• Αρχική
  • Άρθρα
  • Πλωτίνος: “Περί καλού”. Θα μπορούσε να είναι αυτό ένα χριστιανικό κείμενο;

Πλωτίνος: “Περί καλού”. Θα μπορούσε να είναι αυτό ένα χριστιανικό κείμενο;

Μία από τις πιο σημαντικές αδυναμίες της ελληνικής κοινωνίας είναι η αμάθεια που επικρατεί.
του Γουρλομάτη

Τα σχολεία, αν και έχουν αναλάβει την εκπαίδευση των νέων ανθρώπων, δημιουργούν ενήλικες, που δεν γνωρίζουν έστω τα βασικά, σχετικά με τον κόσμο στον οποίο ζούνε.

Θα πει κανείς, τι φταίνε αυτοί, που πάνε στα σχολεία, αφού αυτά διδάσκονται.

Ο καθένας φταίει στο μερίδιο που του αναλογεί. Διότι όλοι, ξεκινώντας από το σπίτι μέσα, διαμορφώνουν μια νοοτροπία, που δεν έχει να κάνει με την μάθηση και την απόκτηση γνώσης. Όλοι μαθαίνουν από μικροί, μέσα από το ίδιο τους το οικογενειακό περιβάλλον, ότι πρέπει να είναι ένας υπάκουος δημοκρατικός πολίτης, που θα έχει μια σίγουρη δουλειά στο δημόσιο και θα ζει μια άνετη και ήσυχη ζωή, καθώς ο μισθός, μήνας μπαίνει μήνας βγαίνει θα «πέφτει». Επίσης να σέβεται τα δικαιώματα των άλλων ,πέφτοντας στην παγίδα να μην σέβεται τα δικά του δικαιώματα. Ποια είναι αυτά τα δικαιώματα; Το δικαίωμα στην γνώση!!!

Τα μαθήματα που διδάσκονται στα σχολεία γίνονται με τέτοιο τρόπο, ώστε τα παιδιά να τα σιχαίνονται στην κυριολεξία, και να μην θέλουν να αποκτήσουν πραγματική γνώση. Οι μαθητές πασχίζουν να αποστηθίσουν πλήθος βαρετών και κουραστικών μαθημάτων, χωρίς να κατανοούν το νόημα τους. Είναι ένας διαγωνισμός παπαγαλίας, που απλά θα τους δώσει τα εφόδια, μόνο και μόνο για να μπουν σε μια σχολή, για το πολυπόθητο χαρτί, που θα τους εξασφαλίσει, πολλές φορές και όχι, μια σίγουρη θέση. Αυτά είναι τα σχέδια της Νέας Τάξης, τα οποία, απαιτούν κοινωνίες αμαθείς και απομονωμένες από το παρελθόν τους.

Το βασικό ερέθισμα,που με έκανε να γράψω αυτό το άρθρο, είναι η μαγεία και η ομορφιά που μπορεί να σου χαρίσει ένα κείμενο διαβάζοντας το. Μην ξεχνάμε ότι και εγώ από αυτά τα σχολεία βγήκα στην πιάτσα της ζωής και δεν είμαι κανένας διανοούμενος. Ένα γενικό λύκειο έχω τελειώσει και αυτό όχι με καλό βαθμό. Το γράφω αυτό, γιατί όλοι πρέπει να ξέρουν, ότι η γνώση είναι κάτι προσωπικό και δεν μπορεί να στη στερήσει κανείς.

Βέβαια αν είσαι τυχερός, εδώ στον κόσμο και βρεις και τον κατάλληλο δάσκαλο, όλα μπορούν να γίνουν πιο ωραία και πιο μαγευτικά! Περί του δασκάλου μου δεν έχω να πω πολλά, τα λέει όλα το όνομα Δημοσθένης Λιακόπουλος, που μου έμαθε να ζητάω την αλήθεια και να μην «τρώω» πρόλογο, το ίδιο δηλαδή, που ζήτησε και ο Χριστός, καθώς μας είπε να ερευνούμε τις γραφές!

Ψάχνοντας λοιπόν, για να μην πολυλογώ, διάφορα αρχαία κείμενα, κάποιο από τα τελευταία βράδια, έπεσα σε ένα κείμενο του Πλωτίνου, που για να πω την αλήθεια δεν τον γνώριζα. Διάβασα αρκετά, αλλά έπεσα πάνω σε αυτό, που ονομάζεται «Περί καλού».

Θα κάνω μια σύντομη αναφορά για το ποιος ήταν ο Πλωτίνος και δεν θα προσθέσω τίποτε άλλο… διαβάστε το μόνοι σας και βγάλτε τα δικά σας συμπεράσματα.

