Αφορμή της συνομιλίας, το Μεγάλο Βραβείο Θεάτρου της Ελληνικής ΄Ενωσης Κριτικών Θεάτρου και Παραστατικών Τεχνών που παρέλαβε πρόσφατα.

• Το πρόσφατο Βραβείο που δεχτήκατε αποτελεί μια σημαντική αναγνώριση της πολυετούς και πολυσχιδούς πορείας σας. Πώς υποδέχεστε τη διάκριση;
  Τη θεωρώ τιμητική, αλλά από εκεί και πέρα δεν θα με επηρεάσει σε αυτό που κάνω. Είναι μια σημαντική επιβεβαίωση, αλλά αν κανείς στοχεύει στα βραβεία θα ακινητοποιηθεί μέσα στο χρόνο πολύ περίεργα. Για μένα έχει σημασία να μπορεί κανείς να κρατάει αμείωτο το ενδιαφέρον και την περιέργεια στη δουλειά του. Έχω πάρει, ας πούμε, έπαινο για παραστάσεις τις οποίες δεν αγαπούσα καθόλου και αντίθετα άλλες που αγαπούσα πολύ δεν είχαν αποδοχή. Οπότε χαίρομαι πολύ αλλά ως εκεί.
• Θα βλέπατε το Βραβείο ως αφορμή για να κοιτάξετε προς νέες κατευθύνσεις;
  Αυτό νομίζω ότι ούτως ή άλλως ισχύει. Είμαι ένας άνθρωπος που βαριέται πάρα πολύ εύκολα και δεν μπορώ να ζω με παγιωμένες επιλογές. Το ότι μου λέει η Ένωση ότι ορθώς έκανα τις επιλογές μου, αυτό σαφώς δίνει κουράγιο. Αλλά δυστυχώς υπάρχει μια πραγματικότητα που είναι ανεξάρτητη. Μπορούν να συμβούν πράγματα στη δουλειά που να σε αφήσουν εντελώς εκτεθειμένο, ας πούμε σε οικονομικά ζητήματα, ενώ έχεις λάβει πλήρη επιβεβαίωση και αποδοχή. Και να μην έχεις να πληρώσεις το λογαριασμό σου. Οπότε είναι περίεργες οι ισορροπίες. Μακάρι τα μπράβο να μας τάιζαν.
• Έχετε διαγράψει μια πορεία που, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει τη σκηνοθεσία, τη συγγραφή, τη δραματουργία, τη θεατρική εκπαίδευση. Ποια από αυτές τις ιδιότητες αισθάνεστε ότι βρίσκεται πιο κοντά στον πυρήνα της καλλιτεχνικής σας ταυτότητας.
  Δεν μπορώ να απαντήσω γιατί κάθε φορά είμαι δοσμένος στη δουλειά που κάνω, όποια και αν είναι αυτή. Κι επειδή αντιλαμβάνομαι τη ζωή μου σαν μια ροή και όχι μια σειρά από στάσεις, προσπαθώ να είμαι συνδεδεμένος με τον παρόν. Οπότε αυτή τη στιγμή αυτό με το οποίο ασχολούμαι τώρα, δηλαδή η παράσταση (Για ένα) όνειρο (καλοκαιρινής νύχτας) με αφορμή το έργο του Σαίξπηρ, όπου έχω αναλάβει τη δραματουργία και τη σκηνοθεσία, που κάνει πρεμιέρα στις 20/11 στο Θέατρο Πόρτα είναι αυτό το οποίο με ενδιαφέρει Περισσότερο, θα έλεγα, εδώ έχουμε το στοιχείο του «θεάτρου εν θεάτρω». Ένας σύγχρονος θίασος προσπαθεί να ανεβάσει το Όνειρο Καλοκαιρινής Νύχτας. Εκεί αρχίζει και μπερδεύεται το πραγματικό με το παραισθητικό …
• «Αναρωτήθηκα, έχουμε φτάσει στο σημείο όπου ο θεατής νιώθει ανακούφιση επειδή κατάφερε να καταλάβει αυτό που βλέπει;», είπατε σε πρόσφατη συνέντευξή σας για την παράσταση του Ίωνα, του Ευριπίδη, που παρουσιάστηκε το καλοκαίρι του 2026 σε σκηνοθεσία, μετάφραση και δραματουργική επεξεργασία δική σας από τον Θεατρικό Οργανισμό Κύπρου…
