Οι επίμονες οικονομικές δυσκολίες επιταχύνουν τη γνωστική έκπτωση, σύμφωνα με νέα μελέτη με επικεφαλής ερευνητές του «University College London» (UCL).
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Innovation in Aging», ανέλυσε δεδομένα από 2.759 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο, τα οποία συμπλήρωναν ερωτηματολόγια σε όλη τη διάρκεια της ζωής τους στο πλαίσιο της έρευνας «MRC National Survey of Health and Development», της μακροβιότερης εν εξελίξει μελέτης κοόρτης στον κόσμο.
Οι συμμετέχοντες ρωτήθηκαν για το εισόδημα του νοικοκυριού τους σε τρεις χρονικές στιγμές, στις ηλικίες των 26, 43 και 53 ετών. Ως άτομα με επίμονα χαμηλό εισόδημα χαρακτηρίστηκαν όσοι ανήκαν στο χαμηλότερο 20% της ομάδας τουλάχιστον σε δύο από τις τρεις αυτές αξιολογήσεις. Η κατηγορία αυτή αντιστοιχούσε στο 16% των συμμετεχόντων, δηλαδή περίπου έναν στους έξι.
Η οικονομική δυσχέρεια αξιολογήθηκε μέσω ερωτήσεων, όπως κατά πόσο οι συμμετέχοντες δυσκολεύονταν να τα βγάλουν πέρα με το εισόδημά τους ή αν αντιμετώπιζαν προβλήματα στην πληρωμή λογαριασμών. Ως άτομα με επίμονη οικονομική δυσχέρεια χαρακτηρίστηκαν όσοι ξεπέρασαν το σχετικό όριο στο ερωτηματολόγιο τουλάχιστον δύο φορές μεταξύ των ηλικιών 36 και 53 ετών. Η ομάδα αυτή αντιπροσώπευε το 12% των συμμετεχόντων, δηλαδή περίπου έναν στους οκτώ.
Όπως διαπιστώθηκε κατά την έρευνα, τα άτομα που βίωσαν είτε επίμονες οικονομικές δυσκολίες είτε σταθερά χαμηλό εισόδημα κατά την πρώιμη και μέση ενήλικη ζωή είχαν χαμηλότερες επιδόσεις σε τεστ γνωστικών λειτουργιών έως την ηλικία των 53 ετών. Τα γνωστικά τεστ αξιολόγησαν τη λεκτική μνήμη και την ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών.
Αναλύοντας μια υποομάδα συμμετεχόντων που υποβλήθηκαν σε μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου, η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι όσοι είχαν επίμονα χαμηλό εισόδημα παρουσίαζαν χειρότερη υγεία του εγκεφάλου στη μετέπειτα ζωή (ηλικίες 69-71 ετών), συμπεριλαμβανομένης μεγαλύτερης εγκεφαλικής ατροφίας.
Οι συσχετίσεις αυτές παρέμειναν ισχυρές ακόμη και αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τα αποτελέσματα, όπως οι γνωστικές ικανότητες στην παιδική ηλικία, το μορφωτικό επίπεδο και οι κοινωνικοοικονομικές δυσκολίες κατά την παιδική ηλικία.
Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ακόμη ότι η σχέση μεταξύ οικονομικής δυσπραγίας και χειρότερης εγκεφαλικής υγείας σε μεγαλύτερη ηλικία ήταν ιδιαίτερα έντονη στους άνδρες, στα άτομα που είχαν βιώσει μειονεκτικές συνθήκες στην παιδική ηλικία και σε όσους έφεραν τη γενετική παραλλαγή APOE-ε4, η οποία αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ.
Οι ερευνητές αναφέρουν διάφορους πιθανούς μηχανισμούς που συνδέουν τη γνωστική γήρανση με την οικονομική δυσχέρεια. Ένας από αυτούς είναι η χρόνια φλεγμονή, η οποία προκαλείται από το παρατεταμένο στρες και είναι γνωστό ότι επιταχύνει τη γήρανση του εγκεφάλου. Ένας ακόμη παράγοντας είναι ότι η συνεχής ανησυχία για τα οικονομικά μπορεί να αυξάνει το γνωστικό φορτίο, αφήνοντας στους ανθρώπους λιγότερους νοητικούς πόρους διαθέσιμους για άλλες γνωστικές λειτουργίες.
Οι ερευνητές επισημαίνουν επίσης ότι, παρότι όσοι αντιμετώπισαν οικονομικές δυσκολίες ή χαμηλό εισόδημα είχαν χαμηλότερες επιδόσεις στα γνωστικά τεστ στην ηλικία των 53 ετών, η απόδοσή τους σε τεστ μνήμης παρουσίασε βραδύτερη επιδείνωση μεταξύ των ηλικιών 53 και 69 ετών. Αυτό, όπως περιγράφουν, πιθανότατα οφείλεται στο γεγονός ότι είχαν ήδη υποστεί σημαντική γνωστική έκπτωση πριν από την ηλικία των 53 ετών, σε σύγκριση με όσους δεν είχαν βιώσει επίμονη οικονομική πίεση.
ΑΠΕ-ΜΠΕ- Μ.Κουζινοπούλου / photo: Pixabay
