Η κουλτούρα των εθισμένων

Εάν υπάρχει μια σταθερή αξία μεταξύ των εθισμένων, αυτή είναι η ντροπή.

Αυτή μας κάνει να λέμε ψέματα να κρύβουμε την ενοχή, μας εμποδίζει να ζητάμε βοήθεια – αν και δεν νομίζουμε ότι το χρειαζόμαστε γιατί είμαστε επίσης καλοί να λέμε ψέματα στον εαυτό μας.
Γιατί τρώτε και καταναλώνετε ασύστολα; Γιατί παίζετε τυχερά παιχνίδια και πίνετε;
Το συναίσθημα είναι πολύ καλά γνωστό. Το βλέπουμε ακόμη και στη συμπεριφορά των εργασιομανών, στους εθισμένους σε περίεργες αισθητικές επεμβάσεις, σε αυτούς που αναζητούν περισσότερη δύναμη και στους παντός είδους καταναλωτές.
Στο χώρο των πεινασμένων για περισσότερα, βρίσκεται ο εθισμός με κυρίαρχο τον ανεπανάληπτο πόλεμο των ναρκωτικών. Οι κρίσεις μας, περιθωριοποιούν τους άλλους αλλά για τον εαυτό μας κρατάμε μια απενοχοποιημένη εκδοχή, που βολεύει τον εθισμό μας με άλλου είδους προκλήσεις.
Τόσο ο εθισμός όσο και η διαταραχή έλλειψης προσοχής με την υπερκινητικότητα, έχουν τις ρίζες τους στην απώλεια και το τραύμα της παιδικής ηλικίας.
Μια νέα και αρκετά αμφιλεγόμενη προσέγγιση, δεν είναι η εξέταση του εθισμού αλλά του πόνου πίσω από αυτό, και η καταπολέμηση των αιτιών που οδήγησαν κάποιον σε αυτό το αποτέλεσμα. Άλλωστε ο εθισμός, δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια προσπάθεια να αυτο-θεραπευτεί ο συναισθηματικός πόνος.
Τα πεινασμένα φαντάσματα των εξαρτημένων, επιδιώκουν να γεμίσουν το κενό, λιμοκτονούν για μια στιγμιαία ικανοποίηση μετριάζοντας τον πόνο.
Όλοι γνωρίζουμε και βιώνουμε κάποια στιγμή στη ζωή μας αυτό το βασίλειο. Η μόνη διαφορά μεταξύ του επίσημα εθισμένου και των υπολοίπων είναι θέμα σταδίου. Ο εθισμός τυπικά αντιμετωπίζεται σαν γενετικό συστατικό ή ως μια ηθική αποτυχία. Και τα δύο, είναι λάθος.
«Μια ζεστή, απαλή αγκαλιά»
Μια σειρά από μελέτες επισημαίνουν και δείχνουν ξεκάθαρα πώς αναπτύσσονται τα νευρικά κυκλώματα στην πρώιμη παιδική ηλικία. Το μεγαλύτερο μέρος της ωρίμανσης στα μωρά γίνεται εκτός της μήτρας, πράγμα που σημαίνει ότι το περιβάλλον παίζει τον μεγαλύτερο ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου.
Το καταχρηστικό ή τουλάχιστον αγχωτικό περιβάλλον της παιδικής ηλικίας μπορεί να δημιουργήσει διαταραγμένα κυκλώματα στον εγκέφαλο. Σε αυτή την ηλικία ένας εγκέφαλος αναζητά τις αισθητά καλές ενδορφίνες και τόνωση της ντοπαμίνης που είναι ανίκανη να παραχθεί μόνη της. Εάν δεν υπάρχουν οι κατάλληλες προυποθέσεις στην ευαίσθητη ηλικία, δημιουργεί εξασθενημένη ανάπτυξη.Ο εγκέφαλος έχει συγκεκριμένες δομές που επιτρέπουν να αντιλαμβανόμαστε την ευχαρίστηση και άρα να επαναλαμβάνουμε τη συμπεριφορά που μας προσφέρει. Τρώμε, νιώθουμε ευχαρίστηση, επομένως ξανατρώμε και έτσι επιβιώνουμε. Πρόκειται, για μια διαδικασία μάθησης και μνήμης. Οποιοδήποτε είδος κατάχρησης όμως δεν μπορεί να δώσει την ίδια ικανοποίηση, αλλά γίνεται εθισμός. Οι μελέτες κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι το στρες πηγάζει από την κυριαρχία-καταπίεση και σχετίζεται άμεσα με την πιθανότητα εθισμού.