  Επειδή είμαι άρρηκτα συνδεδεμένος με το παιδικό θέατρο ποτέ δεν παρέκκλινα από την αφήγηση, τον κορμό μιας παράστασης. Δεν ήθελα να κάνω αυτό που λέμε «ακαταλαβίστικα» έργα – αν και… ποτέ δεν είναι αργά. Με έχει ξαφνιάσει πάντως το πόσο έχουμε απομακρυνθεί από την αφήγηση η οποία θεωρείται η βάση της δουλειάς μας κι έχουμε οδηγηθεί σε ένα χάος ψευδαισθήσεων και ναρκισσισμού. Ψάχνουμε να βρούμε πρώτα απ’ όλα το πώως και μετά το τι θα πούμε. Και αυτό λίγο με ενοχλεί. Είμαστε λίγο φοβισμένοι και εγωκεντρικοί. Βέβαια, αυτό ξεκινά από το φόβο μήπως περάσουμε σε ένα είδους ανυπαρξίας. Κραυγάζουμε: «Είμαι εδώ! Προσέξτε με!» και δεν έχει σημασία τι λέω. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, τα social media. Σύμφωνοι, δεν μπορείς να είσαι υπερβολικά ταπεινόφρων και να ανέβεις πάνω στη σκηνή. Το θέμα είναι όταν κατέβεις από τη σκηνή τι γίνεται. Συνεχίζεις να κουβαλάς την έπαρση; Πολλοί άνθρωποι πια λειτουργούν έτσι κι εκτός σκηνής δηλαδή. Κι αυτό αφορά και τους θορυβώδεις, πιο «loud», ας το πούμε έτσι, θεατές.
• Αναρωτιέμαι αν παλαιότερες εποχές όπως ο Μεσοπόλεμος όπου έχετε τοποθετήσει το Κύριο Ζυλ, σε κείμενο και σκηνοθεσία δική σας, ελεύθερα βασισμένο στην εμβληματική Δεσποινίς Τζούλια του Αυγούστου Στρίντμπεργκ, που επιστρέφει για δεύτερη χρονιά στο Θέατρο Πόρτα και ολοκληρώνει τις παραστάσεις του την 1η Δεκεμβρίου, ήταν λιγότερο εγωκεντρικές…
  Νομίζω ότι οι άνθρωποι ήταν λίγο πιο προσαρμοσμένοι σε πλαίσια και κανόνες. Θυμάμαι να μεγαλώνω σε ένα σπίτι όπου υπήρχαν -δεν θα έλεγα αυστηροί, αλλά- συγκεκριμένοι κώδικες συμπεριφοράς. Δεν υπήρχε περίπτωση να καθίσεις στο λεωφορείο αν έβλεπες κάποιον ηλικιωμένο δίπλα σου. Ήταν ντροπή. Πρόσφατα με σόκαρε η συμπεριφορά μιας κυρίας στην οποία έδωσα προτεραιότητα στο δρόμο. Σχεδόν μου επιτέθηκε αισθανόμενη πιθανώς ότι την προσβάλλω. Έχουμε χάσει λίγο την κοινωνική μας γλώσσα, μουγκρίζουμε και κραυγάζουμε.
• Έχετε πει ότι γύρω στα 20 σας «ήταν έκπληξη και για μένα να δω ξαφνικά ότι έχω ένα θηρίο μέσα μου και ότι πρέπει να το ταΐζω σταθερά, ώστε να μην έρθει κάποια στιγμή να με φάει». Με τι το ταΐσατε αλήθεια;
  Με έναν βαθμό επιβεβαίωσης, αποδοχής, προσοχής προς τον εαυτό μου, τον οποίο τον χάνω, βέβαια, πολύ συχνά. Πολλές φορές δεν προσέχω αρκετά τον εαυτό μου. Δεν μπορώ να περιμένω να είναι κάποιος καλός προς εμένα αν δεν είμαι εγώ εντάξει με τον εαυτό μου. Αυτό εννοώ. Μεγαλώνουμε σε μια κοινωνία που πιστεύουμε ότι πρέπει να είναι όλα για τους άλλους. Τελικά νομίζω ότι είναι θέμα μέτρου. Δηλαδή, δεν μπορείς να ζεις ούτε μόνο για τον εαυτό σου ούτε μόνο για τους άλλους. Πρέπει να ισορροπείς εκεί ανάμεσα. Και αυτό το κάνει το θέατρο. Το θέατρο εξισορροπεί αντιφάσεις.
