Ελληνοτουρκικές κρίσεις και η ανύπαρκτη αυτοκριτική

greek flag church unsplash
Το άρθρο αυτό γράφεται εν μέσω της τρίτης Ελληνοτουρκικής κρίσης στη Μεσόγειο. Οι άλλες δύο, στον Έβρο και στο Καστελόριζο παρήλθαν και παρήλθαν καλώς για εμάς.

Για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες, η Ελλάδα (ναι, αυτή που στο μυαλό μας είχε την ταμπέλα της μικρής, πτωχής πλην τίμιας, αιώνιου θύματος) νίκησε. Νίκησε! Μπορεί να μην νίκησε σε θερμό πόλεμο μεγάλης έκτασης και έντασης, όπως ίσως το ιστορικό αιμοδιψές αισθητήριο πολλών από εμάς θα ήθελε, αλλά στην κρίση που της παρουσιάστηκε τα πήγε περίφημα και τις δυο φορές. Τώρα διανύει την τρίτη κρίση της και μέχρι τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, κερδίζουμε ξανά.

Δεν είναι σκοπός μου να σταθώ στο τι έκανε η χώρα, τι έκαναν οι ηγέτες της, τι έκαναν οι προστάτες της (Ένοπλες Δυνάμεις και Σώματα Ασφαλείας). Αυτά φαίνονται άλλωστε εκ του αποτελέσματος. Θα σταθώ στο τι έκαναν οι πολίτες, έστω τμήμα τους. Γιατί μας έχουν μάθει, ότι το κράτος είμαστε εμείς. Και πιστεύω απόλυτα στην προσωπική και ατομική ευθύνη και πρωτοβουλία.

Αυτό που είδαμε ήταν πολίτες να βοηθούν το στρατό και τη Συνοριοφυλακή στον Έβρο, να δηλώνουν έπειτα την πλήρη στήριξη και εμπιστοσύνη τους στο Ναυτικό που ανέλαβε το κύριο βάρος απόκρουσης της τουρκικής προκλητικότητας και, θέλω να ελπίζω, να ξύπνησε στο πίσω μέρος του μυαλού τους, το ότι η Ελλάς δεν είναι ένας παραδεισένιος τόπος, όπου πόλεμοι, φυσικές καταστροφές ή οτιδήποτε άλλο ανήκουν στη σφαίρα της φαντασίας.

Το αφήγημα της ελληνοτουρκικής φιλίας κατέληξε στον κάλαθο των αχρήστων, εκεί που ανήκει δηλαδή, και φάνηκε το πραγματικό πρόσωπο της γείτονος, αλλά και συγκεκριμένων πολιτικών παρατάξεων, τα οποία δεν δίσταζαν να αναπαράγουν αισχρώς, την τουρκική προπαγάνδα, υποβοηθώντας τον εχθρό.

Αν τελείωνα εδώ, θα ήμασταν ευτυχείς. Διότι η πραγματικότητα, δυστυχώς έδειξε μια μεγάλη και αιώνια ανεπάρκειά μας: την έλλειψη συναίσθησης του καθήκοντος, τον γελοίο ξερολισμό, το “να μην κρατάμε το στόμα μας κλειστό” εκεί που πρέπει, την απίστευτη, μερικές φορές, μικρότητά μας.

Σε κάθε μία από τις κρίσεις που πέρασαν η ίδια διαδικτυακή σκηνή: πολλοί συμπολίτες μας να εξυμνούν τις Ένοπλες Δυνάμεις, αλλά ταυτόχρονα να λοιδωρούν τηn κυβέρνηση για τις επιλογές της… εμπιστευόμενοι την όποια αντιπολίτευση, ακόμη και την Τουρκία! Και το δίπολο αυτόn δεν είναι περίεργο. Έχουμε εθιστεί όλοι μας να αγαπάμε τον Στρατό (άσχετα που ως άλλοι διπολικοί… μετά υποτιμούμε τα στελέχη, τις υποδομές, το υλικό, τα πάντα, πίνοντας και μια γερή γουλιά φραπέ στην παραλία) γιατί έχουμε την ψυχολογική ανάγκη να υπάρχει ένας αδιάβλητος θεσμός να μας καλύπτει και να μας προστατεύει, αλλά έχουμε εθιστεί (δικαιολογημένα ίσως) στο να μισούμε και όποιον μας κυβερνά! Σε σημείο μάλιστα, που και κάτι καλό να κάνει, εμείς θα το δούμε με στραβό μάτι και θα ψάχνουμε ελαττώματα.

Εθιστήκαμε λοιπόν στο να είμαστε κυβερνώμενοι από κακούς απατεώνες, ανίκανους, προδότες, ότι θέλετε πείτε από τα κοσμητικά που τόσο εύκολα αποδίδουμε στην όποια κυβέρνηση, γιατί έχουμε την ανάγκη (;) να είμαστε θύματα, για να αισθανθούμε σπουδαίοι ή δικαιωμένοι. Βρήκαμε έναν αποδιοπομπαίο τράγο που φταίει για όλα και καλύπτουμε τις δικές μας αμαρτίες με διάφορες προφάσεις; Πιστεύω πως ναι.

Ποιες αμαρτίες; Εμείς δεν είμαστε ο αλάθητος λαουτζίκος, που μας καταπιέζουν οι κακοί… οι έτσι… οι αλλιώς; Δεν μου αρέσει που το λέω, αλλά οι τρεις κρίσεις που βιώσαμε και για τις οποίες νομίζω μπορώ να έχω άποψη, έδειξαν την ανεπάρκειά μας ως πολίτες.

