Διαχείριση παιδικής συμπεριφοράς στο σπίτι

Οδηγός για σίγουρη, συνεπή και αποτελεσματική γονική μέριμνα.

Μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι γονείς είναι η διαχείριση της δύσκολης και ενοχλητικής συμπεριφοράς των παιδιών, είτε όταν πρόκειται για απότομα ξεσπάσματα, ή ακόμη και όταν αρνείται να βάλει τα παπούτσια του. Είναι σίγουρο ότι θα βρεθείτε κάποια στιγμή σε σύγχυση ψάχνοντας ένα αποτελεσματικό τρόπο αντιμετώπισης.

Οι ήρεμοι γονείς συνήθως μεταχειρίζονται σαν πρώτην τεχνική αντιμετώπισης της θύελλας το χιούμορ, στοχεύοντας σε ένα χάρτη μια πιο προσεγμένη πορεία. Εκμεταλλεύονται κάθε ευκαιρία προσπαθώντας μέσω της επίλυσης των προβλημάτων, να αποκτήσουν τα παιδιά αναπτυξιακές δεξιότητες που χρειάζονται για να ρυθμίσουν τις δικές τους συμπεριφορές.
Για να κατανοήσετε αποτελεσματικά μια προβληματική συμπεριφορά, πρέπει να σκεφτείτε τι έγινε πριν, καθώς και τι ακολουθεί μετά από αυτό. Υπάρχουν τρεις σημαντικές πτυχές σε οποιαδήποτε δεδομένη συμπεριφορά:


*Προηγούμενοι παράγοντες: Είναι οι προκλήσεις που κάνουν μια συμπεριφορά να εκραγεί. Η εκμάθηση και πρόβλεψη είναι ένα εξαιρετικά χρήσιμο εργαλείο για την αποτροπή της κακής συμπεριφοράς.


*Συμπεριφορά: Είναι οι συγκεκριμένες ενέργειες που κάνετε καθώς προσπαθείτε να ενθαρρύνετε ή να αποθαρρύνετε μια πράξη.


*Συνέπειες: Είναι τα φυσικά αποτελέσματα που λογικά ακολουθούν μια συμπεριφορά. Οι συνέπειες – θετικές ή αρνητικές – επηρεάζουν την πιθανότητα επαναλαμβανόμενης συμπεριφοράς και όσο πιο άμεση είναι η συνέπεια, τόσο πιο ισχυρή είναι.
Ορίστε κανόνα συμπεριφοράς
Το πρώτο βήμα σε ένα καλό σχέδιο διαχείρισης συμπεριφοράς είναι ο προσδιορισμός των κανόνων και στόχων οι οποίοι πρέπει να είναι συγκεκριμένοι και σαφής σε ότι αναμένεται να γίνει στον κατάλληλα σωστό χρόνο. Επίσης θα πρέπει να είναι παρατηρήσιμη και μετρήσιμη μια πράξη (οπότε όλοι μπορούν να συμφωνήσουν εάν έγινε ή όχι).
Οι προκλήσεις έρχονται με πολλές μορφές και αιτίες. Ορισμένοι υποστηρίζουν την κακή συμπεριφορά, ενώ κάποιοι άλλοι ισχυρίζονται ότι είναι χρήσιμο εργαλείο που βοηθά τους γονείς να διαχειριστούν ακραίες συμπεριφορές πριν ξεκινήσουν και ενισχύουν την καλή συμπεριφορά.
Τι πρέπει να αποφύγετε: Μην υποθέτετε ότι οι προσδοκίες τους είναι κατανοητές και ότι τα παιδιά ξέρουν τι περιμένετε από αυτά – εξηγήστε το! Όταν τα παιδιά δεν είναι σίγουρα για το τι υποτίθεται πρέπει να κάνουν, το πιο πιθανό είναι να κάνουν λάθος.
Διαταγές από απόσταση: Όταν έχετε να δώσετε στα παιδιά σημαντικές οδηγίες θα πρέπει να απευθύνεστε σε αυτά πρόσωπο με πρόσωπο, χωρίς να παρεμβάλλεται τίποτα, έτσι ώστε να είστε βέβαιοι ότι το κατάλαβαν και το θυμούνται.
Αλλαγή χωρίς προειδοποίηση: Οι αλλαγές και η διακοπή ενός προγράμματος είναι αρκετά δύσκολες για τα παιδιά, ειδικά όταν κόβουν στη μέση κάτι που απολαμβάνουν. Η προειδοποίηση δίνει στα παιδιά την ευκαιρία να βρουν ένα καλό σημείο στάσης για μια άλλη δραστηριότητα χωρίς δυσκολία.
Κάνοντας γρήγορες ερωτήσεις , ή δίνοντας μια σειρά οδηγιών: Η παράδοση μιας σειράς ερωτήσεων ή εντολών σε παιδιά περιορίζει την πιθανότητα να ακούσουν, να απαντήσουν σε ερωτήσεις, να θυμηθούν τα καθήκοντα και να κάνουν ότι έχετε πει να κάνουν.


