«Κανονικό διαμαντάκι» για τη Θεσσαλονίκη χαρακτήρισε τον πολιτιστικό και μουσειακό τουρισμό η γενική διευθύντρια του Οργανισμού Τουριστικής Προβολής Θεσσαλονίκης (ΟΤΘ) και CEO του Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης, Κυριακή Ουδατζή, τονίζοντας παράλληλα ότι αποτελεί «μία από τις μεγαλύτερες και ταχύτερα αναπτυσσόμενες μορφές τουρισμού διεθνώς» και υπογραμμίζοντας την ανάγκη η πόλη να επενδύσει πιο δυναμικά στην ανάδειξή του.

Τις δηλώσεις αυτές έκανε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, στο περιθώριο της σημερινής συνέντευξης Τύπου για τις εκδηλώσεις που διοργανώνονται ενόψει του εορτασμού της Διεθνής Ημέρα Μουσείων 2026, με κεντρικό μήνυμα «Τα Μουσεία Ενώνουν τον Κόσμο», στις 18 Μαΐου, υπογραμμίζοντας την ανάγκη η πόλη να επενδύσει πιο δυναμικά στην ανάδειξή του.

Επικαλούμενη διεθνή στοιχεία, η κ. Ουδατζή σημείωσε ότι ο πολιτιστικός τουρισμός αντιστοιχεί περίπου στο 35%-40% του παγκόσμιου τουρισμού, με τις διεθνείς αφίξεις να αγγίζουν το 1,5 δισ. την περίοδο 2024-2025. Από αυτούς, όπως ανέφερε, εκτιμάται ότι 500 έκαι ως 600 εκατομμύρια ταξιδιώτες μετακινούνται κάθε χρόνο έχοντας ως βασικό κίνητρο τον πολιτισμό, τα μνημεία, τα μουσεία, τα φεστιβάλ και τις πολιτιστικές εμπειρίες.

«Η Θεσσαλονίκη δεν έχει επενδύσει όσο πρέπει σε αυτό το κομμάτι», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι η πόλη διαθέτει ένα ισχυρό και πολυεπίπεδο πολιτιστικό brand, το οποίο παραμένει σε μεγάλο βαθμό αναξιοποίητο. «Η Αθήνα έχει την Ακρόπολη. Η Θεσσαλονίκη έχει μια ολόκληρη ιστορική διαστρωμάτωση αιώνων, ένα ανοιχτό μουσείο πολιτισμών. Αυτό πρέπει να το αναδείξουμε πολύ περισσότερο», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, τόνισε ότι η Θεσσαλονίκη διαθέτει τεράστιο πολιτιστικό απόθεμα, το οποίο μέχρι σήμερα δεν έχει αξιοποιηθεί επαρκώς ως ισχυρό τουριστικό brand. «Η ίδια η πόλη είναι ένα ανοιχτό μουσείο», είπε, εξηγώντας πως σε μικρή γεωγραφική ακτίνα συνυπάρχουν ρωμαϊκά, ελληνιστικά, παλαιοχριστιανικά, βυζαντινά, οθωμανικά και νεότερα μνημεία — κάτι που, όπως υπογράμμισε, αποτελεί «μοναδικό φαινόμενο στον κόσμο».

Σύμφωνα με την ίδια, στη Θεσσαλονίκη λειτουργούν περίπου 35 ενεργά μουσεία, ενώ εκτιμά ότι υπάρχουν ακόμη περίπου δέκα εκθεσιακοί χώροι ή μικρότερες δομές που δεν διαθέτουν επίσημη πιστοποίηση. Όπως εξήγησε, σε διεθνές επίπεδο ένα μουσείο θα πρέπει να είναι αναγνωρισμένο από το Διεθνές Συμβούλιο Μουσείων (ICOM), ενώ στην Ελλάδα απαιτείται και ένταξη στο μητρώο του υπουργείου Πολιτισμού.