• Ως άρρηκτα συνδεδεμένος με το παιδικό θέατρο όπως αναφέρατε, αισθάνεσθε ότι έχετε μεγαλύτερη ευθύνη απευθυνόμενος σε ένα κοινό που δεν έχει ακόμη διαμορφώσει τις αισθητικές και τις κοινωνικές του άμυνες;
  Ναι, αλλά είναι και θέμα μιας στάσης ήθους. Νομίζω ότι το πράγμα από το οποίο κινδυνεύει πολύ το παιδικό κοινό είναι το κακό γούστο και ο διδακτισμός. Δηλαδή, αυτό που βλέπω να πολλαπλασιάζεται γύρω μας σχεδόν καρκινικά, είναι αυτό που έλεγε ένας φίλος μου: «Παιδί είναι, δεν είναι χαζό». Οι περισσότεροι συνάδελφοι, δυστυχώς, δεν το παίρνουν πολύ στα σοβαρά, με κάποιες εξαιρέσεις βέβαια. Ξεκινώντας, ωστόσο, από την επαγγελματική δυσκολία του να τα βγάλει κανείς πέρα και θεωρώντας ότι το παιδικό είναι μια καλή «μπίζνα», κάτι που δεν ισχύει πλέον, φορτώνει την αγορά με κακό προϊόν, μπορεί να μην καταφέρει να δώσει ένα πραγματικό στίγμα κι απλώς να τη διαλύσει.
• Στην εποχή της ψηφιακής εικόνας, της ταχύτητας, της διαρκούς διάσπασης της προσοχής, τι μπορεί να πει στις νεότερες γενιές το θέατρο;
  Τη σύνδεση του «μαζί» και του «ζωντανά». Ότι ένας άνθρωπος είναι στη σκηνή, μου λέει μια ιστορία και με προσκαλεί με έναν τρόπο να πούμε την ιστορία μαζί. Δεν με καθηλώνει σε μία οθόνη όπου συμβαίνουν θαυμαστά μεν, απροσπέλαστα όμως, στοιχεία αφήγησης και που ο εντυπωσιασμός σε παγώνει στη θέση σου. Αν το κρατήσει αυτό κανείς, το «ανοίξει» σε κοινωνικό επίπεδο, και η παράσταση γίνει ένα μεγάλο παιχνίδι στο οποίο συμμετέχουν όλοι μαζί, θα καταλάβει ότι το θέατρο μπορεί να κατευθύνει πολύ διακριτικά τη συμμετοχή του παιδιού σε υγιή βάση, έχοντας μια πολύ ζωντανή δυναμική. Ωστόσο πρέπει να αναφερθώ στη νέα υπουργική απόφαση για το πλαίσιο των σχολικών εκδρομών, που εκδόθηκε τον Σεπτέμβριο – έφερε νέες προϋποθέσεις, διοικητικές διαδικασίες και δικαιολογητικά που πρέπει να συγκεντρώνονται, το οποίο δυσκολεύει έως καταργεί τις επισκέψεις σχολείων στο θέατρο.
• Η Ελίζα της ιδρύτριας του Θεάτρου Πόρτα, Ξένιας Καλογεροπούλου, συνεχίζεται για δεύτερη χρονιά εκεί σε δική σας διασκευή και σκηνοθεσία, προσκαλώντας μικρούς και μεγάλους σε μια περιπέτεια από τον κόσμο του παραμυθιού μέχρι το διάστημα. «Είναι “του Θωμά” πια. Αυτός αποφασίζει, εγώ καμαρώνω», έχει πει η μεγάλη Ελληνίδα ηθοποιός Ξένια Καλογεροπούλου για το ότι σας έδωσε τη σκυτάλη στο ιστορικό θέατρο.
  Τι να σας πω; Έχω μιλήσει τόσες πολλές ώρες γι’ αυτό και είναι και λίγο άβολο… Υπάρχει συναισθηματική σύνδεση. Είναι οικογένειά μου η Ξένια πια. Το ίδιο άβολα θα αισθανόμουν να μιλήσω για τον αδερφό μου. Δεν είναι επαγγελματική η σχέση μας. Έχει να κάνει με πολλά και διαρκεί τόσα χρόνια που δεν μπορώ να φανταστώ πώς θα ήταν τα πράγματα χωρίς εκείνη.
  https://porta-theatre.gr/
  

^{ΑΠΕ-ΜΠΕ – Κατερίνα Λυμπεροπούλου/ photo: pixabay}