• Αρχική
  • Άρθρα
  • Άρθρα
  • «Σφαλιάρα» στους αριστερούς: Ο Γερμανός ποιητής που έλεγε πως «Ό,τι είναι ο νους και η καρδιά για τον άνθρωπο, είναι και η Ελλάδα για την οικουμένη»

«Σφαλιάρα» στους αριστερούς: Ο Γερμανός ποιητής που έλεγε πως «Ό,τι είναι ο νους και η καρδιά για τον άνθρωπο, είναι και η Ελλάδα για την οικουμένη»

Το άρθρο αυτό θα μπορούσε να αποτελεί μια ακόμη απάντηση,

σε όλους όσους αποκαλούν ακροδεξιούς και φασίστες, εκείνους που λένε πως οι Έλληνες έδωσαν το φως της Γνώσης παντού. Τα λόγια που θα διαβάσετε, δεν τα έχει γράψει κάποιος…ακροδεξιός, αλλά κατά κοινή ομολογία ένας από τους μεγαλύτερους ποιητές, πεζογράφους και ιστορικούς και επιστήμονες.

Ο Γκαίτε (28 Αυγούστου 1749 – Βαϊμάρη, 22 Μαρτίου 1832) ήταν Ελληνολάτρης, όπως ο Νίτσε και πολλοί ακόμη. Θαύμαζε και εκείνος το το αρχαίο ελληνικό πνεύμα.

Χαρακτηριστικά είχε πει: «Ό,τι είναι ο νους και η καρδιά για τον άνθρωπο, είναι και η Ελλάδα για την οικουμένη»

Αλλού πάλι διαβάζουμε πως έχει γράψει ότι «Απ’ όλους τους λαούς, οι Ελληνες ονειρεύτηκαν πιο όμορφα τ’ όνειρο της ζωής».

Ενώ σε μια συνομιλία του θα προσθέσει: «Θαυμάζουμε τις τραγωδίες των αρχαίων Ελλήνων. Αλλά, για να πούμε την αλήθεια, θα έπρεπε να θαυμάζουμε ακόμα περισσότερο, την εποχή και το έθνος όπου γεννήθηκαν».

Κάποια άλλη φορά είχε γράψει: «Άκουσα στον Άγιο Πέτρο της Ρώµης το Ευαγγέλιο σε όλες τις γλώσσες. Η Ελληνική αντήχησε άστρο λαµπερό µέσα στη νύχτα».

Φυσικά όσον αφορά και τις πνευματικές του ανησυχίες, ο έρως για το αρχαίο ελληνικό πνεύμα θα τον σημαδέψει. Έχοντας αποδεχτεί πολλά από από γραπτά των Ελλήνων σοφών, ουσιαστικά ταυτίζει τον Θεό με την φύση και αποστρέφεται κάθε δογματισμό.

Ο ίδιος είχε γράψει σχετικά «Ποιος μπορεί να πει ότι πιστεύει στο Θεό και ποιος τολμάει να πει πως δεν πιστεύει;» Αυτές του οι απόψεις για κάποιους τον έκαναν άθεο ή ακόμη και αιρετικό, ενώ για άλλους απλά σκεπτικιστή της εποχής. Σχετικά με τις ηδονές και τα πάθη διατύπωνε την πλατωνική ιδέα πως ο άνθρωπος κυβερνάει τις αισθήσεις του, ενώ το ζώο κυβερνιέται από αυτές.

Επηρεασμένος από τους Έλληνες σοφούς, δίδασκε μέσα από τα έργα του πάντα τον αγώνα αλλά και την ελπίδα για ένα καλύτερο αύριο. «Αν σε δεχτώ όπως είσαι, θα σε κάνω χειρότερο. Αν όμως σε αντιμετωπίσω σαν να είσαι αυτό που είσαι ικανός να γίνεις, θα σε βοηθήσω να το πετύχεις» έλεγε. Ενώ σχετικά με την ελπίδα: «Κάποιες φορές η μοίρα μας μοιάζει με οπωροφόρο δέντρο του χειμώνα. Ποιος θα  σκεφτόταν πως τούτα τα κλαδιά θα γίνουν πράσινα ξανά, θα ξανανθίσουν».

Διαβάζουμε επίσης πως έχει γράψει: «Κάποιος έλεγε: «Γιατί ασχολείστε τόσο επίμονα με τον Ομηρο; Έτσι κι αλλιώς, δεν τον καταλαβαίνετε». Σ’ αυτό, θα απαντούσα: Ούτε τον ήλιο τον καταλαβαίνω, ούτε το φεγγάρι, ούτε τ’ άστρα· ωστόσο περνούν ψηλά, πάνω από μένα και, καθώς τα αντικρύζω και βλέπω την θαυμαστά ρυθμισμένη τροχιά τους, αναγνωρίζω σ’ αυτά τον εαυτό μου και συλλογίζομαι μήπως θα μπορούσα να φτιάξω κι εγώ κάτι».

