Η αμερικανική κυβέρνηση εξέφρασε χθες Τρίτη την ελπίδα να κλειστεί γρήγορα συμφωνία για να ανοίξει ξανά το στενό του Ορμούζ, στην καρδιά των εντάσεων που οδήγησαν στην αναζωπύρωση των εχθροπραξιών ανάμεσα στις ΗΠΑ και στο Ιράν τις τελευταίες εβδομάδες, κάτι που οδήγησε σε νέα πτώση των τιμών του πετρελαίου, κάτω από το όριο των 80 δολαρίων το βαρέλι.

Ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο αναφέρθηκε σε «πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν και το Ομάν. «Δεν έχει συναφθεί ακόμη καμιά οριστική συμφωνία», είπε, αλλά «ελπίζουμε πως αυτό θα γίνει πολύ σύντομα».

Από την πλευρά του ο αμερικανός υπουργός Σκοτ Μπέσεντ μίλησε στο CNBC περί συμφωνίας που θα μπορούσε να κλειστεί «σήμερα ή αύριο» (σ.σ. χθες Τρίτη ή σήμερα Τετάρτη) για να «ξανανοίξει το στενό».

Το Κατάρ, χώρα η οποία μεσολαβεί, μαζί με το Πακιστάν και το Ομάν, έκανε λόγο για προσπάθειες «σε εξέλιξη» για να «βρεθεί βραχυπρόθεσμη λύση που θα επέτρεπε να ξαναρχίσει ο διάλογος», διά στόματος του εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών του εμιράτου Ματζίντ αλ Ανσάρι.

«Αποκλιμάκωση των εντάσεων»

Χθες ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο εμίρης του Κατάρ σεΐχης Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ Θάνι συζήτησαν τηλεφωνικά σχετικά με τις προσπάθειες προκειμένου να υπάρξει «αποκλιμάκωση των εντάσεων» ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη και «επαναπροσέγγιση των δυο πλευρών», ανέφερε το παλάτι.

Καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται, η τιμή του πετρελαίου πέφτει. Το βαρέλι του Μπρεντ Βόρειας Θάλασσας, διεθνούς ποικιλίας αναφοράς, υποχώρησε χθες κατά 5,26% στα 79,36 δολάρια, στο χαμηλότερο επίπεδο από τη 10η Ιουλίου.

Το λεγόμενο «μνημόνιο κατανόησης του Ισλαμαμπάντ», καταρχήν συμφωνία της Ουάσιγκτον και της Τεχεράνης, υποτίθεται πως σηματοδοτούσε την έναρξη διαδικασίας διάρκειας 60 ημερών –ανανεώσιμης– για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή και τη ρύθμιση των ζητημάτων που εκκρεμούσαν, ιδίως του προγράμματος πυρηνικής ενέργειας του Ιράν.

Και ακόμη επέτρεψε να ξαναρχίσει η κίνηση στο στενό του Ορμούζ, πέρασμα στρατηγικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο υδρογονανθράκων, που έκλεισε de facto το Ιράν την επομένη του ξεσπάσματος του πολέμου, την 28η Φεβρουαρίου· σε αντίποινα, οι ΗΠΑ επέβαλαν αποκλεισμό στα ιρανικά λιμάνια στον Κόλπο.

Όμως η νηνεμία δεν διήρκεσε. Οι εχθροπραξίες ξανάρχισαν στις αρχές Ιουλίου, κάνοντας κομματάκια τη συμφωνία. Το Ιράν ξανάκλεισε το στενό αφού ξανάρχισαν οι αμερικανικοί βομβαρδισμοί κι όσα πλοία αποπειρώνται να το διασχίσουν χωρίς άδεια της Τεχεράνης πληρώνουν ενίοτε το πληρώνουν πολύ ακριβά.

