Οικονομικό σοκ στα Κατεχόμενα λόγω της κρίσης στην Τουρκία

Λιγότερα ψώνια θα κάνουν οι Τ/κ στις ελεύθερες περιοχές και θα ξοδεύουν περισσότερα οι Ε/κ στο ψευδοκράτος.

 

Σε οικονομική ασφυξία βρίσκονται οι Τουρκοκύπριοι στα κατεχόμενα, οι οποίοι πληρώνουν το τίμημα της βαθιάς οικονομικής κρίσης στην οποία βρίσκεται η Τουρκία. Η πλήρης εξάρτηση των κατεχόμενων περιοχών της Κύπρου με την Τουρκία είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν σοβαρές οικονομικές επιπτώσεις στο ψευδοκράτος.

Η υποτίμηση της αξίας της τουρκικής λίρας σχεδόν κατά 60% έχει ως αποτέλεσμα οι Τουρκοκύπριοι να δυσκολεύονται να αγοράσουν τα είδη πρώτης ανάγκης και πλέον πληρώνουν δύο και τρεις φορές την τιμή των προϊόντων. Τις τελευταίες ημέρες οι τιμές σε τρόφιμα, ενοίκια και λογαριασμοί κοινής ωφελείας έχουν φτάσει σε επίπεδα ρεκόρ για τους Τουρκοκυπρίους. Ενδεικτικής της δεινής οικονομικής θέσης στην οποία βρίσκονται είναι το γεγονός ότι πολλοί ακύρωσαν τα ταξίδια τους που είχαν προγραμματίσει στο εξωτερικό για να περάσουν το μπαϊράμι.

Μάλιστα, δημοσιεύματα του τουρκοκυπριακού Τύπου αναφέρονταν στο κόστος που θα είχε το τραπέζι για να γιορτάσουν το μπαϊράμι. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα το κρέας πλέον αποτελεί όνειρο αφού η μπριζόλα έφτασε τις 65 τουρκικές λίρες το κιλό που αντιστοιχούν περίπου στα €10 ευρώ, το αρνί πωλείτο προς 60 τουρκικές λίρες το κιλό, δηλαδή πιο κάτω από τα €10 ευρώ και ο κιμάς πωλείτο προς 44 τουρκικές λίρες το κιλό, δηλαδή €6,7 το κιλό. Το κοτόπουλο πωλείτο 13 τουρκικές λίρες, δηλαδή €2 το κιλό, ενώ τα λαχανικά και τα άλλα οπωροκηπευτικά κοστίζουν σχεδόν €10.

Από την πτώση της τουρκικής λίρας δεν αποκλείονται να επηρεαστούν επιχειρήσεις και στις ελεύθερες περιοχές. Κι αυτό, γιατί πολλοί Τουρκοκύπριοι επιλέγουν τις υπεραγορές στις ελεύθερες περιοχές για τα ψώνια τους, λόγω της μεγάλης ποικιλίας των προϊόντων αλλά και των προσφορών. Επίσης δαπανούν πολλά χρήματα στις ελεύθερες περιοχές για την αγορά ειδών ένδυσης και για άλλα είδη του λιανικού εμπορίου.

Σύμφωνα με στοιχεία της JCC, από το 2015 μέχρι τον Ιούλιο του 2018 οι Τουρκοκύπριοι ξόδευσαν στις ελεύθερες περιοχές €84,6 εκατ., με την πλειοψηφία των χρημάτων να δαπανάται σε υπεραγορές. Μόνο στις υπεραγορές οι Τουρκοκύπριοι δαπάνησαν πέραν των €15 εκατ. Να σημειωθεί πως το πιο πάνω συνολικό ποσό των αγορών των Τουρκοκυπρίων αφορά συναλλαγές που έγιναν μόνο με πιστωτικές κάρτες και δεν υπολογίζονται οι αγορές που έγιναν με μετρητά, καθώς δεν υπάρχουν σχετικά στοιχεία.

Εκπρόσωποι του εμπορίου, μιλώντας στον «Φ», εξέφρασαν την εκτίμηση πως δεν αναμένουν πως οι επιχειρήσεις στις ελεύθερες περιοχές να επηρεαστούν σε μεγάλο βαθμό από τη μείωση της αξίας της λίρας καθώς και στο παρελθόν είχαν βρεθεί σε παρόμοια οικονομική θέση οι Τουρκοκύπριοι, ωστόσο επέλεγαν τις υπεραγορές στις ελεύθερες περιοχές για να κάνουν τα ψώνια τους. Με βάση πάντως διαθέσιμα στοιχεία που δημοσιεύει η JCC Payments Ltd, οι Τουρκοκύπριοι ξοδεύουν περισσότερα χρήματα στις ελεύθερες περιοχές σε σχέση με τους Ελληνοκυπρίους στα κατεχόμενα. Μάλιστα, για άλλο λόγο ξοδεύουν τα χρήματα οι Τουρκοκύπριοι και για άλλο λόγο οι Ελληνοκύπριοι. Από την ανάλυση των στοιχείων διαφαίνεται πως χρόνο με τον χρόνο μειώνονται τα χρήματα που δαπανούν οι Τουρκοκύπριοι.