Ο Πλωτίνος (περ. 203 – 270) ήταν σημαντικός φιλόσοφος της ύστερης αρχαιότητας και ιδρυτής της νεοπλατωνικής σχολής της φιλοσοφίας. Ο Πλωτίνος γεννήθηκε στην Λυκόπολη της Άνω Αιγύπτου, περίπου το 203 μ.Χ. και πέρασε τα νεανικά του χρόνια στην Αλεξάνδρεια.

Απολαύστε το αρχαίο κείμενο. Έχω βάλει και τη μετάφραση.

ΠΛΩΤΙΝΟΣ: 203. – Περὶ τοῦ καλοῦ 1, 6, 8-9

[1.6.8] «φεύγωμεν δὴ φίλην ἐς πατρίδα», ἀληθέστερον ἄν τις παρακελεύοιτο. τίς οὖν ἡ φυγὴ καὶ πῶς;

«Ας φύγουμε για την αγαπημένη μας πατρίδα», να η πιο σωστή συμβουλή. -Ποιος είναι λοιπόν ο δρόμος της φυγής και πώς θα τον ακολουθήσουμε;

ἀναξόμεθα οἷον ἀπὸ μάγου Κίρκης, φησίν, ἢ Καλυψοῦς Ὀδυσσεύς —αἰνιττόμενος δοκεῖ μοι— μεῖναι οὐκ ἀρεσθείς, καίτοι ἔχων ἡδονὰς δι᾽ ὀμμάτων καὶ κάλλει πολλῷ αἰσθητῷ συνών.

Θα ξανοιχτούμε, όπως ο Οδυσσέας από τη μάγισσα Κίρκη ή την Καλυψώ, ο οποίος δεν αρκέστηκε να παραμείνει εκεί, παρ’ όλο που είχε ηδονές των ματιών και βρισκόταν ανάμεσα σε πολλή αισθητή ομορφιά.

πατρὶς δὴ ἡμῖν, ὅθεν παρήλθομεν, καὶ πατὴρ ἐκεῖ. τίς οὖν ὁ στόλος καὶ ἡ φυγή;

Η πατρίδα μας, απ᾽ όπου ήρθαμε, κι ο πατέρας μας είναι εκεί. – Ποια είναι λοιπόν η ρότα μας κι ο τρόπος για να φύγουμε;

οὐ ποσὶ δεῖ διανύσαι· πανταχοῦ γὰρ φέρουσι πόδες ἐπὶ γῆν ἄλλην ἀπ᾽ ἄλλης·

Δεν χρειάζεται να περπατήσουμε· γιατί τα πόδια πάνε μόνο στα διάφορα μέρη της γης, από χώρα σε χώρα.

οὐδέ σε δεῖ ἵππων ὄχημα ἤ τι θαλάττιον παρασκευάσαι, ἀλλὰ ταῦτα πάντα ἀφεῖναι δεῖ καὶ μὴ βλέπειν,

Ούτε χρειάζεται να φτιάξεις κανένα αμάξι με άλογα ή κάποιο θαλάσσιο μέσο, αλλά πρέπει να τα εγκαταλείψεις όλα αυτά και να μην τα βλέπεις

ἀλλ᾽ οἷον μύσαντα ὄψιν ἄλλην ἀλλάξασθαι καὶ ἀνεγεῖραι, ἣν ἔχει μὲν πᾶς, χρῶνται δὲ ὀλίγοι.

και «κλείνοντας τα μάτια» άλλαξε την όρασή σου και ξύπνα μιαν άλλη, που ενώ την έχουν όλοι, λίγοι τη χρησιμοποιούν.

[1.6.9] τί οὖν ἐκείνη ἡ ἔνδον βλέπει;

Τι λοιπόν βλέπει η εσωτερική εκείνη όραση;

ἄρτι μὲν ἐγειρομένη οὐ πάνυ τὰ λαμπρὰ δύναται βλέπειν.

Μόλις ξυπνήσει, δεν μπορεί καθόλου ν᾽ αντικρίσει τα λαμπρά όντα.

ἐθιστέον οὖν τὴν ψυχὴν αὐτὴν πρῶτον μὲν τὰ καλὰ βλέπειν ἐπιτηδεύματα·

Πρέπει λοιπόν πρώτα η ψυχή αυτή να συνηθίσει να διακρίνει τους ωραίους τρόπους ζωής

εἶτα ἔργα καλά, οὐχ ὅσα αἱ τέχναι ἐργάζονται, ἀλλ᾽ ὅσα οἱ ἄνδρες οἱ λεγόμενοι ἀγαθοί·

κατόπιν τα ωραία, έργα, όχι εκείνα που κατασκευάζουν οι τέχνες, αλλά αυτά που κάνουν οι λεγόμενοι αγαθοί άνδρες

εἶτα ψυχὴν ἴδε τῶν τὰ ἔργα τὰ καλὰ ἐργαζομένων.

