Ο λόγος για τις Δολίνες στα Δίδυμα Αργολίδας, δύο γιγαντιαίες καταβυθίσεις του εδάφους που στέκονται η μία δίπλα στην άλλη, δημιουργώντας ένα απόκοσμο τοπίο που μοιάζει να ξεπήδησε από σκηνικό ταινίας επιστημονικής φαντασίας.
Αν και η επιστήμη εξηγεί ότι οι γιγαντιαίοι αυτοί κρατήρες σχηματίστηκαν από την υποχώρηση της οροφής υπόγειων σπηλαίων λόγω της διάβρωσης των πετρωμάτων, η εντυπωσιακή κυκλική μορφή τους έχει τροφοδοτήσει κατά καιρούς συναρπαστικές υποθέσεις, όπως το σενάριο πρόσκρουσης μετεωριτών στο μακρινό παρελθόν.
Η εμπειρία της επίσκεψης ξεκινά με έναν σχεδόν μυσταγωγικό τρόπο, καθώς για να βρεθεί κανείς στην καρδιά της Μικρής Δολίνας, περνά μέσα από μια στενή υπόγεια διάβαση λαξευμένη στον βράχο. Καθώς βγαίνει στο φως, το σκηνικό αλλάζει απότομα και μπροστά του αποκαλύπτεται ένα τεράστιο φυσικό κοίλωμα με κατακόρυφους βράχους, πλούσια βλάστηση και δύο γραφικά εκκλησάκια, τον Άγιο Γεώργιο και τη Μεταμόρφωση του Σωτήρος, φωλιασμένα με μοναδικό τρόπο μέσα στις σπηλιές.
Πέρα όμως από την επιβλητική τους εικόνα, οι Δολίνες κρύβουν μια σειρά από παράξενες ιστορίες. Κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, η Μεγάλη Δολίνη λειτούργησε ως ένα ιδιότυπο, μυστικό εργαστήριο, όπου οι ντόπιοι μάζευαν και επεξεργάζονταν ούρα ζώων για να εξαγάγουν νιτρικά άλατα, παρασκευάζοντας έτσι μπαρούτη για τα όπλα του Αγώνα.
Παράλληλα, στο εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου σώζονται σπάνια λατινικά χαράγματα, ανάμεσα στα οποία ξεχωρίζει η επιγραφή που μαρτυρά το πέρασμα του Θωμά Παλαιολόγου, Δεσπότη του Μοριά και αδελφού του τελευταίου αυτοκράτορα του Βυζαντίου.
Το μυστήριο εντείνεται στο εσωτερικό της σπηλιάς, όπου ένα βαθύ άνοιγμα στο έδαφος, γνωστό ως ασκηταριό, φιλοξένησε από τον 11ο αιώνα ερημίτες και μοναχούς που αναζητούσαν την απόλυτη απομόνωση. Η τοπική παράδοση θέλει μάλιστα την τρύπα αυτή να δημιουργήθηκε από το χτύπημα της λόγχης του Αγίου Γεωργίου, ενώ παλαιοί θρύλοι συνέδεαν το απόκρημνο τοπίο, ακόμα και με τις περιπέτειες των συντρόφων του Οδυσσέα.
Η σύνδεση του τοπίου με τον ομηρικό κόσμο ανήκει στη σφαίρα της τοπικής λαϊκής μυθοπλασίας, η οποία αναζητούσε μια ποιητική ερμηνεία για το επιβλητικό μέγεθος των κρατήρων. Σύμφωνα με τους τοπικούς θρύλους, το τεράστιο άνοιγμα της Μεγάλης Δολίνας ταυτίστηκε στη συλλογική φαντασία με τη σπηλιά του Κύκλωπα Πολύφημου, ενώ οι ογκόλιθοι γύρω από την περιοχή θεωρούνταν οι τεράστιοι βράχοι που εκσφενδόνιζε ο τυφλωμένος Κύκλωπας προς τα πλοία των Αχαιών.
Μια άλλη παραλλαγή ήθελε τις απόκρημνες αυτές καταβόθρες να αποτελούν το πρώτο ορεινό καταφύγιο όπου κατέφυγαν ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του αμέσως μετά την περιπετειώδη απόδρασή τους, αποδεικνύοντας πώς η άγρια ομορφιά του τοπίου τροφοδοτούσε επί αιώνες τη φαντασία των ανθρώπων.
Εύκολα προσβάσιμες και χωρίς να απαιτούν κοπιαστική πεζοπορία, οι Δολίνες των Διδύμων δεν αποτελούν απλώς ένα γεωλογικό αξιοθέατο, αλλά ένα φυσικό καταφύγιο γεμάτο ιστορία, θρύλους και μυστικά.
