Ο Β’ Π.Π. ήταν καθοριστικός για το μέλλον των αεροναυτικών επιχειρήσεων καθώς ο πόλεμος στο θέατρο του Ειρηνικού μεταξύ των Η.Π.Α. και της Ιαπωνίας έδειξε ότι οι αεροναυτικές επιχειρήσεις θα έχουν έντονη χρήση πλοίων που φέρουν αεροπορικά μέσα, τα οποία και θα χρησιμοποιήσουν κατά των αντίπαλων στόλων.
Τα πολεμικά πλοία της εποχής του μεσοπολέμου ήταν υποεξοπλισμένα όσον αφορά των αντιαεροπορικό εξοπλισμό τους, ο οποίος για την εποχή αποτελούνταν από βαρέα πολυβόλα, ελαφρά πυροβόλα, και Α/Α πυροβόλα. Τα Συστήματα Ελέγχου Πυρός (ΣΕΠ) άρχισαν να αναπτύσσονται κατά τη διάρκεια του πολέμου και ο εμπλουτισμός των κυρίων μονάδων επιφανείας, όπως τα καταδρομικά και τα θωρηκτά, με περισσότερα αντιαεροπορικά μέσα, έγινε υποχρέωση από τη στιγμή που τα αεροσκάφη χρησιμοποιήθηκαν με τέτοιον τρόπο, ώστε η απειλή τους έγινε θανάσιμη για τα πλοία κάθε είδους.
Από τότε έγινε φανερό ότι χρειάζονταν πλοία, που θα ήταν εξειδικευμένα προς την αντιαεροπορική κάλυψη της ομάδας μάχης, στα οποία ήταν ενταγμένα, με τους Ιάπωνες να ναυπηγούν αντιτορπιλικά, τα οποία χαρακτηρίζονταν “αντιαεροπορικά” όπως η κλάση Akizuki.
Με την εξέλιξη της τεχνολογίας, ήρθαν και δύο πάρα πολύ μεγάλες τεχνολογικές καινοτομίες:
- το ραντάρ, το οποίο ξεκίνησε ως τεχνολογία να αναπτύσσεται αλματωδώς από το Β.Π.Π.
- και φυσικά οι πυραυλοκινητήρες, οι οποίοι οδήγησαν σε πλειάδα εφαρμογών και αύξησαν την τρωτότητα των μέσων σε ξηρά, θάλασσα και αέρα, αφού η ταχύτητά τους, το βάρος των πολεμικών τους κεφαλών και η χαμηλή παρατηρησιμότητά τους, τους καθιστά πολύ δύσκολους στόχους στο να ανασχεθούν.
Το μαχητικό αεροσκάφος παραμένει ακόμα η μεγαλύτερη από αέρος απειλή που αντιμετωπίζουν τα πλοία καθώς είναι οι φορείς των πυραύλων και έχουν δυνατότητα ελιγμών.
Μία ναυτική ομάδα μάχης που θέλει να έχει αντιαεροπορική προστασία, ενώ πλέει σε μία περιοχή, χωρίς να εξαρτάται από την παρουσία αεροπορίας άνωθεν αυτής, χρειάζεται να έχει στη σύνθεσή της πλοία αεράμυνας περιοχής ( AAW ), τα οποία θα μπορέσουν να αντιμετωπίσουν αεροπορικές και βαλλιστικές απειλές.