Τι μπορεί να ενισχύσει την καλή συμπεριφορά:
Να είστε ενήμεροι και να παρακολουθείτε την κατάσταση: Εξετάστε και διαχειριστείτε περιβαλλοντικούς και συναισθηματικούς παράγοντες – πείνα, κούραση, άγχος ή περισπασμούς που μπορούν να δυσκολέψουν την αντίσταση ενός παιδιού στην κακή συμπεριφορά του.

Ρυθμίστε το περιβάλλον: Στις ώρες μαθημάτων ή οποιασδήποτε άλλης εργασίας τους αφαιρέστε οτιδήποτε μπορεί να αποσπάσει την προσοχή τους όπως τηλεόραση και παιχνίδια, δώστε ένα σνακ, και δημιουργήστε ένα οργανωμένο περιβάλλον για συγκέντρωση. Φροντίστε επίσης για μερικές ολιγόλεπτες διακοπές, γιατί η προσοχή δεν είναι απεριόριστη.

Κάνετε τις προσδοκίες σαφείς: Θα έχετε καλύτερη συνεργασία αν εσείς και το παιδί σας είστε σαφείς. Καθίστε μαζί του και παρουσιάστε τις πληροφορίες προφορικά. Ακόμα κι αν γνωρίζει τι πρέπει να κάνει, η αποσαφήνιση των προσδοκιών σας από την αρχή ενός έργου βοηθά στην αντιμετώπιση των παρεξηγήσεων.

Μετρήστε τον χρόνο αντίστροφα για τις αλλαγές του προγράμματος: Προετοιμάστε τα παιδιά όσο το δυνατόν περισσότερο για μια αλλαγή. Είναι καλό να γνωρίζουν ότι έχουν 10 λεπτά χρόνο, πριν να έρθουν στο τραπέζι για φαγητό ή να αρχίσουν την εργασία τους. Να υπενθυμίζετε τακτικά την ώρα.

Αφήστε μια επιλογή στα παιδιά: Καθώς μεγαλώνουν τα παιδιά , είναι σημαντικό να έχουν λόγο στο δικό τους χρονοδιάγραμμα. Δίνοντας επιλογή στο τι θέλουν να κάνουν πρώτα, τα ενθαρρύνετε να νιώσουν αυτοδύναμα και κατά κάποιο τρόπο πιο ανεξάρτητα.
Δημιουργώντας κανόνες και συνέπειες
Δεν είναι όλες οι συνέπειες αποτελεσματικές. Κάποιοι όμως αποτελούν ένα εξαιρετικό τρόπο δημιουργίας μιας δομής που βοηθά τα παιδιά να κατανοήσουν τη διαφορά μεταξύ αποδεκτών και απαράδεκτων συμπεριφορών, ενώ άλλοι έχουν τη δυνατότητα να κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό. Σίγουρα όλοι οι γονείς πιστεύουν ότι έχουν τρόπο να είναι συνεπείς στη χρήση συνεπειών.

Πώς να αποφύγετε τις συνέπειες
Δίνοντας προσοχή: Τα παιδιά εκτιμούν την προσοχή των ενηλίκων στη ζωή τους τόσο πολύ ώστε οποιαδήποτε προσοχή – θετική ή αρνητική – είναι καλύτερη από την αδιαφορία. Εάν έχετε τη συνήθεια να υψώνετε τη φωνή σας, να κάνετε αρνητική ή ειρωνική κριτική, ή να σηκώνετε χέρι στο παιδί, αυτό αυξάνει δραματικά την κακή συμπεριφορά και μειώνει την αυτοεκτίμηση των παιδιών με την πάροδο του χρόνου.

Καθυστερημένες συνέπειες: Οι πιο αποτελεσματικές συνέπειες είναι άμεσες. Κάθε στιγμή που περνάει μετά από μια κακή συμπεριφορά, χωρίς συνέπειες το παιδί σας συνδέει τη συμπεριφορά του με κάτι συνηθισμένο. Ωστόσο η τιμωρία για χάρη της τιμωρίας δεν αλλάζει πραγματικά την κακή συμπεριφορά.

