Στην Ρωσία υπάρχουν σκέψεις για ένα σιδηροδρομικό έργο που θα συνδέει την Ρωσία με τον Ινδικό Ωκεανό, εν μέσω ανησυχιών που υπάρχουν για την κατάσταση στην Μέση Ανατολή και σε σημεία-κλειδιά για το παγκόσμιο εμπόριο, όπως τα Στενά του Ορμούζ, η Ερυθρά Θάλασσα κτλ. Βέβαια, οι σιδηρόδρομοι δεν μπορούν να αντικαταστήσουν το θαλάσσιο εμπόριο, καθώς ένα τρένο δεν μπορεί να ανταγωνιστεί ένα μεγάλο φορτηγό πλοίο ή δεξαμενόπλοιο όταν μεταφέρει τεράστιους όγκους πετρελαίου, άνθρακα, μεταλλεύματος ή σιτηρών σε μεγάλες αποστάσεις.
Εντούτοις, η παρούσα κατάσταση μάλλον τους μετατρέπει σε χρήσιμη εναλλακτική.
Όπως σημειώνεται, δεν πρόκειται για την προσπάθεια μεταφοράς όλων των φορτίων που μεταφέρονται σήμερα δια θαλάσσης μέσω σιδηροδρόμου. Στόχος φαίνεται πως είναι η διατήρηση του εξωτερικού εμπορίου ακόμη και όταν ορισμένα στενά είναι κλειστά, επιβάλλονται νέες κυρώσεις ή διαταράσσονται οι παραδοσιακές αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Ρωσία, τονίζεται, σταδιακά δημιουργεί όχι ένα υποκατάστατο της θάλασσας, αλλά ένα σύστημα ασφάλισης μεταφορών.
Ποιες είναι οι διαδρομές προς αυτή την κατέυθυνση;
Ο διεθνής διάδρομος Βορρά-Νότου, που συνδέει το ρωσικό δίκτυο μεταφορών με το Ιράν και τα λιμάνια του. Η σιδηροδρομική γραμμή Ραστ-Αστάρα στο βόρειο Ιράν είναι ένα από τα βασικά τμήματα που λείπουν και μόλις ολοκληρωθεί, τα εμπορεύματα θα μπορούν να ταξιδεύουν από την Ρωσία μέσω Αζερμπαϊτζάν στο Ιράν και στην συνέχεια σε λιμάνια του Περσικού Κόλπου και του Ινδικού Ωκεανού. Το αρνητικό είναι πως μια τέτοια διαδρομή εξακολουθεί να εξαρτάται από την κατάσταση στην περιοχή του Ορμούζ, εάν ο προορισμός είναι λιμάνια εντός του Περσικού Κόλπου. Ως εκ τούτου, υπάρχει ενδιαφέρον για άλλες επιλογές – μέσω Κεντρικής Ασίας, Αφγανιστάν και Πακιστάν.
Υπάρχει και το έργο του Υπεραφγανικού Σιδηροδρόμου που σχεδιάζεται να κατασκευαστεί από τα σύνορα με το Ουζμπεκιστάν μέσω του αφγανικού εδάφους έως το Πακιστάν, παρέχοντας πρόσβαση στα λιμάνια του Καράτσι και του Γκουαντάρ και από εκεί υπάρχει πρόσβαση στην Ινδία. Για αυτό το έργο χρειάζεται να γίνουν όμως πολλά, καθώς, εκτός των άλλων υπάρχουν γεωπολιτικές αντιπαλότητες.
Πάντως η Τασκένδη ελπίζει να αποκτήσει πρόσβαση στις αγορές του Ινδικού Ωκεανού και της Νότιας Ασίας μέσω των πακιστανικών λιμένων, κάτι που συμφέρει και την Ρωσία.
Το Αφγανιστάν για πολλά χρόνια θεωρείτο από τους γείτονές του κυρίως ως πηγή απειλών και ως εκ τούτου, ο σιδηρόδρομος θα του προσφέρει έναν εντελώς διαφορετικό ρόλο – ως κράτος διέλευσης μεταξύ Κεντρικής και Νότιας Ασίας.
Ένα τέτοιο έργο για το Ουζμπεκιστάν και άλλες χώρες της Κεντρικής Ασίας, αυτή είναι μια ευκαιρία να απελευθερωθούν από την απομόνωση των μεταφορών και να αποκτήσουν τη συντομότερη δυνατή πρόσβαση σε ωκεάνια λιμάνια. Από την άλλη για το Πακιστάν, είναι μια ευκαιρία να γίνει πύλη προς την εσωτερική Ευρασία, ενώ για την Ρωσία, είναι μια ευκαιρία να συνδέσει το δικό της σιδηροδρομικό δίκτυο με μια νέα διαδρομή που δεν περνάει από θάλασσες και λιμάνια που ελέγχονται από την διεθνιστική Δύση.
Ένα σιδηροδρομικό δίκτυο με πρόσβαση μέσω του Ιράν προς τον Περσικό Κόλπο και την Αραβική Θάλασσα, και μέσω του Αφγανιστάν και του Πακιστάν προς τα λιμάνια του Καράτσι και του Γκουαντάρ.
Μένει να φανεί αν θα υλοποιηθεί σύντομα.
