αρχίζει από εδώ. Και είναι προνόμιο ως πολίτης ενός τόπου να μπορείς να πεις ότι η Ελλάδα αρχίζει εδώ. Σε αυτή τη γη που έγινε η ”μεγάλη έκρηξη” του ελληνικού πνεύματος, η οποία προσφέρει στην ανθρωπότητα φως διαρκείας, φως γνώσης, επιστήμης, φιλοσοφίας και δημοκρατίας. Πάνω από εθνότητες, πάνω από θρησκείες, πάνω από ιδεολογίες και πάνω από αυτοκρατορίες, το ελληνικό πνεύμα παραμένει σε αυτές τις ακτές ισχυρό και διαρκές επί χιλιετίες. Χρέος μας λοιπόν, χρέος κάθε γενιάς είναι να κρατάμε ισχυρή την ελληνικότητα εδώ και παντού ώσπου να παραδώσουμε στους επόμενους το ίδιο καθήκον, το ίδιο προνόμιο και το ίδιο χρέος.
Θέλω να σας εκφράσω την ευγνωμοσύνη όλων μας για όσα προσφέρετε στην πατρίδα μας, μια πατρίδα που δεν ξεχνά, δεν αμελεί και δεν παραμερίζει κανένα. Και να σας διαβεβαιώσω, ως πολίτης Αγαθονήσου πλέον και εγώ, ότι η Πολιτεία δεσμεύεται να παραμείνει κοντά σας, όπως παραμένετε εδώ, στο νησί σας, κι εσείς. Είμαι συγκινημένος για την τιμή που μου κάνετε, την οποία βλέπω ως συμβολική αλλά και ουσιαστική επιβεβαίωση του δεσμού ανάμεσα στην Πολιτεία και τους ακρίτες των νησιών μας.».
ΑΠΕ-ΜΠΕ / photo: eurokinissi