Δυσμενείς συνέπειες: Κατά καιρούς, οι γονείς απογοητεύονται και μπορεί να αντιδράσουν υπερβολικά αποθαρρύνοντας τα παιδιά που μπορεί να εγκαταλείψουν την προσπάθεια σωστής συμπεριφοράς.
Θετικές συνέπειες: Όταν ένα παιδί μπερδεύεται, ή κινείται αργά στην προσπάθειά του να βάλει τα παπούτσια, ή να μαζέψει τα παιχνίδια του μη δείχνετε την απογοήτευση σας, γιατί αυξάνετε την πιθανότητα αναστάτωσης. Αντίθετα δώστε τον απαραίτητο χρόνο και τη γενναιόδωρη συμπαράστασή σας εάν θέλετε να υπάρχει σωστό αποτέλεσμα.

Εστίαση στην θετική συμπεριφορά: Όταν ενισχύετε το παιδί σας με τον ήρεμο διάλογο βοηθάτε το παιδί να διατηρήσει την καλή συμπεριφορά του. Η προσοχή ενισχύει την ποιότητα της σχέσης, βελτιώνει την αυτοεκτίμηση, μειώνει το άγχος και βοηθάει τα παιδιά να είναι πιο δεκτικά στις οδηγίες και στον καθορισμό ορίων.

Αγνοείστε μερικούς κανόνες: Αυτό θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο σε μικρές παρανοήσεις χωρίς επιθετικότητα. Η συνεχόμενη παραβίαση κανόνων έχει συνέπειες που δεν πρέπει να αγνοείτε, ειδικά όταν ένα παιδί συνεχίζει να κακολογεί ενώ εσείς περιμένετε καλύτερη συμπεριφορά. Κρατώντας την υπομονή σας και δείχνοντας ενδιαφέρον μόνο σε θετικά σημεία διδάσκετε στο παιδί σας ποια συμπεριφορά θα σας κάνει να ασχοληθείτε μαζί του περισσότερο.

Μενού ανταμοιβής: Η ανταμοιβή είναι ένας απλός χειροπιαστός τρόπος να τροφοδοτήσετε στα παιδιά μια επιθυμητή συμπεριφορά. Η ανταμοιβή γίνεται για να αναγνωριστεί κάτι που έκανε όσο εύκολο ή δύσκολο ήταν. Οι ανταμοιβές ως κίνητρα είναι πιο αποτελεσματικές όταν το παιδί μπορεί να επιλέξει από μια ποικιλία πραγμάτων, όπως επιπλέον χρόνο στο ηλεκτρονικό του παιχνίδι, ή σε κάτι που θέλει. Οι ανταμοιβές πρέπει να συνδέονται με συγκεκριμένες συμπεριφορές και να δίνονται πάντα με συνέπεια.

Τεχνική πειθαρχίας: Να είστε σαφείς στις οδηγίες και να ξεκαθαρίζετε τα όρια μιας κακής συμπεριφοράς. Όταν ένα παιδί παρουσιάζει μια άσχημη συμπεριφορά, βεβαιωθείτε ότι η χρονική διάρκεια είναι σύντομη.

Ορίστε κανόνες και ακολουθήστε τους: Κατά τη διάρκεια του χρόνου τιμωρίας, δεν πρέπει να μιλάτε με το παιδί μέχρι να τελειώσετε το χρονικό διάστημα. Η λήξη του χρόνου θα πρέπει να λήγει μόνο όταν το παιδί είναι ήρεμο, ώστε να μάθει να συσχετίζει το τέλος του χρόνου με την επιθυμητή συμπεριφορά.

Επιστροφή στην εργασία: Εάν το παιδί δεν συμμορφώθηκε με το χρονικό όριο μιας εργασίας, πείτε τε του ότι θα πρέπει να ολοκληρώσει την εργασία πάλι από την αρχή με το ίδιο χρονοδιάγραμμα. Με αυτόν τον τρόπο, τα παιδιά δεν θα βλέπουν τον χρόνο που περνάει σαν πρόσχημα αποφυγής της εργασίας.

Μην ξεχνάτε ότι τα παιδιά θέλουν και χρειάζονται αγάπη, κατανόηση, προσοχή και αποδοχή των γονιών τους οι οποίες είναι καθοριστικές για την συναισθηματική εξέλιξη και πορεία τους. Επίσης με αυτήν πρακτική άσκηση διαχείρισης συμπεριφοράς οι γονείς μπορούν να έχουν ένα πιο προσιτό και ήσυχο σπίτι για όλους.

photo pexels

Σχετικά άρθρα:

loading...
Close Menu