Η ποινικοποίηση, η περιθωριοποίηση και ο οστρακισμός παγιδεύουν και ενισχύουν αυτή την εθιστική συμπεριφορά.
Τα καλά νέα είναι ότι ο εθισμός μπορεί να αποφευχθεί, αλλά μόνο εάν αναγνωριστεί και απομονωθεί το πρόβλημα νωρίς. Τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό για το μέλλον, όσο ο τρόπος που αναπτύσσονται τα παιδιά.
Η έρευνα αποκάλυψε ότι ο εγκέφαλος μπορεί ουσιαστικά να επανέλθει γιατί είναι αρκετά ανθεκτικό όργανο. Ορισμένα σημαντικά κυκλώματα, συνεχίζουν να αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια της ζωής και μπορούν να το κάνουν με μετασχηματισμό ή με ανάκαμψη, ακόμη και στην περίπτωση ενός εξαρτημένου σε ναρκωτικές ουσίες του οποίου ο εγκέφαλος «δεν είχε ποτέ την ευκαιρία» στην παιδική ηλικία.
Η ψευδαίσθηση της επιλογής
Όσο περισσότερο οδηγούμαστε από ασυνείδητους μηχανισμούς, λόγω της προηγούμενης αμυντικής αντίδρασης στο τραύμα, τόσο μικρότερη επιλογή έχουμε στην πραγματικότητα. Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουμε πολύ λιγότερες επιλογές στα πράγματα από ότι πραγματικά αναγνωρίζουμε.
Βρίσκουμε διέξοδο σε ένα κουτί σοκολατάκια. Αυτές οι ασυνείδητες παρορμήσεις γίνονται συνήθεια γιατί βρισκόμαστε σε αδιέξοδο μετά από επαναλαμβανόμενους καυγάδες με τον σύζυγο, ή την κούραση και την αδικία στην δουλειά, ή το ψέμα που ανεχόμαστε.
Έχετε εμμονή με τις αγορές; Δεν θέλετε να το πείτε στον σύζυγό σας για να μην τον πληγώσετε. Ανοησίες. Λέτε ψέματα, πρώτα στον εαυτό σας και μετά στους άλλους για να δικαιολογηθείτε. Φοβάστε ότι θα χάσετε την αγάπη του και δεν θέλετε να φανείτε κακοί στα μάτια τους. Φοβάστε την οργή τους. Αν δεν αναγνωρίσετε το είδος του εθισμού, θα συνεχίσετε να ζείτε μια ζωή στην οποία η «επιλογή» είναι μια ψευδαίσθηση.
«Το πάθος δημιουργεί, ο εθισμός καταναλώνει»
Όλες οι εξαρτήσεις, και οι εθιστικές συμπεριφορές, περιλαμβάνουν τα ίδια κυκλώματα και τις ίδιες χημικές ουσίες του εγκεφάλου, προκαλώντας την ίδια συναισθηματική δυναμική με τις χημικές ουσίες.
Πως ορίζουμε την κόκκινη γραμμή ανάμεσα στον εθισμό και το πάθος;
Πολλοί άνθρωποι υπερέχουν σε ότι ασχολούνται, αλλά κάνουν κατάχρηση σε ανθυγιεινά πράγματα. Διαπιστώσουμε ότι συχνά υπηρετώντας ένα πάθος τροφοδοτούμε έναν εθισμό. Είμαστε ελεύθεροι ή όχι;
Η αντίδραση στον εθισμό απαιτεί όχι μόνο να φροντίζουμε το σώμα, αλλά πολύ περισσότερο το νου και την ψυχή. Το πνευματικό στοιχείο, είναι πολύ βασικό και κρίσιμο για τις ισορροπίες της ζωής. Μη δείχνετε με το δάκτυλο τον εθισμένο ξύνοντας ένα τυφλό τραύμα και τοποθετώντας τον σε θέση απολογίας. Αν μπορούσαμε να έχουμε μια πιο συγκαταβατική άποψη θα μπορούσαμε να δούμε και να κατανοήσουμε καλύτερα τις ομοιότητες μεταξύ των βαθμών εξάρτησης του εθισμένου ανεξαρτήτως κοινωνικών προτύπων ανοχής.
Εάν το κάναμε με συμπόνια για όλους, θα είχαμε όχι μόνο αποτελεσματικά και επιτυχημένα προγράμματα θεραπείας αλλά μια καλύτερη ποιότητα ζωής.

Σχετικά άρθρα:

loading...
Close Menu