Τη νύχτα της Δευτέρας προς Τρίτη, φορτηγό που το επιχείρησε χτυπήθηκε από βλήμα, με αποτέλεσμα να εκδηλωθεί πυρκαγιά. Ένα μέλος του πληρώματος αγνοείται, σύμφωνα με τη βρετανική εταιρεία ασφάλειας της ναυσιπλοΐας Vanguard Tech.

Το Ιράν διέψευσε τη Δευτέρα ότι διεξάγει διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον. «Δεν διαπραγματευόμαστε με τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή. Διαπραγματευόμαστε με το Ομάν, για να εγγυηθούμε την ασφαλή διέλευση από το στενό του Ορμούζ», είπε ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ.

Η διάψευση προκάλεσε την οργή του αμερικανού προέδρου.

Την περασμένη εβδομάδα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ απειλούσε ότι θα διέτασσε να «χτυπηθεί δυνατά» η Ισλαμική Δημοκρατία, προτού ανακρούσει πρύμνα και ανακοινώσει πως ανέβαλε σχεδιαζόμενους μαζικούς βομβαρδισμούς σε συνεργασία με το Ισραήλ. Η νέα αναστροφή του Ντόναλντ Τραμπ είναι πάγια τακτική του, κινείται από την αρχή του πολέμου στο εκκρεμές από τις απειλές περί καταστροφικών βομβαρδισμών στις αναγγελίες περί τερματισμού της κρίσης.

Ναυάγιο

Η Τεχεράνη δεν θέλει επαναφορά στην προπολεμική κατάσταση και δεν επιτρέπει στα πλοία που θέλουν να διασχίσουν το στενό του Ορμούζ να ακολουθούν παρά μόνο μια πορεία, κατά μήκος των ακτών της. Εννοεί να διατηρήσει τον έλεγχο του στενού και να προχωρήσει στην επιβολή τελών, κάτι που απορρίπτουν η Ουάσιγκτον και άλλες χώρες και αντίκειται προς το διεθνές δίκαιο της θάλασσας.

«Είμαστε στο σημείο να καταλήξουμε σε συμφωνία για πορεία αποδεκτή κι από τα δυο μέρη –ούτε τη βόρεια, ούτε τη νότια–, με σεβασμό των κυριαρχικών δικαιωμάτων κάθε χώρας και την εγγύηση των εθνικών συμφερόντων μας και της ασφάλειάς μας», δήλωσε ο εκπρόσωπος του ΥΠΕΞ του Ιράν Μπαγαεΐ το σαββατοκύριακο.

Στην Ερυθρά θάλασσα, νέο μέτωπο που ξανάνοιξε με την επανέναρξη εχθροπραξιών στα μέσα Ιουλίου ανάμεσα στο σιιτικό ένοπλο κίνημα Ανσαραλά –γνωστότερο στη Δύση με το επώνυμο της οικογένειας των ηγετών του, των Χούθι–, που πρόσκειται στο Ιράν, και τη Σαουδική Αραβία, ινδικό πλοίο βυθίστηκε χθες, έπειτα από επίθεση που υπέστη, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο υεμενίτης αξιωματούχος.

Οι αρχές της Ινδίας ανακοίνωσαν ότι τα 14 μέλη του πληρώματος του σκάφους διασώθηκαν. Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης, που ουσιαστικά εδρεύει στη Σαουδική Αραβία, απέδωσε την επίθεση στους Χούθι.

Το κίνημα ανακοίνωσε την 20ή Ιουλίου την επιβολή αποκλεισμού στα λιμάνια της Σαουδικής Αραβίας, κατόπιν επιτέθηκε εναντίον πετρελαιοφόρων δεξαμενόπλοιων του σουνιτικού βασιλείου με τις μεγαλύτερες εξαγωγές αργού στον κόσμο. Το Ριάντ διεξήγαγε βομβαρδισμούς εναντίον στρατιωτικών υποδομών των ανταρτών· κι ανακοίνωσε τη δημιουργία ναυτικής συμμαχίας.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/photo αρχείου EPA-WHITE HOUSE HANDOUT