Σύμφωνα με στοιχεία της JCC, από την 1η του χρόνου μέχρι το τέλος Ιουλίου του 2018, οι συναλλαγές των Τουρκοκυπρίων στις ελεύθερες περιοχές ανήλθαν στα €11,5 εκατ. Ο μέσος όρος των μηναίων δαπανών των Τουρκοκυπρίων είναι €1,5 εκατ. Παρόλο που η JCC δεν παραθέτει στοιχεία για τον τρόπο κατανομής των δαπανών, πληροφορίες αναφέρουν πως οι περισσότερες δαπάνες γίνονται για την αγορά τροφίμων.

Εξάλλου το 2017, οι Τουρκοκύπριοι δαπάνησαν σε αγορές μέσω πιστωτικών καρτών ποσό €25,9 εκατ., ενώ το 2016 οι αγορές τους ήταν €26 εκατ. Τότε τα στοιχεία της JCC ήταν πιο ξεκάθαρα καθώς δινόταν ανάλυση για κάθε κατηγορία. Συγκεκριμένα οι δαπάνες των Τουρκοκυπρίων σε σουπερμάρκετ, είδη ένδυσης, είδη υγιεινής και άλλες υπηρεσίες λιανικού εμπορίου κυμάνθηκαν στα €18,2 εκατ. Από αυτά €6,2 εκατ. δαπανήθηκαν σε υπεραγορές, άλλα €5,2 εκατ. ξοδεύθηκαν για την αγορά ειδών ένδυσης, ποσό €3,6 εκατ. για την αγορά προϊόντων από τις επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου και €3,1 εκατ. για την αγορά ειδών υγιεινής και οικιακό εξοπλισμό. Παράλληλα το 2016 οι Τουρκοκύπριοι ξόδευσαν για σκοπούς διασκέδασης, για διαμονή σε ξενοδοχεία και για άλλες υπηρεσίες συνολικά €8,2 εκατ.

Συγκεκριμένα έγιναν συναλλαγές €1,5 εκατ. για σκοπούς διασκέδασης και €1,4 εκατ. για διαμονές σε ξενοδοχεία ενώ τα υπόλοιπα ξοδεύτηκαν για άλλου είδους υπηρεσίες. Να σημειωθεί πως μικρός αριθμός Τουρκοκυπρίων επέλεξε τότε να ταξιδεύσει μέσω των αεροδρομίων Λάρνακας και Πάφου και οι σχετικές συναλλαγές που έκαναν μέσω πιστωτικών καρτών για την αγορά αεροπορικών εισιτηρίων κυμάνθηκαν γύρω στις €148 χιλ.

Το 2015, οι συνολικές δαπάνες των Τουρκοκυπρίων ήταν €21,4 εκατ., από τα οποία €4,6 εκατ. ξοδεύθηκαν σε υπεραγορές και €4,4 εκατ. για την αγορά ειδών ένδυσης. Επίσης ποσό €3 εκατ. δαπανήθηκε για την αγορά προϊόντων λιανικού εμπορίου, €2,6 εκατ. για συναλλαγές για οικιακό εξοπλισμό, €1,3 εκατ. για διαμονές σε ξενοδοχεία και €1,1 εκατ. για διασκέδαση. Στους τομείς της Υγείας και των ασφαλειών οι Τουρκοκύπριοι δαπάνησαν πέραν των €500 χιλ., για την αγορά αεροπορικών εισιτηρίων δόθηκαν €94 χιλ. και ποσό €66 χιλ. ξοδεύθηκαν στον τομέα της εκπαίδευσης. Περίπου €64 χιλ. δαπανήθηκαν για συναλλαγές με το κράτος ενώ μικρότερα ποσά δαπανήθηκαν σε άλλους τομείς.

Σε αντίθεση με τους Τουρκοκυπρίους, άλλες είναι αγοραστικές προτιμήσεις των Ελληνοκυπρίων στα κατεχόμενα. Σύμφωνα με τα στοιχεία της JCC, οι περισσότερες πράξεις που κάνουν με πιστωτικές κάρτες στο ψευδοκράτος είναι για διαμονές σε ξενοδοχεία, στα καζίνο, για την αγορά καυσίμων και φρούτων. Από το 2015 μέχρι τον Ιούλιο του 2018, οι Ελληνοκύπριοι ξόδευσαν με κάρτες στα κατεχόμενα ποσό €33,4 εκατ.