κοίταξε μετά την ψυχή αυτών που κάνουν τα ωραία έργα.

πῶς ἂν οὖν ἴδοις ψυχὴν ἀγαθὴν οἷον τὸ κάλλος ἔχει;

Πώς θα δεις τώρα τι ομορφιά έχει μια καλή ψυχή;-

ἄναγε ἐπὶ σαυτὸν καὶ ἴδε·

Αποσύρσου στον εαυτό σου και κοίτα

κἂν μήπω σαυτὸν ἴδῃς καλόν, οἷα ποιητὴς ἀγάλματος, ὃ δεῖ καλὸν γενέσθαι, τὸ μὲν ἀφαιρεῖ, τὸ δὲ ἀπέξεσε, τὸ δὲ λεῖον, τὸ δὲ καθαρὸν ἐποίησεν, ἕως ἔδειξε καλὸν ἐπὶ τῷ ἀγάλματι πρόσωπον, οὕτω καὶ σὺ ἀφαίρει ὅσα περιττὰ καὶ ἀπεύθυνε ὅσα σκολιά, ὅσα σκοτεινὰ καθαίρων ἐργάζου εἶναι λαμπρὰ καὶ μὴ παύσῃ «τεκταίνων» τὸ σὸν «ἄγαλμα», ἕως ἂν ἐκλάμψειέ σοι τῆς ἀρετῆς ἡ θεοειδὴς ἀγλαΐα, ἕως ἂν ἴδῃς «σωφροσύνην ἐν ἁγνῷ βεβῶσαν βάθρῳ».

και αν δεις τον εαυτό σου να μην είναι ακόμη ωραίος, όπως ο δημιουργός του αγάλματος που πρέπει να γίνει ωραίο αφαιρεί, λαξεύει, λειαίνει και καθαρίζει μέχρις ότου φανεί πάνω στο άγαλμα ένα ωραίο πρόσωπο, έτσι και συ αφαίρεσε τα περιττά και ίσιωσε τα στραβά, και όσα είναι σκοτεινά κάνε τα να γίνουν λαμπρά καθαρίζοντάς τα, και μην πάψεις να σμιλεύεις το άγαλμά σου, έως ότου λάμψει πάνω του η θεόμορφη λαμπρότητα της αρετής, ώσπου να δεις «τη σωφροσύνη σε ιερό βάθρο ανεβασμένη».

εἰ γέγονας τοῦτο καὶ εἶδες αὐτὸ καὶ σαυτῷ καθαρὸς συνεγένου οὐδὲν ἔχων ἐμπόδιον πρὸς τὸ εἷς οὕτω γενέσθαι οὐδὲ σὺν αὐτῷ ἄλλο τι ἐντὸς μεμιγμένον ἔχων, ἀλλ᾽ ὅλος αὐτὸς φῶς ἀληθινὸν μόνον, οὐ μεγέθει μεμετρημένον οὐδὲ σχήματι εἰς ἐλάττωσιν περιγραφὲν οὐδ᾽ αὖ εἰς μέγεθος δι᾽ ἀπειρίας αὐξηθέν, ἀλλ᾽ ἀμέτρητον πανταχοῦ, ὡς ἂν μεῖζον παντὸς μέτρου καὶ παντὸς κρεῖσσον ποσοῦ·

Αν έχει γίνει αυτό και το είδες, και ενώθηκες καθαρός με τον εαυτό σου, χωρίς ούτε τίποτα να σε εμποδίζει να γίνεις έτσι ενιαίος, ούτε να έχεις μαζί σου τίποτε άλλο αναμεμιγμένο μέσα σου, αλλά έχεις γίνει ο ίδιος ολόκληρος μόνο φως αληθινό, που ούτε σε μέγεθος μετριέται, ούτε σε κανένα σχήμα περικλείεται ώστε να ελαττωθεί, ούτε πάλι αυξάνει σε όγκο από έλλειψη ορίων, αλλά επεκτείνεται παντού απροσμέτρητο, ως κάτι μεγαλύτερο από κάθε μέτρο και ανώτερο από κάθε ποσό·

εἰ τοῦτο γενόμενον σαυτὸν ἴδοις, ὄψις ἤδη γενόμενος θαρσήσας περὶ σαυτῷ καὶ ἐνταῦθα ἤδη ἀναβεβηκὼς μηκέτι τοῦ δεικνύντος δεηθεὶς ἀτενίσας ἴδε·

αν δεις τον εαυτό σου να έχει γίνει αυτό, αφού θα έχεις γίνει πια όραση ο ίδιος,5 έχοντας εμπιστοσύνη στον εαυτό σου, χωρίς να χρειάζεται να σου δείξει κανείς, εφόσον θα έχεις ήδη ανέβει, προσήλωσε το βλέμμα σου και κοίταξε.

