Ο κ. Αγιάνα, ο μέχρι χθες αντιπρόεδρος, 52 ετών, υποσχέθηκε στην πρώτη, σύντομη ομιλία του αφού ολοκληρώθηκε η ορκωμοσία του ότι «οι συμπατριώτες που περνούν τόσο δύσκολη κατάσταση εξαιτίας του χρηματοπιστωτικού χάους θα αποζημιωθούν στο ακέραιο. Δεν θα τους αφήσουμε μόνους».

Πρόεδρος της Παραγουάης από το 2023, ο κ. Πένια, 47 ετών, πιστός σύμμαχος των ΗΠΑ, οικονομολόγος, η θητεία του οποίου επρόκειτο κανονικά να ολοκληρωθεί το 2028, καθαιρέθηκε από τη Γερουσία καθώς το σώμα αποφάνθηκε ομόφωνα ότι είναι ένοχος για «κακή άσκηση των καθηκόντων του» εξαιτίας της κατάρρευσης της Ueno.

Η τραπεζική κρίση, που πολύ γρήγορα μεταμορφώθηκε σε βαθιά πολιτική κρίση, ξέσπασε τα ξημερώματα της Τρίτης, όταν η Ueno τέθηκε υπό τον έλεγχο της κεντρικής τράπεζας (BCP) και υπό εκκαθάριση, έπειτα από την ξέφρενη κούρσα επέκτασής της τα τελευταία χρόνια, μετά την ίδρυσή της μόλις το 2021.

Η επέμβαση της BCP πάγωσε τις καταθέσεις, τις τραπεζικές κάρτες και όλους τους υπόλοιπους πόρους των σχεδόν τριών εκατομμυρίων πελατών της Ueno, ή με άλλα λόγια του μισού πληθυσμού συνολικά και του μεγαλύτερου μέρους του ενήλικου πληθυσμού της χώρας. Εταιρείες, θεσμοί, συνταξιοδοτικά ταμεία βρέθηκαν στον αέρα.

«Στη φυλακή»

Ο Πέδρο Αγιάνα ανήκει, όπως και ο προκάτοχός του κ. Πένια, στο κόμμα Κολοράδο («κόκκινο», δεξιά) κι έχει επίσης κατηγορηθεί πως έφερε ευθύνες για την τραπεζική κρίση. Όμως, στην περίπτωσή του, το κοινοβούλιο τάχθηκε εναντίον της καθαίρεσης.

Μερικές εκατοντάδες άνθρωποι, που είχαν συγκεντρωθεί στον χώρο έξω από την παραγουανή εθνική αντιπροσωπεία στην Ασουνσιόν, υποδέχτηκαν την είδηση πως ο Σαντιάγο Πένια καθαιρέθηκε με κραυγές χαράς, συνθήματα, τραγούδια.

«Επιτέλους ο Σαντιάγο Πένια έφυγε, επιτέλους αποδόθηκε δικαιοσύνη!» ξέσπασε μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο η Τζέσικα Ακίνο, υπάλληλος, 32 ετών. «Τώρα θέλουμε να μας δώσουν τα χρήματά μας και τον βάλουν στη φυλακή!», πρόσθεσε.

«Έγινε αυτό που θέλαμε, να καταδικαστεί», υπερθεμάτισε ο Γιόναταν Ριβερόλα, φοιτητής, 24 ετών, όλη η οικογένεια του οποίου πλήττεται από την κρίση. «Αλλά δεν είμαστε ικανοποιημένοι, διότι ο διάδοχός του θα είναι ο Αγιάνα», που ανήκει επίσης στην παράταξη της δεξιάς η οποία έχει για δεκαετίες ηγεμονικό ρόλο στην πολιτική σκακιέρα της Παραγουάης, έσπευσε να συμπληρώσει.

Ενώ δεν είχε περάσει ούτε μια ώρα από την απομάκρυνσή του από το κορυφαίο αξίωμα, ο Σαντιάγο Πένια τέθηκε υπό κατ’ οίκον κράτηση. Θα «παραμείνει» σε καθεστώς «κρατουμένου κατ’ οίκον» απόψε, διευκρίνισε σε δημοσιογράφους η εισαγγελέας Σίλβια Μαργαρίτα Γκονσάλες Βέστερ.

Πρόσθεσε ότι θα οδηγηθεί σήμερα στις 11:00 (σ.σ. τοπική ώρα· 16:00 ώρα Ελλάδας) στην έδρα της εισαγγελίας, όπου αναμένεται να του απαγγελθούν κατηγορίες για τα φερόμενα αδικήματα της κατάχρησης εμπιστοσύνης, της άσκησης αθέμιτης επιρροής έναντι ανταλλάγματος και της κατάχρησης δημοσίου αξιώματος για προσωπικούς σκοπούς.