Η κ. Ουδατζή, προερχόμενη από τον χώρο των μουσείων και του Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης, στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της πιστοποίησης και της θεσμικής αναγνώρισης. «Για εμάς ήταν προτεραιότητα να είμαστε σωστοί και ειλικρινείς απέναντι στο κοινό», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το μουσείο αποτελεί πιστοποιημένο μουσειακό και εκπαιδευτικό φορέα ήδη από το 2006.

Παράλληλα, ανέδειξε το σοβαρό έλλειμμα καταγραφής στοιχείων για τον τουρισμό στη Θεσσαλονίκη. Όπως είπε, δεν υπάρχουν επίσημα καταγεγραμμένα δεδομένα για το ποιοι επισκέπτονται την πόλη με κίνητρο τον πολιτισμό ή τα μουσεία. «Γνωρίζουμε μόνο τις διανυκτερεύσεις στα ξενοδοχεία και τις αφίξεις στο αεροδρόμιο “Μακεδονία”, όχι όμως πόσοι τελικά έρχονται για μουσειακό τουρισμό, γαστρονομία ή άλλες ειδικές μορφές τουρισμού», εξήγησε.

Σύμφωνα με την ίδια, ο Οργανισμός Τουρισμού Θεσσαλονίκης επιχειρεί να καλύψει αυτό το κενό αξιοποιώντας τεχνολογικά εργαλεία και συστήματα ανάλυσης δεδομένων, τα οποία όμως απαιτούν σημαντικούς πόρους. «Πρέπει να ξέρεις πού έχεις περισσότερο ή λιγότερο τουρισμό για να μπορέσεις να σχεδιάσεις πολιτικές», κατέληξε.

H Πολιτιστική Κληρονομιά ως μοχλός ανάπτυξης

Κρίσιμης σημασίας πυλώνα εξωστρέφειας χαρακτήρισε τον μουσειακό τουρισμό ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και Αθλητισμού Κεντρικής Μακεδονίας, Χρήστος Μήττας, τονίζοντας ότι ο πολιτισμός και ο αθλητισμός αποτελούν βασικά εργαλεία συνοχής, ταυτότητας και βιώσιμης ανάπτυξης και όχι πολυτέλεια. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι σχετικές πρωτοβουλίες ενισχύουν τη συμμετοχή, την εκπαίδευση και την τουριστική αναβάθμιση της περιοχής.

Τη διασύνδεση πολιτισμού, τουρισμού και επιχειρηματικότητας ανέδειξε ο υπεύθυνος Συμβουλευτικής Υποστήριξης Επιχειρήσεων του Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης, Μιχαήλ Ραχμάνης, σημειώνοντας ότι η πολιτιστική κληρονομιά μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός ανάπτυξης. Όπως είπε, το ΕΒΕΘ συμμετέχει ως συνδιοργανωτής στις δράσεις για τη Διεθνής Ημέρα Μουσείων 2026 σε συνεργασία με το Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης, με αιχμή την ημερίδα «Μουσειακός Τουρισμός: Κοινωνική και Οικονομική Ανάπτυξη» (18/5) και τη δράση “Culture for Family” (17/5) στο λιμάνι.

Η διευθύντρια του Ιδρύματος Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, Αθηνά Παυλίδου, τόνισε ότι τα μουσεία λειτουργούν ως φορείς κοινωνικής συνοχής και διαλόγου, ειδικά σε περιόδους πόλωσης. Αναφέρθηκε στην κοινή περσινή δράση στο λιμάνι που καθιερώθηκε ως θεσμός, καθώς και στο φετινό τετραήμερο εκδηλώσεων (16-19/5), που περιλαμβάνει ξεναγήσεις, δράσεις προσβασιμότητας και έκθεση για την κοινωνική και πολιτιστική ζωή της Θεσσαλονίκης στα τέλη 19ου-αρχές 20ού αιώνα.