Αγορές €33,4 εκατ. στα κατεχόμενα

Από τα στοιχεία της JCC φαίνεται πως οι συναλλαγές ύψους €33,4 εκατ. που έκαναν οι Ελληνοκύπριοι στα κατεχόμενα τα τελευταία τρία χρόνια ήταν σε διαμονές σε ξενοδοχεία και στα καζίνο. Μέχρι το τέλος Ιουλίου του 2018, οι Ελληνοκύπριοι έκαναν αγορές στα κατεχόμενα μέσω πιστωτικών καρτών €6,7 εκατ. Τον Ιούλιο οι συναλλαγές ήταν €1,1 εκατ. Εξάλλου το 2017, οι Ελληνοκύπριοι δαπάνησαν συνολικά €9,5 εκατ. Οι περισσότερες πληρωμές έγιναν για σκοπούς διαμονής σε ξενοδοχεία τα οποία ανήλθαν στα €4,9 εκατ. Επίσης δαπανήσαν €1,6 εκατ. στα καζίνο, €757 χιλ. για αγορές ειδών ένδυσης και €715 χιλ. για καύσιμα και σουπερμάρκετ.

Το 2016 οι Ελληνοκύπριοι ξόδεψαν ποσό €7,3 εκατ. σε ξενοδοχεία, καζίνο και σε αεροπορικά ταξίδια μέσω των κατεχομένων. Το 2015, οι Ελληνοκύπριοι δαπάνησαν €6,8 εκατ., από τα οποία €2,3 εκατ. αφορούσαν σε διαμονές σε ξενοδοχεία, €1,5 εκατ. στα καζίνο και €1,2 εκατ. για την αγορά αεροπορικών εισιτηρίων για ταξίδια μέσω του αεροδρομίου της Τύμπου. Να σημειωθεί πως τα τελευταία τρία χρόνια οι συναλλαγές των Ελληνοκυπρίων στην Τουρκία ξεπέρασαν τα €15 εκατ.

€5 εκατ. «άφησαν» οι Ε/κ για καύσιμα

O Κυπριακός Σύνδεσμος Καταναλωτών εκτιμά πως συνολικά €5,3 εκατ. άφησαν οι Ελληνοκύπριοι για αγορά καυσίμων κίνησης τον Ιούλιο, δηλαδή για βενζίνη και για πετρέλαιο. Να σημειωθεί πως από το σύνολο των δαπανών, ποσό €1 εκατ. κατέληξε σε φόρους στο ψευδοκράτος. Όπως μας λέχθηκε, οι Ελληνοκύπριοι χρησιμοποιούν μετρητά στους σταθμούς βενζίνης στα κατεχόμενα, για αυτό δεν αποτυπώνονται όλες οι δαπάνες που κάνουν στα στοιχεία της JCC.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Συνδέσμου Καταναλωτών, τα πρατήρια λιανικής πώλησης πετρελαιοειδών στις ελεύθερες περιοχές, στους πρώτους έξι μήνες του έτους, απώλεσαν έσοδα περίπου €815.499, λαμβάνοντας υπόψη ότι η προμήθειά τους είναι περίπου 5,5 σεντ το λίτρο. Βάσει των υπολογισμών του Συνδέσμου, οι συνολικές αγορές από τα κατεχόμενα υπολογίζονται τον Ιούλιο σε 6,9 εκατ. λίτρα καυσίμων, που αντιστοιχούν στο 10% των πωλήσεων στις ελεύθερες περιοχές.

Οι συνολικές εισπράξεις των κατεχομένων τον Ιούλιο υπολογίζονται στα €5,33 εκατ. ενώ τα συνολικά κέρδη/έσοδα του ψευδοκράτους, δηλαδή, φόροι και προμήθειες πρατηριούχων, υπολογίζονται στο €1,08 εκατ. Παράλληλα, υποστηρίζει πως οι συνολικές αγορές από τα κατεχόμενα υπολογίζεται ότι αποτελούν το 25% των συνολικών πωλήσεων στα κατεχόμενα, ενώ η Κυπριακή Δημοκρατία απώλεσε έσοδα από τους φόρους και ΦΠΑ €5,05 εκατ. Επίσης, οι απώλειες τον Ιούλιο για τους πρατηριούχους στις ελεύθερες περιοχές, μόνον από προμήθειες, εκτιμώνται στις €364.846.