οὗτος γὰρ μόνος ὁ ὀφθαλμὸς τὸ μέγα κάλλος βλέπει·

Διότι μόνον αυτό το μάτι βλέπει τη μεγάλη Ομορφιά.

ἐὰν δὲ ἴῃ ἐπὶ τὴν θέαν λημῶν κακίαις καὶ οὐ κεκαθαρμένος ἢ ἀσθενής, ἀνανδρίᾳ οὐ δυνάμενος τὰ πάνυ λαμπρὰ βλέπειν, οὐδὲν βλέπει, κἂν ἄλλος δεικνύῃ παρὸν τὸ ὁραθῆναι δυνάμενον·

Ενώ αν κανείς προσπαθήσει να φτάσει στη θέαση αυτή με μάτια θολωμένα από τις κακίες και χωρίς να έχει καθαρθεί, ή όντας αδύναμος, μη μπορώντας από δειλία του να δει αυτά που είναι πολύ λαμπρά, δεν βλέπει τίποτα, έστω και αν κάποιος άλλος του δείξει πως αυτό που θα μπορούσε να δει βρίσκεται πλάι του.

τὸ γὰρ ὁρῶν πρὸς τὸ ὁρώμενον συγγενὲς καὶ ὅμοιον ποιησάμενον δεῖ ἐπιβάλλειν τῇ θέᾳ. οὐ γὰρ ἂν πώποτε εἶδεν ὀφθαλμὸς ἥλιον ἡλιοειδὴς μὴ γεγενημένος, οὐδὲ τὸ καλὸν ἂν ἴδοι ψυχὴ μὴ καλὴ γενομένη.

Γιατί αυτό που βλέπει είναι συγγενικό με αυτό που βλέπεται, και πρέπει να στραφεί στη θέασή του αφού πρώτα έχει γίνει όμοιο μ᾽ εκείνο. Αφού ποτέ κανένα μάτι δεν θα μπορούσε να δει τον ήλιο αν δεν ήταν ηλιόμορφο,6 ούτε η ψυχή μπορεί να δει το Ωραίο, αν δεν έχει πρώτα γίνει ωραία η ίδια.

Καταλαβαίνετε λοιπόν, ότι οι πρόγονοι μας ήξεραν για πολλά πράγματα παραπάνω, από αυτά που μας διδάσκουν τα σχολεία και η εκκλησία. Μιλάει στο κείμενο για τον Θεό, για το τι είναι το καλό, για το που βρισκόμαστε και τι πρέπει να ψάχνουμε, μιλάει επίσης για το Φως και το Σκότος. Βέβαια, για να κατανοήσει κανείς και να «δει» πρέπει να έχει κάποιες βασικές γνώσεις, που μόνο μέσω του Δημοσθένη Λιακόπουλου μπορέσαμε να έχουμε και να ξέρουμε.

Για το τέλος, θέλω να θέσω ένα απλό ερώτημα.

Αφού υπάρχουν όλα αυτά τα κείμενα, τα οποία είναι πολύ ξεκάθαρα γι’ αυτά που μιλούν, γιατί δεν θεωρούνται ιερά κείμενα; Ακόμη κι αν έβαζαν τέτοια κείμενα, όπως το παραπάνω, στις «γραφές», τι το κακό θα μπορούσαν να δημιουργήσουν;

Οι απαντήσεις έχουν δοθεί σε πολλά βιβλία και εκπομπές του Δημοσθένη Λιακόπουλου και ισχύουν τα παρακάτω:

Ερευνάτε τας γραφάς και… όποιος έπιασεν έπιασεν!!!

ΙΧΝ

photo pexels

Tο el.gr δημοσιεύει κάθε σχόλιο κάτω από  το άρθρο, μόνο από όσους και όσες έχουν επιβεβαιώσει το email τους στην υπηρεσία DISQUS. Ο καθένας και η κάθε μία έχουν το δικαίωμα να εκφράζουν ελεύθερα τις απόψεις τους. Αυτό όμως  δεν σημαίνει ότι το el.gr υιοθετεί τις απόψεις αυτές. Επίσης ξεκάθαρα θα διαγράφουμε  συκοφαντικά ή υβριστικά σχόλια αμέσως μόλις τα εντοπίσουμε  ή αμέσως μόλις μας καταγγελθούν. Ο καθένας φέρει την ευθύνη των όσων γράφει και το el.gr δεν φέρει καμία νομική ή άλλη ευθύνη, αφού στο διαδίκτυο ανωνυμία δεν υπάρχει.