Τα σύγχρονα AAW πλοία έχουν ένα μεσαίο προς μεγάλο, για πολεμικά σκάφη, εκτόπισμα, [5.000 τόνους] και είναι εξοπλισμένα με ένα ισχυρό ραντάρ μεγάλης εμβέλειας, ώστε να αποκαλύπτουν στόχους στον αέρα από μεγάλη απόσταση και αν τους παρακολουθούν με σχετικά μεγάλη ακρίβεια. Δεύτερο βασικό ζήτημα που απαιτείται και αφορά το ραντάρ είναι ο αριθμός των στόχων που μπορεί να εμπλέξει και να καθοδηγήσει ισάριθμα βλήματα και ραντάρ έρευνας επιφανείας για την αποκάλυψη στόχων μικρότερου ίχνους που κινούνται χαμηλά στο ύψος της θάλασσας.. Ο οπλισμός αυτού του είδους πλοίων αποτελείται από:
§ Πυραύλους μακρού βεληνεκούς ( 100χλμ. +), π.χ. SM-2, ASTER 30
§ Πυραύλους άμυνας σημείου ( 1~45+ χλμ.), π.χ. CAMM, ESSM
§ Συστήματα εγγύς αεράμυνας (CIWS) (<5χλμ.), είτε πυραυλικής μορφής ( RAM ) είτε εν είδη πυρoβόλων ( Phalanx, STRALES)
§ RWS για μικρότερους στόχους σε μικρές αποστάσεις όπως drones, π.χ. πυροβόλα των 20,25,30 ή 40 χιλ.
§ Συστήματα ηλεκτρονικών αντιμέτρων (ECM)
Τα παραπάνω όμως χρειάζεται να υπάρχουν σε κατάλληλους αριθμούς, οι οποίοι καθορίζονται από το μέγεθος της εχθρικής αεροπορικής η βαλλιστικής απειλής και από το γεγονός ότι η συνήθης πρακτική είναι να εκτοξεύονται δύο βλήματα κατά ενός στόχου τη φορά, επομένως, χρειάζονται αρκετά βλήματα.
Παράδειγμα
Φρεγάτα AAW διαθέτει τα παρακάτω:
48 κελιά VLS(Vertical Launcher System)εκ των οποίων:
-32 κελιά με πυραύλους SM-2
-16 X 4 πυραύλους CAMM ( Quad pack/sell ) ήτοι: 64 πύραυλοι
-1 Χ RAM( Rolling Airframe Missile) ήτοι: 21 πυραύλους
-Πυροβόλο 76 χιλ. STRALES
Σύνολο, 117 πύραυλοι για όλες τις δυνατές αποστάσεις συν τα βλήματα με κεφαλή διασποράς σφαιριδίων του STRALES που χρησιμοποιεί το πυροβόλο των 76 χιλ για αποστάσεις < 5 χλμ. . Θεωρητικά, ένα τέτοιο πλοίο μπορεί να αντιμετωπίσει περί τους 60 εναέριους στόχους συνολικά πριν εξαντληθούν οι πύραυλοι ( δε μπορεί να γίνει επαναγέμισμα των κελιών σε συνθήκες μάχης αφού ένας τυπικός πύραυλος όπως ο SM-2 είναι ένας πύραυλος με μήκος 8 μέτρα και βάρος 1.3 τόνους και άρα χρειάζεται γερανός για να τοποθετηθεί και κάποιος να τον μεταφέρει προς το πλοίο επομένως, τα πλοία πρέπει να έχουν μεγάλο αριθμό κελιών από ναυπήγησης).
