Διαμαντοπούλου: Χωρίς αποκέντρωση και νέο νομικό πλαίσιο, τα λιμάνια δεν θα υπηρετήσουν το δημόσιο συμφέρον

Το κατάλληλο νομικό πλαίσιο που θα συνδυάζει τον δημόσιο τομέα, την τοπική αυτοδιοίκηση και τον ιδιωτικό τομέα αποτελεί προϋπόθεση ώστε η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας των λιμένων να λειτουργήσει πραγματικά προς όφελος του ελληνικού λαού.

Αυτό υπογράμμισε με έμφαση η υπεύθυνη πολιτικού σχεδιασμού του ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής, ‘Αννα Διαμαντοπούλου, ασκώντας δριμεία κριτική στο υφιστάμενο μοντέλο διαχείρισης της δημόσιας περιουσίας.

Η κ. Διαμαντοπούλου χαρακτήρισε «καταστροφική» την παραχώρηση εθνικών περιουσιακών στοιχείων στο ΤΑΙΠΕΔ, σημειώνοντας ότι πρόκειται για μια επιλογή που γίνεται αισθητή σε όλα τα επίπεδα. Όπως τόνισε, σε κάθε κρίσιμη απόφαση για τη δημόσια περιουσία «βρισκόμαστε διαρκώς αντιμέτωποι με το ΤΑΙΠΕΔ», γεγονός που -κατά την ίδια- περιορίζει τον ρόλο της αυτοδιοίκησης και στερεί αναπτυξιακά εργαλεία από τις τοπικές κοινωνίες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο ζήτημα της αποκέντρωσης, επισημαίνοντας ότι η Ελλάδα παραμένει η πιο συγκεντρωτική χώρα της Ευρώπης, ακόμη και σε σύγκριση με κράτη της Ανατολικής Ευρώπης. Η αργή πορεία προς την αποκέντρωση, όπως ανέφερε, έχει άμεσες επιπτώσεις στη λειτουργία του κράτους, δημιουργώντας σοβαρές δυσλειτουργίες και καθυστερήσεις.

Ως αντίβαρο στο ελληνικό μοντέλο, η κ. Διαμαντοπούλου επικαλέστηκε τα ευρωπαϊκά λιμάνια, όπου οι δημόσιοι οργανισμοί λειτουργούν με ουσιαστική συμμετοχή της αυτοδιοίκησης στη λήψη αποφάσεων και με θεσμοθετημένη συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα όπως τόνισε αποτελεί το Λιμάνι του Αμβούργου, το οποίο, παρά τον τεράστιο προϋπολογισμό του, δεν μπορεί να προχωρήσει σε καμία πράξη χωρίς την υπογραφή του δημάρχου.

Δημόσιες και στρατηγικές οι λιμενικές υποδομές – Ευρωπαϊκό μοντέλο με ρόλο των τοπικών κοινωνιών

Την αναλυτική παρουσίαση των θέσεων του ΠΑΣΟΚ για τη λιμενική βιομηχανία έκανε ο Αθανάσιος Πάλλης, καθηγητής του Πανεπιστήμιο Πειραιά και γραμματέας του Τομέα Ναυτιλίας του κόμματος, επισημαίνοντας ότι τα λιμάνια συνιστούν δημόσιες υποδομές υψηλής στρατηγικής σημασίας.

Όπως τόνισε, η πρόταση του ΠΑΣΟΚ εδράζεται στο ευρωπαϊκό μοντέλο λιμενικής οργάνωσης, το οποίο εφαρμόζεται οριζόντια σε όλα τα κράτη-μέλη χωρίς εξαιρέσεις.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται, σύμφωνα με τον κ. Πάλλη, στη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών και των πόλεων που φιλοξενούν λιμένες, ώστε ο σχεδιασμός και η ανάπτυξή τους να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της τοπικής οικονομίας και κοινωνίας.

Όπως ανέφερε, από τα μεγάλα λιμάνια της Βόρειας Ευρώπης έως εκείνα της Μεσογείου, αλλά και σε χώρες μικρότερης κλίμακας, δεν υπάρχει παράδειγμα πώλησης των οργανισμών διοίκησης λιμένων, καθώς παντού ο δημόσιος τομέας διατηρεί κεντρικό ρόλο, είτε μέσω του κράτους είτε μέσω της αυτοδιοίκησης.