23 μέτρα για την κατρακύλα της τουρκικής λύρας

Πακέτο με 23 μέτρα για την αντιμετώπιση της κατάστασης που έχει δημιουργηθεί στην οικονομία των κατεχομένων από τη συνεχιζόμενη πτώση της αξίας της τουρκικής λίρας αποφάσισε η ψευδοκυβέρνηση. Μεταξύ άλλων, αποφασίστηκε μείωση των συντελεστών ΦΠΑ, διόρθωση των συναλλαγματικών ισοτιμιών για τα ενοίκια, μετάβαση σε πολλαπλά τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, εκπτώσεις στα τέλη μεταφορών και παροχή κινήτρων για την εγχώρια παραγωγή. Αναλυτικά, μειώθηκε ο ΦΠΑ σε προϊόντα καθαριότητας, σε βασικά είδη διατροφής, στα εστιατόρια και τις ταβέρνες και είδη προικός. Επίσης θα δίνεται η δυνατότητα επιστροφής φόρου με αίτημα σε ηλεκτρονική μορφή για όσους κάνουν πληρωμές με πιστωτικές ή άλλες τραπεζικές κάρτες. Παράλληλα, αποφασίστηκε μείωση της φορολογίας στα ενοίκια από το 13% στο 1%. Στις εισαγωγές θα χρεώνεται ο εκτελωνισμός με βάση την ισοτιμία κατά την ημερομηνία τοποθέτησης των προϊόντων στις αποθήκες.

Για να αποφευχθούν νέες αυξήσεις στα καύσιμα, θα υπάρξουν αυξήσεις στο αλκοόλ και τα τσιγάρα. Θα συνεχιστούν οι περιορισμοί στην απόκτηση κατοικίας και ακινήτων από ξένους υπηκόους στα κατεχόμενα αλλά ο περιορισμός για την αγορά ενός μόνο διαμερίσματος, θα αυξηθεί στα 3 διαμερίσματα, μια περίοδο 6 μηνών. Για τις πωλήσεις ακινήτων, για σπίτια κάτω 140 τ.μ. που αποτελούν πρώτη κατοικία θα φορολογούνται για έξι μήνες με 1% και για πωλήσεις εκτός πρώτης κατοικίας ο φόρος από 6% θα πέσει στο 4%. Θα πληρωθεί μόνο μία φορά εντός έξι μηνών ειδικός φόρος για σπίτια με πισίνα ή πάνω από έναν αριθμό τ.μ., ενώ ειδικό φόρο θα πληρώσουν μία φορά και τα καζίνο και τα γραφεία στοιχημάτων.

Θα τεθεί και σε εφαρμογή το σύστημα πολλαπλών τιμολογίων και θα επιστρέφεται υπό τη μορφή μείωσης των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας σε ορισμένες ώρες της ημέρας. Αποφασίστηκαν και φοροελαφρύνσεις σε όσους καταναλωτές χρησιμοποιούν πιστωτικές και χρεωστικές κάρτες, στοχεύοντας έτσι στην ελαχιστοποίηση της φοροδιαφυγής. Την ίδια ώρα ανάμεσα στα μέτρα είναι η παροχή κινήτρων στα ξενοδοχεία των κατεχόμενων, προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες τους από εγχώριους παραγωγούς. Συγκεκριμένα θα δοθούν κίνητρα στα ξενοδοχεία για να συνάψουν συμφωνίες προμήθειας με ντόπιους παραγωγούς για να αυξηθεί η εγχώρια παραγωγή αλλά και για την πρόσληψη εργατών. Θα σταθεροποιήσουν τη συναλλαγματική ισοτιμία σε όσους νοικιάζουν ακίνητα από το ψευδοκράτος και έχουν εισόδημα σε τουρκικές λίρες. Στους μικροέμπορους θα μπορεί να γίνεται συμψηφισμός του φόρου που χρωστούν ώστε να μπορούν να το εξοφλήσουν.

Πάντως έντονες αντιδράσεις προκάλεσαν στα κατεχόμενα τα μέτρα, και ειδικά η απόφαση για να μειωθούν το ύψος των υπερωριών που καταβάλει η ψευδοκυβέρνηση στους εργαζόμενους. Όπως είχε μεταδοθεί από τα κατεχόμενα, υπήρξαν αντιδράσεις από τη συντεχνία των εργαζομένων στα «τελωνεία», οι οποίοι αποφάσισαν να σταματήσουν άμεσα να εργάζονται υπερωριακά. Επίσης οι συντεχνίες των εργαζομένων στον τομέα της υγείας ανακοίνωσαν ήδη ότι σταματούν και αυτοί την υπερωριακή απασχόληση. Συνολικά πέντε συντεχνίες εργαζομένων στο «δημόσιο» έλαβαν την απόφαση αποχής από την υπερωριακή απασχόληση.

(philenews)

Σχετικά άρθρα:

loading...
Close Menu