Στην αρχαία ρωμαϊκή πόλη Aquinum, η ομάδα του Πανεπιστημίου του Salento και της Roma Sotterranea δεν ανακάλυψε απλώς μερικά θαμμένα θεμέλια, αλλά μια ολόκληρη «σκιώδη» πόλη κάτω από την πόλη.

Το πραγματικά παράξενο και αλλόκοτο στοιχείο αυτής της ανακάλυψης δεν είναι απλώς η ύπαρξη των υπογείων αγωγών, αλλά το μέγεθος και η αρχιτεκτονική τους. Οι Ρωμαίοι μηχανικοί κατασκεύασαν ένα δίκτυο από σήραγγες αποχέτευσης και διαχείρισης υδάτων τόσο επιβλητικό, που ένας ενήλικας μπορεί να περπατήσει όρθιος στο εσωτερικό του. Το σύστημα αυτό διακλαδιζόταν κάτω από τα κεντρικά λουτρά και το γιγαντιαίο θέατρο των 5.000 θεατών, λειτουργώντας ως ο αόρατος μηχανισμός που κρατούσε την πόλη καθαρή και λειτουργική.

Ανεξάρτητα από τις παλαιότερες εργασίες κάτω από τα κεντρικά λουτρά και το γιγαντιαίο θέατρο των 5.000 θεατών, οι ερευνητές εντόπισαν στις αρχές του 2026 τον κεντρικό αποχετευτικό αγωγό της Aquinum. Ο γιγαντιαίος αυτός υπόνομος βρίσκεται θαμμένος ακριβώς κάτω από τη διασταύρωση του Cardo Maximus και του Decumanus Maximus, των δύο κύριων οδικών αξόνων βορρά-νότου και ανατολής-δύσης της ρωμαϊκής πόλης. Πρόκειται για μια επιβλητική κατασκευή με πλάτος 1,4 μέτρα και ύψος που ξεπερνά τα 2,1 μέτρα, επιτρέποντας σε έναν ενήλικα να περπατήσει ορθός στο εσωτερικό της.

Όμως, το σκοτάδι των στοών έκρυβε και έναν απρόσμενο θησαυρό. Οι έρευνες έφεραν στο φως 120 ρωμαϊκά νομίσματα, επιγραφές και κεραμικά, τα οποία καλύπτουν μια τεράστια χρονική περίοδο από την ύστερη Ρωμαϊκή Δημοκρατία μέχρι τα χρόνια της Αυτοκρατορίας. Πρόκειται για αντικείμενα και περιουσίες που γλίστρησαν από την επιφάνεια της πόλης ή ρίχτηκαν σκόπιμα εκεί ως προσφορές, μετατρέποντας το αποχετευτικό σύστημα σε έναν άτυπο χώρο απόθεσης αιώνων. Αντί για τυφλούς σωλήνες, οι στοές διέθεταν ειδικά ανοίγματα και διαδρόμους συντήρησης, αποδεικνύοντας ότι οι Ρωμαίοι τεχνικοί καταδύονταν τακτικά στα έγκατα της γης για να συντηρήσουν το δίκτυο.

Η Aquinum αποδεικνύεται ένας αεροδυναμικός και υδραυλικός γρίφος της αρχαιότητας, καθώς αυτό που στην επιφάνεια φαντάζει ως μια συνηθισμένη αρχαιολογική τοποθεσία, από κάτω κρύβει έναν λαβύρινθο που αποκαλύπτει πώς η ρωμαϊκή μηχανική κατάφερε να δαμάσει τα στοιχεία της φύσης, αφήνοντας πίσω της μια κληρονομιά που μόλις τώρα αρχίζουμε να αποκρυπτογραφούμε.

Το πιο σύγχρονο στοιχείο αυτής της ανασκαφής είναι ο τρόπος με τον οποίο οι επιστήμονες αποκρυπτογραφούν αυτόν τον υδραυλικό γρίφο. Επειδή η πρόσβαση για τους ανθρώπους σε πολλά σημεία του δικτύου είναι εξαιρετικά δύσκολη ή επικίνδυνη, οι ερευνητές επιστράτευσαν έρευνες γεωραντάρ (GPR) παράλληλα με ένα εξειδικευμένο ρομποτικό σύστημα επιθεώρησης, εξοπλισμένο με καλώδιο που εκτείνεται έως και τα 100 μέτρα. Με αυτόν τον τρόπο, κατάφεραν να εξερευνήσουν τους θαμμένους αγωγούς σε βάθος, χωρίς να χρειαστεί να τους ανασκάψουν πλήρως. Η Aquinum αποδεικνύεται έτσι ένα μοναδικό αρχιτεκτονικό θαύμα, όπου η αρχαία ρωμαϊκή μηχανική συναντά τη ρομποτική τεχνολογία του σήμερα για να αποκαλύψει τα μυστικά του υποχθόνιου κόσμου της.

Δείτε φωτογραφίες ΕΔΩ, ΕΔΩ, ΕΔΩ, ΕΔΩ κι ΕΔΩ

^{photo: pixabay}