Στο πλαίσιο αυτό, το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής εισηγείται την αναθεώρηση της πολιτικής που ακολουθήθηκε την τελευταία δεκαετία, περιορίζοντας τη συμμετοχή των ‘Αμεσων Ξένων Επενδύσεων αποκλειστικά στην παροχή λιμενικών υπηρεσιών και όχι στην ιδιοκτησία των λιμένων, με πλήρη συμμόρφωση στο κοινοτικό δίκαιο.

Κεντρικός άξονας της πρότασης είναι η διαμόρφωση μιας συνεκτικής Εθνικής Λιμενικής Πολιτικής με μακροπρόθεσμο ορίζοντα, η οποία θα αποσαφηνίζει τις χρήσεις, τις επενδυτικές προτεραιότητες και τον ρόλο κάθε λιμένα.

Παράλληλα, προβλέπεται η θεσμική ενίσχυση των master plans, ώστε να αποκτούν δεσμευτικό χαρακτήρα μέσω δημοσίευσης σε ΦΕΚ, αλλά και η δημιουργία δημόσιου μητρώου παρακολούθησης για λόγους διαφάνειας και ελέγχου. Στο ίδιο πνεύμα, δίνεται έμφαση στην αναβάθμιση των δημόσιων φορέων διοίκησης λιμένων, στην αντιμετώπιση του φαινομένου των «ορφανών λιμανιών» χωρίς διοίκηση και στην ουσιαστική ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Λιμένων.

Το σχέδιο του ΠΑΣΟΚ προβλέπει επίσης την επιστροφή του στρατηγικού σχεδιασμού στο Υπουργείο Ναυτιλίας, με ενεργό ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ώστε τα λιμάνια να λειτουργούν ως αναπτυξιακοί πολλαπλασιαστές τόσο για την εθνική οικονομία όσο και για τις τοπικές κοινωνίες. Όπως υπογραμμίστηκε, η ανάπτυξη δεν μπορεί να αφορά μόνο τα μεγάλα λιμάνια, αλλά οφείλει να επεκτείνεται σε όλο το λιμενικό δίκτυο, με αιχμή τα Λιμενικά Ταμεία, τα οποία χρειάζονται ουσιαστική μεταρρύθμιση και ενίσχυση.

Τέλος, ειδική αναφορά έγινε στους τουριστικούς λιμένες, για τους οποίους προτείνεται η απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης και λειτουργίας, καθώς και η αναμόρφωση του πλαισίου παραχωρήσεων, ώστε να απεγκλωβιστούν από τη γραφειοκρατία και να εξελιχθούν σε μοχλό βιώσιμης τοπικής ανάπτυξης.

Ενεργότερο ρόλο των δήμων στη γαλάζια οικονομία

Την ανάγκη ουσιαστικότερης συμμετοχής της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στα ζητήματα λιμενικής πολιτικής και γαλάζιας οικονομίας ανέδειξε ο δήμαρχος Πειραιά Γιάννης Μώραλης, στέλνοντας μήνυμα θεσμικής αναβάθμισης του ρόλου των δήμων.

Όπως τόνισε, διαχρονικά η Αυτοδιοίκηση έμενε εκτός των αποφάσεων για τα λιμάνια, ιδίως την περίοδο που ο Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς βρισκόταν υπό πλήρη δημόσιο έλεγχο.

Σήμερα, ωστόσο, το πλαίσιο έχει διαφοροποιηθεί, καθώς έχουν θεσπιστεί ανταποδοτικά οφέλη υπέρ των δήμων.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναγνώρισε ότι η συνεργασία με την COSCO έχει αποδώσει θετικά αποτελέσματα σε επιμέρους τομείς, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει συγκεκριμένα βήματα προόδου.

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι απαιτείται ένα πιο συνεκτικό και φιλόδοξο αναπτυξιακό σχέδιο για τις τοπικές κοινωνίες, με βασικό άξονα τη στενή και οργανωμένη σύμπραξη λιμανιών και πόλεων, ώστε η ανάπτυξη να έχει άμεσο κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα.

(ΑΠΕ -ΜΠΕ / photo: eurokinissi)