-Βιαζόμασταν να ανεβάσουμε στα Μέσα Κοινωνικής Δικτύωσης (ΜΚΔ) “αποκλειστικά” νέα, χωρίς να τα διασταυρώνουμε. Συνήθως ήταν υποκινούμενα από τουρκικούς λογαριασμούς.

-Δεν διστάζουμε να έχουμε άποψη για πράγματα που δεν γνωρίζουμε, ως άλλοι Πάττον ή Κλαούζεβιτς του πληκτρολογίου. Το να πούμε μια φορά: “Δεν γνωρίζω τι συμβαίνει, ας εμπιστευτώ αυτούς που το χειρίζονται, κάτι θα ξέρουν παραπάνω από εμένα” είναι εθνικό ταμπού.

-Δείξαμε πολλές φορές σαν άτομα μια τάση, να πιστεύουμε τι λέει ο εχθρός και όχι τι λέει η κυβέρνηση ή οι εκπρόσωποί της. Αυτό πρέπει να μας ανησυχήσει. Εκτός αν πιστεύουμε ότι είναι καλύτερα να δούμε “φακιόλι Τούρκου βασιλεύον εν Πόλει, ή καλύπτραν Λατινικήν”. Τον ιστορικό παραλληλισμό τον πιάσατε νομίζω.

Το κυριότερο: καμία αίσθηση ευθύνης από πολλούς στο διαδίκτυο, με ναυαρχίδα τα ΜΚΔ. Σχολιασμοί ηττοπάθειας και κακομοιριάς, προδιάθεση ήττας και προδοσίας, κριτική για πράγματα που δεν γνωρίζουν, δυσπιστία και φτηνή αντιπολίτευση εν ώρα εθνικού κινδύνου, δημιουργούσαν ένα διαδικτυακό βασίλειο αιώνιας μίρλας και αρρωστημένης ηττοπάθειας.

Φανταστείτε να είστε πλήρωμα μιας φρεγάτας, να κυνηγάτε κατά πόδας την τουρκική αρμάδα που το βάζει στα πόδια μπροστά σας και να κάνετε το λάθος να ανοίξετε το κινητό να χαλαρώσετε λίγο και να δείτε τι λένε στα ΜΚΔ και παντού να διαβάζετε “Υποχωρήσαμε πάλι”… “Προδότες”… “Ανίκανοι”… “Οι Τουρκοι μας κάναν αυτό, εκείνο, το άλλο”… Πού θα ήταν το ηθικό σας πλέον; Πού θα ήταν το ηθικό σας, όταν εσείς βλέπετε με τα ίδια σας τα μάτια τι συμβαίνει και οι πολίτες που προστατεύετε δεν σας έχουν εμπιστοσύνη, αλλά σας προσβάλουν κιόλας πλαγίως; Γιατί είπαμε, ο Στρατός καλός ό,τι και να γίνει, οι πολιτικοί κακοί, ό,τι και να γίνει.

Οι κρίσεις στη θάλασσα και στη στεριά καλά κρατούν και απ’ ότι φαίνεται θα κρατήσουν πολύ ακόμα. Το τι συμβαίνει, ειδικά από πλευράς fake news και προπαγάνδας και του πόσο εύκολα τσιμπάνε κάποια ελληνικά (;) sites και τα αναμεταδίδουν, δείχνουν σε μικρογραφία τι θα συμβεί σε περίπτωση γενικευμένης σύρραξης, όπου θα κατακλυστούμε από “ειδήσεις” τουρκικών λογαριασμών, που θα δείχνουν χωριά να καίγονται (δήθεν Ελληνικά), επιτυχημένα πλήγματα (δήθεν σε Ελληνικούς στόχους), καραβάνια φοβισμένων προσφύγων (δήθεν Ελλήνων) και ότι άλλο βάζει ο νους σας.

ΜΗΝ ΠΙΣΤΕΥΕΤΕ ΤΟΝ ΕΧΘΡΟ. ΠΟΤΕ. Ας κάνουμε την αυτοκριτική μας ως πολίτες και ας συναισθανθούμε επιτέλους ότι δεν είμαστε μόνοι μας στο σύμπαν, ούτε ότι είμαστε παντογνώστες. Ένα απλό ποστάρισμα στο διαδίκτυο, με το πρόσχημα του “εγώ έχω άποψη”, μπορεί να τροφοδοτήσει με πληροφορίες τον εχθρό και να υποσκάψει το ηθικό των ημετέρων, μαχόμενων και μη. Μια απλή φωτογραφια με μια πυραυλάκατο αγκιστρωμένη κοντά στην ακτή που είναι το σπίτι μας, μπορεί μέσω των metadata των φωτογραφιών να καρφώσει τη θέση της στον εχθρό.

Βλέπε, άκου, σιώπα. Δεν χρειάζεται άλλωστε να ακούσει κανείς την (συνήθως ηττοπαθή) άποψή σου. Δεν θα βοηθήσει σε κάτι.

Συγγνώμη αν έγινα κουραστικός ή αν κάποιος αισθάνθηκε προσβεβλημένος με τα παραπάνω, αλλά πιστεύω ότι η παροιμία “όποιος έχει τη μύγα μυγιάζεται” ισχύει στο έπακρο. Ας γίνουμε καλύτεροι και πιο υπεύθυνοι. Το χρωστάμε στην πολύπαθη Ελλάδα, ότι και αν σημαίνει για τον καθένα η λέξη Ελλάδα, το χρωστάμε στα παιδιά μας που ξαγρυπνούν για να μπορούμε εμείς να γράφουμε καμιά φορά αρλούμπες στο διαδίκτυο, υποτιμώντας τα, το χρωστάμε σε αυτούς που δουλεύουν αθόρυβα και μεθοδικά, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Το χρωστάμε σε εμάς τους ίδιους.

ΔΙΟΝΥΣΟΣ1991ΕΛ

photo unsplash