Φυσικά, υπάρχουν πολλές ακόμα πιθανές διαμορφώσεις με διάφορους συνδυασμούς αριθμού κελιών, πυραύλων και συστημάτων με τους πελάτες να επιλέγουν ανάλογα με τις επιχειρησιακές ανάγκες τους και τα χρήματα που είναι διατεθειμένοι να διαθέσουν. Οι αποστολές λοιπόν που μπορεί να εκτελέσει ένα πλοίο με τέτοιες δυνατότητες είναι οι παρακάτω:
· Απαγόρευση σε εχθρικά αεροσκάφη να εισέλθουν σε μία περιοχή
· Εμποδισμός εχθρικών αεροσκαφών να πραγματοποιήσουν πτητικούς ελιγμούς που θα τα φέρουν σε φάση εμπλοκής με το/α πλοίο/α
· Αναχαίτιση εχθρικών αεροσκαφών κατά τη μετάβασή τους προς χώρο όπου υπάρχουν φίλια αεροσκάφη ή αποχώρησής τους από χώρο όπου επιχειρούν φίλια αεροσκάφη
· Επισκόπηση περιοχής μέσω των ραντάρ επιφανείας-αέρος και επιφανείας-επιφανείας
· Εντοπισμός εισερχόμενων αντιπλοϊκών και βαλλιστικών πυραύλων για την προστασία του ιδίου αλλά και άλλων πλοίων της ομάδας μάχης
· Παροχή ηλεκτρομαγνητικής κάλυψης στην ομάδα μάχης ή παρεμβολή εχθρικών σημάτων σε μία περιοχή καθώς τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου που συνήθως φέρουν τα πλοία αυτά είναι αρκετά ισχυρά.
Πολύτιμες οι υπηρεσίες των πλοίων του είδους και μάλιστα παρά το γεγονός ότι αρκετοί νομίζουν ότι τα μαχητικά μπορούν να βυθίσουν εύκολα πολεμικά πλοία, θα τους απογοητεύσουμε λέγοντας ότι είναι πολύ δύσκολο να βυθιστεί από μαχητικά και βλήματα μία φρεγάτα ακόμα και γενικών καθηκόντων, πόσο μάλλον μία φρεγάτα AAW.
Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειος
Το Πολεμικό Ναυτικό είχε ως απαίτηση τη δεκαετία του 2000 να προμηθευτεί πλοία AAW. Αυτή η απαίτηση άλλαξε σε πλοία με αντιαεροπορική ικανότητα και πλέον έχουμε φτάσει στη ζήτηση φρεγατών Γενικών Καθηκόντων (GP). Το πως και γιατί άλλαξαν οι προθέσεις, μάλλον δεν έχουν να κάνουν τόσο με επιχειρησιακές απαιτήσεις αλλά με οικονομικά κριτήρια. Παρ’ όλα αυτά, το Πολεμικό Ναυτικό ήθελε Φρεγάτες AAW για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Αυτό γιατί σε περίπτωση σύρραξης με τους εξ ανατολών γείτονες, το πιθανότερο είναι ότι τα ραντάρ επιτήρησης που βρίσκονται εγκατεστημένα στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, θα καταστραφούν μέσα στις πρώτες ώρες, ως επί το πλείστον, από τη δράση των αντιπάλων. Αυτό θα δημιουργήσει ένα σημαντικό κενό στην επιτήρηση, το οποίο μπορεί να καλυφθεί εν μέρη από πλοίο AAW, που φέρει ταυτόχρονα και τα κατάλληλα Α/Α συστήματα ( συνδυασμός πυραύλων ), ώστε να εξασφαλίσει την περιοχή και να παράσχει Α/Α κάλυψη πάνω από τα νησιά ( όπου βλέπει το ραντάρ ) και στη ναυτική ομάδα μάχης.
Στην Ανατολική Μεσόγειο, ένα τέτοιο πλοίο ή δύο, πλαισιωμένο από φρεγάτες γενικών καθηκόντων όπως οι ΜΕΚΟ και υποβρύχια, μπορεί να εξέλθει στην Ανατολική Μεσόγειο με αξιώσεις με βασική προϋπόθεση ότι θα υπάρχει και φίλια αεροπορική κάλυψη της ομάδας. Τα πλοία αυτά δεν πρέπει να επιχειρήσουν μόνα τους καθώς υστερούν σε άλλα σημεία του ναυτικού αγώνα όπως οι ανθυποβρυχιακές ικανότητες (ASW) και ο πόλεμος επιφανείας (ASuW) αφού δεν έχουν συνήθως τα ανάλογα συστήματα και σε κατάλληλο αριθμό καθώς τότε το κόστος ανεβαίνει αρκετά.
