Νέα μελέτη σε ανθρώπινα κατάλοιπα από το βασιλικό νεκροταφείο του Ουμ ελ-Καάμπ, κοντά στην Άβυδο, φέρνει στο φως ισχυρές ενδείξεις ότι οι πρώτοι ηγεμόνες της Αρχαίας Αιγύπτου έπαιρναν μαζί τους στον άλλο κόσμο τα μέλη της αυλής τους, μέσω τελετουργικών δολοφονιών.

Η έρευνα αυτή, με επικεφαλής τη δρα Ρόζελιν Κάμπελ από το Πανεπιστήμιο Purdue των ΗΠΑ, δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Environmental Archaeology και βασίστηκε στην επανεξέταση σαράντα έξι κρανίων υπηρετών, τεχνιτών και αξιωματούχων της Πρώτης Δυναστείας, τα οποία φυλάσσονται στις συλλογές Duckworth του Πανεπιστημίου του Κέιμπριτζ. Τα αποτελέσματα της εξέτασης ήταν αποκαλυπτικά, καθώς διαπιστώθηκε ότι δεκαοκτώ από τα σαράντα έξι κρανία έφεραν σοβαρά, δυνητικά θανατηφόρα τραύματα και κατάγματα που προκλήθηκαν περίπου τη στιγμή του θανάτου.

Η μορφολογία αυτών των καταγμάτων ανατρέπει τις παραδοσιακές αναπαραστάσεις της αιγυπτιακής τέχνης, όπου οι βασιλιάδες εμφανίζονται να κρατούν πολεμικά σκήπτρα για να εξοντώσουν τους εχθρούς τους. Αντίθετα, τα ευρήματα δείχνουν ότι τα χτυπήματα προκλήθηκαν από πλατιά, επίπεδα αντικείμενα κατασκευασμένα από ξύλο ή κέρατο, ενώ σε μία περίπτωση εντοπίστηκε ένα εξαιρετικά βίαιο χτύπημα απευθείας στην περιοχή του ματιού.

Όταν ο Βρετανός αιγυπτιολόγος Φλίντερς Πίτρι ανακάλυψε αυτούς τους τάφους τη δεκαετία του 1920, είχε υποθέσει ότι οι αυλικοί είχαν ταφεί ζωντανοί, καθώς δεν είχε παρατηρήσει εμφανή σημάδια βίας, ενώ άλλοι μεταγενέστεροι ερευνητές υποστήριζαν, ότι οι υπηρέτες είχαν πεθάνει από φυσικά αίτια και τα λείψανά τους μεταφέρθηκαν απλώς εκεί, κατά την κηδεία του βασιλιά. Η νέα μελέτη αποδεικνύει ότι ο Πίτρι πιθανότατα είχε δει τα κατάγματα, αλλά τα είχε αποδώσει λανθασμένα σε μεταθανάτιες φθορές κατά την ανασκαφή. Η δρα Κάμπελ διευκρινίζει πάντως ότι, αν και το δείγμα είναι μικρό για να εξαχθούν γενικά συμπεράσματα για το σύνολο των εκατοντάδων ταφών, η ύπαρξη αυτών των προ θανάτου τραυμάτων αποδεικνύει αδιαμφισβήτητα, ότι η τελετουργική βία ήταν μια υπαρκτή πραγματικότητα.

Αυτή η μακάβρια παράδοση φαίνεται πως συνδέθηκε αποκλειστικά με την ανάγκη εδραίωσης της εξουσίας των πρώτων Φαραώ, όπως του Ώρος-Αχά, του Ντζερ και του Ντζετ, προκειμένου να εξασφαλιστεί, ότι η βασιλική αυλή θα συνέχιζε να υπηρετεί τον θεό-βασιλιά στην αιώνια ζωή. Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια Σαλίμα Ικράμ από το Αμερικανικό Πανεπιστήμιο του Καΐρου, η σκληρή αυτή πρακτική ήταν βραχύβια και εγκαταλείφθηκε γρήγορα με την έναρξη της Δεύτερης Δυναστείας, όταν οι ανθρώπινες θυσίες αντικαταστάθηκαν σταδιακά από τα ουσέμπτι, τα μικρά πήλινα ή πέτρινα αγαλματίδια που τοποθετούνταν στους τάφους για να εκτελούν συμβολικά τις εργασίες αντί των ζωντανών ανθρώπων.

Αν και για κάποιους αυλικούς η θυσία μπορεί να θεωρούνταν ύψιστη τιμή, που θα τους εξασφάλιζε τη δική τους αθανασία δίπλα στον ηγεμόνα, οι ερευνητές τονίζουν, ότι οι σκηνές γύρω από τα βασιλικά μνήματα θα πρέπει να ήταν εξαιρετικά βίαιες, με πολλούς από τους παρευρισκόμενους να οδηγούνται στον θάνατο με τη βία, προσπαθώντας μάταια να αποφύγουν τη μοίρα τους.

Δείτε φωτογραφίες ΕΔΩ

^{photo AI: pixabay}