Ο πρόεδρος του Αριστοτέλειο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Θεσσαλονίκης, Σπύρος Παυλίδης, χαρακτήρισε το μουσείο γέφυρα πανεπιστημίου και κοινωνίας. Στο πλαίσιο των δράσεων θα παρουσιαστούν γεωλογικά και βιολογικά εκθέματα, νέα συλλογή πτηνών, καθώς και προβολή της ταινίας «Olympia» (21/5) σε συνεργασία με το World Human Forum.

Η γυμνάστρια του Δήμου Θεσσαλονίκης, Ντανιέλα Τζόλλα, αναφέρθηκε στις δράσεις ενεργού γήρανσης και άσκησης σε συνεργασία με το Ολυμπιακό Μουσείο και τα ΚΑΠΗ («Στέγες Φιλίας και Ευεξίας»), τονίζοντας τη σημασία της κίνησης ως τρόπου ζωής και της διαγενεακής συμμετοχής μέσω περιπάτων και αθλητικών δραστηριοτήτων.

Οι εκδηλώσεις

Η αυλαία για τον εορτασμό της Διεθνούς Ημέρας Μουσείων ανοίγει την Κυριακή 17/5 στο Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης με την εκδήλωση «Γίνε Παραολουμπιονίκης για Μία Ημέρα». Από τις 10.30 το πρωί και για μιάμιση ώρα, ο Παραολυμπιονίκης Boccia, Αλέξανδρος Παπαδάκης και η πρωταθλήτρια Boccia, Πηνελόπη Καραμπεϊδου θα μοιραστούν με τους συμμετέχοντες προσωπικές ιστορίες, προκλήσεις και «μυστικά» από την αθλητικής του διαδρομή, ενώ τα παιδιά και οι γονείς συνεργαζόμενοι ως ομάδα θα μπορούν να μεταμορφωθούν σε αθλητές και να μπουν στο γήπεδο και να δοκιμάσουν το παραολυμπιακό αυτό άθλημα. Με κεντρικό άξονα τους βασικούς στόχους του φετινού εορτασμού-Μείωση των Ανισοτήτων, Ειρήνη και Ισχυροί Θεσμοί, Συνεργασίες για την επίτευξη των στόχων, το Μουσείο θα μετατραπεί σε έναν ανοιχτό χώρο εμπειρίας ενισχύοντας το διάλογο, τη συμπερίληψη και την κατανόηση της διαφορετικότητας.

Επίσης, την Κυριακή 17/5 από τις 18.00 και για τρεις ώρες, στον υπαίθριο χώρο του Maritime Museum, Προβλήτα Α΄Λιμάνι Θεσσαλονίκης θα πραγματοποιηθεί για δεύτερη συνεχή χρονιά η ανοιχτή γιορτή πολιτισμού «Museums in Action-Culture 4 Family» και θα πραγματοποιηθεί πληθώρα δράσεων όπως μεταξύ άλλων, το κυνήγι του χαμένου θησαυρού με τους Ολυμπιακούς Κύκλους, εικαστική και διαπολιτισμική δράση:Παιδιά και Μουσεία Ενώνουν τον κόσμο και το Νοησις πιάνει λιμάνι με γρίφους μυστήρια και χρώματα. Τις εκδηλώσεις πραγματοποιούν το Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το Maritime Museum, το Μουσείου Μακεδονικού Αγώνα, το Αριστοτέλειο Μουσείο Φυσικής Ιστορίας και το Κέντρο Διάδοσης Επιστημών &Μουσείο Τεχνολογίας -Noesis.

Τη Δευτέρα 18/5 θα πραγματοποιηθεί στο Αμφιθέατρο Ολυμπιακού Μουσείου Θεσσαλονίκης ημερίδα με τίτλο «Μουσειακός Τουρισμός:Κοινωνική και Οικονομική Ανάπτυξη». Την ημερίδα συνδιοργανώνουν το Ολυμπιακό Μουσείο Θεσσαλονίκης, το Εμποροβιομηχανικό Επιμελητήριο Θεσσαλονίκης και με την υποστήριξη του Οργανισμού Τουρισμού της πόλης.

ΑΠΕ-ΜΠΕ/photo: eurokinissi-motionteam