Κατά τη διάρκεια της δίκης του στη Γερουσία, μέλη του σώματος κατηγόρησαν τον πρώην πρόεδρο ότι «επέτρεψε», «ανέχθηκε» και «δεν διόρθωσε» την «κατάχρηση» χρημάτων «συνταξιούχων» από «τράπεζα που συνδεόταν με τον προεδρικό κύκλο» — ή με άλλα λόγια ότι «υπέταξε το δημόσιο συμφέρον σε ιδιωτικά συμφέροντα», όπως το έθεσε ο γερουσιαστής Αδριάν Βαέσκεν.

Ο κ. Πένια, ακόμη και κατά τη διάρκεια της προεδρίας του, ως το 2025, διακρατούσε μετοχές στον όμιλο συμμετοχών στην οποία ανήκει η Ueno Bank, θύμισαν γερουσιαστές.

Επιστροφές χρημάτων

Τον πρώην πρόεδρο, απόντα από τη διαδικασία, υπερασπίστηκαν δικηγόροι του, που αμφισβήτησαν την εγκυρότητά της, επιχειρηματολογώντας ότι το κοινοβούλιο «δεν είχε τη δικαιοδοσία να δικάσει κάποιον που παραιτήθηκε από το αξίωμά του», κατά τον συνήγορο Ρικάρντο Πρέδα. Αναφερόταν στο γεγονός ότι ο Σαντιάγο Πένια ανακοίνωσε πως παραιτείται την Πέμπτη.

Πλην όμως το κοινοβούλιο δεν έκανε δεκτή την παραίτηση — κάτι που κατέστησε αναπόφευκτη την παραπομπή του και τη δίκη του στη Γερουσία.

Αν είχε γίνει δεκτή η παραίτηση, ο κ. Πένια θα γινόταν γερουσιαστής διά βίου, όπως ορίζει το Σύνταγμα της Παραγουάης για τους πρώην προέδρους, και θα έχαιρε ασυλίας.

Το κεντρικό πιστωτικό ίδρυμα της χώρας, από την πλευρά του, ανακοίνωσε πως άρχισαν να επιστρέφονται σε δικαιούχους τα χρήματά τους μετά την κατάρρευση της Ueno.

«Η διαδικασία καταβολής προπληρωμών εγγυημένων ποσών στους καταθέτες (…) άρχισε (προχθές) Πέμπτη», είπε χθες στο AFP ο Χοσέ Μασιέλ, διευθυντής του ταμείου εγγύησης καταθέσεων στην BCP.

Οι πρώτες εκταμιεύσεις, πρόσθεσε, αφορούν καταθέτες που είχαν στην τράπεζα Ueno αποταμιευμένα ποσά «μεταξύ 1 και 10 εκατομμυρίων γουαρανί» (σ.σ. 160 ως 1.600 αμερικανικών δολαρίων).

Δεν διευκρίνισε τον αριθμό των δικαιούχων, ούτε το συνολικό ποσό που μοιράστηκε. Σύμφωνα με δικηγόρο του κ. Πένια, κάπου 700.000 Παραγουανοί έλαβαν χθες τις πρώτες πληρωμές.

Διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν χθες έξω από το κτίριο της κεντρικής τράπεζας φωνάζοντας «θέλουμε τα χρήματά μας».

Η τραπεζική κρίση στην Παραγουάη προκαλεί πολλαπλά σοκ κατά κύματα. Στην Αργεντινή, κάπου χίλιοι εργαζόμενοι της τεχνολογικής εταιρείας ITTI, του ίδιου ομίλου στον οποίο ανήκει η Ueno, τέθηκαν σε διαθεσιμότητα άνευ αποδοχών για 30 ημέρες.

Η νοτιοαμερικανική ομοσπονδία ποδοσφαίρου (CONMEBOL) είχε αποταμιευμένα κάπου 13 εκατ. δολάρια στην τράπεζα αυτή, αποκάλυψε στο Γαλλικό Πρακτορείο πηγή του στον θεσμό υπό τον όρο να μην κατονομαστεί.

Πηγή του στην κυβέρνηση της Βραζιλίας –του μεγαλύτερου εμπορικού εταίρου της Παραγουάης– τόνισε στο πρακτορείο ειδήσεων Ρόιτερς ότι η Μπραζίλια θέλει να μην υπάρξει κοινωνικοπολιτική αστάθεια στη γειτονική χώρα και η τραπεζική κρίση να επιλυθεί χωρίς ευρύτερες επιπτώσεις.

Ο πρώην επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας Κάρλος Καρβάγιο –ο οποίος διηύθυνε την Ueno ως το 2023– βρέθηκε επίσης χθες αντιμέτωπος με ένταλμα σύλληψης.

Οκτώ πρώην στελέχη της τράπεζας υπό εκκαθάριση έχουν ήδη τεθεί υπό κράτηση.

Ο πρώην υπουργός Εσωτερικών, ο επικεφαλής των υπηρεσιών της προεδρίας («προσωπάρχης») και δυο προεδρικοί σύμβουλοι παραιτήθηκαν.

ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ

ΑΠΕ-ΜΠΕ / photo: ΑΠΕ-ΜΠΕ – EPA-EFE