Αλλού σε μια προτροπή του προς τον συνομιλητή του Έκκερμαν, λέει: «Μελετάτε τον Σαίξπηρ, μελετάτε τον Μολιέρο, αλλά προπάντων μελετάτε τους Έλληνες και πάντα τους Έλληνες».

Φυσικά το αρχαίο ελληνικό πνεύμα δεν μπόρεσε να τον αφήσει ανεπηρέαστο ούτε στα έργα του. Στα 25 του χρόνια γράφει το δραματικό ποίημα «Προμηθέας», ενώ στα 29 του συνθέτει την τραγωδία «Ιφιγένεια εν Ταύροις» και αργότερα τη «Μήδεια», το επικό ποίημα «Αχιλληίς» το 1803, ενώ στα γηρατειά του ολοκληρώνοντας το δεύτερο κομμάτι του «Φάουστ», αναφέρεται στον ελληνικό μύθο με την «Ωραία Ελένη». Όπως βλέπουμε πάντα το φως της Ελλάδας στάθηκε οδηγός του.

Μεγάλο θαυμασμό όμως έδειχνε εκτός από την αρχαία Ελλάδα και στον απελευθερωτικό αγώνα του 1821. Στο έργο του «Για την Τέχνη και την Αρχαιότητα» (1818-1827), λέει:

«Ποια αγωγή πρέπει να θεωρούμε ως την καλύτερη;
Των Υδραίων! Νησιώτες και ναυτικοί οι ίδιοι, παίρνουν από νωρίς τα παιδιά τους στο καράβι και τα βάζουνε να μπουσουλάνε στη δουλειά. Μόλις τα παιδιά καταφέρουν κάτι, έχουν μερίδιο στα κέρδη κι αρχίζουν να ενδιαφέρονται για το εμπόριο, τις συναλλαγές, τη λεία, και με αυτό τον τρόπο, πλάθονται οι πιο άξιοι ναυτικοί, οι πιο έξυπνοι έμποροι, οι πιο τολμηροί πειρατές. Είναι φυσικό από ένα τέτοιο υλικό να ξεπετάγονται ήρωες, οι οποίοι κολλάνε με τα ίδια τους τα χέρια στη ναυαρχίδα του εχθρικού στόλου το πυρπολικό που σκορπάει τον όλεθρο».

Στο παραπάνω απόσπασμα, αναφέρεται στην ανατίναξη της τουρκικής ναυαρχίδας στο λιμάνι της Χίου, στις 6-7.6.1822, από τον Κανάρη ­ έστω κι αν ο πυρπολητής δεν ήταν Υδραίος αλλά Ψαριανός.

Το 1829, μιλώντας πάλι με τον Εκκερμαν, θα γίνει προφητικός:

«Θα σας αποκαλύψω ένα πολιτικό μυστικό, που θα ξεφανερωθεί αργά ή γρήγορα. Ο Καποδίστριας δεν θα κυβερνά πολύν καιρό ακόμα την Ελλάδα, επειδή του λείπει μια ιδιότητα απαραίτητη για τη θέση του: δεν είναι στρατιώτης. Δεν έχουμε κανένα παράδειγμα όπου ένας άνθρωπος του γραφείου να μπόρεσε να οργανώσει ένα επαναστατημένο κράτος και να υποτάξει τους στρατιώτες και τους στρατηγούς. Μόνο με το σπαθί στο χέρι, επί κεφαλής ολόκληρου στρατού, μπορείς να κυβερνάς και να δίνεις διαταγές, μπορείς να είσαι βέβαιος πως θα σε υπακούσουν, αλλιώς, χωρίς αυτό, είναι πολύ αμφίβολο. Ο Ναπολέων, αν δεν ήταν στρατιώτης, δεν θα μπορούσε ποτέ να υψωθεί στο ανώτατο αξίωμα· ο Καποδίστριας δεν θα κατέχει για πολύν καιρό το αξίωμά του· πολύ γρήγορα, θα παίξει δευτερεύοντα ρόλο. Σας το προλέγω, και θα δείτε πως θα πραγματοποιηθεί· είναι στη φύση των πραγμάτων και θα συμβεί αναγκαστικά».

Μετά από περίπου δυόμιση χρόνια, τα λόγια του για τον Καποδίστρια και την Ελλάδα βγήκαν αληθινά.

Ο Γκαίτε, ήταν ακόμη μια μεγάλη προσωπικότητα που υποκλινόταν στους αρχαίους Ελληνες, τους μελετούσε αδιάκοπα, και συμβούλευε και τους άλλους να κάνουν το ίδιο.

Μήπως ήταν και αυτός…φασίστας κατά τα λεγόμενα πολλών νεοελλήνων ραγιάδων;

Η τραγική ειρωνεία είναι πως μετά από περίπου 200 χρόνια από την εποχή που έζησε, κάποιοι «απόγονοι» εκείνων που θαύμαζε, θα θεωρούσαν την αγάπη στο αρχαίο ελληνικό πνεύμα έγκλημα…

(φώτο: Pexels-πληροφορίες από kathimerini.gr)

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Σχετικά άρθρα:

loading...
loading...