Επιστήμονες ανακάλυψαν γιατί ένα μικρό ηφαιστειακό νησί στον Ατλαντικό Ωκεανό παραμένει υπερυψωμένο πάνω από τον βυθό, παρότι τα ηφαίστειά του έχουν πάψει να εκρήγνυνται εδώ και πάνω από 30 εκατομμύρια χρόνια.

Μια ερευνητική ομάδα από το Carnegie Institution of Washington και το Yale University αποκάλυψε ότι κάτω από τις Βερμούδες υπάρχει μια κρυμμένη γεωλογική δομή, η οποία σχηματίστηκε μετά την τελευταία ηφαιστειακή δραστηριότητα της περιοχής και φαίνεται να κρατά το νησί «αιωρούμενο» πάνω από τη θάλασσα εδώ και εκατομμύρια χρόνια.

Οι Βερμούδες είναι ένα μικρό σύμπλεγμα νησιών στον βόρειο Ατλαντικό Ωκεανό, περίπου 650 μίλια ανατολικά της Βόρειας Καρολίνας, και φιλοξενούν περίπου 64.000 κατοίκους.

Το ερώτημα γιατί αυτή η δημοφιλής τουριστική περιοχή παραμένει τόσο ψηλά πάνω από τον βαθύ ωκεάνιο βυθό έχει προβληματίσει τους επιστήμονες για δεκαετίες, καθώς συνήθως τέτοιου είδους νησιά χρειάζονται συνεχή ηφαιστειακή δραστηριότητα για να διατηρηθούν σε αυτό το ύψος.

Η «κρυμμένη πλάκα» κάτω από τις Βερμούδες

Σύμφωνα με την έρευνα, κάτω από το νησί εντοπίστηκε μια επιπλέον, κρυμμένη στρώση πετρώματος κάτω από τον κανονικό ωκεάνιο φλοιό. Αυτή η στρώση έχει πάχος περίπου 12 μιλίων και είναι ελαφρύτερη από τα γύρω πετρώματα, με αποτέλεσμα να «επιπλέει» σαν τεράστια σχεδία και να κρατά ολόκληρη την περιοχή ανυψωμένη. Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό το ελαφρύτερο στρώμα σχηματίστηκε πριν από 30–35 εκατομμύρια χρόνια, όταν λιωμένο πέτρωμα από τα βαθιά του εσωτερικού της Γης ανυψώθηκε, εξαπλώθηκε κάτω από τον φλοιό και στη συνέχεια ψύχθηκε και στερεοποιήθηκε στη θέση του.

Σε αντίθεση με άλλες περιοχές που στηρίζονται σε ενεργά ηφαίστεια για να παραμείνουν υπερυψωμένες, στις Βερμούδες η ανύψωση οφείλεται σε αυτό το αρχαίο γεωλογικό υπόλειμμα, το οποίο εξακολουθεί να δρα σαν φυσικός «πλωτήρας».

Πώς έγινε η ανακάλυψη

Οι επιστήμονες William Frazer και Jeffrey Park εντόπισαν αυτή την τεράστια κρυμμένη δομή, η οποία εκτιμάται ότι έχει πάχος περίπου 12 μιλίων — σχεδόν όσο η απόσταση του Μανχάταν από άκρη σε άκρη. Για να το καταφέρουν, δεν χρειάστηκαν νέες γεωτρήσεις. Αντίθετα, χρησιμοποίησαν πάνω από 20 χρόνια δεδομένων από σεισμικές δονήσεις, καταγεγραμμένες από έναν μόνο σταθμό στη Βερμούδα.

Αναλύοντας πώς τα σεισμικά κύματα αλλάζουν ταχύτητα και συμπεριφορά όταν περνούν από διαφορετικά στρώματα πετρωμάτων, οι επιστήμονες κατάφεραν να χαρτογραφήσουν με ακρίβεια τη δομή έως και 25 μίλια κάτω από την επιφάνεια.

Γιατί το νησί «επιπλέει»

Η ανάλυση έδειξε ότι το υλικό κάτω από τη Βερμούδα είναι ελαφρύτερο από τον γύρω μανδύα, λόγω υπολειμμάτων ηφαιστειακού μάγματος που έχουν μικρότερη πυκνότητα περίπου κατά 1,5%. Αυτή η μικρή διαφορά είναι αρκετή για να δημιουργήσει άνωση και να κρατά την περιοχή περίπου 1.300 έως 2.000 πόδια ψηλότερα από τον κανονικό βαθύ ωκεάνιο βυθό. Με απλά λόγια, τα αρχαία ηφαιστειακά υπολείμματα λειτουργούν ακόμη σαν ένας τεράστιος «γεωλογικός πλωτήρας».

Τι λένε οι επιστήμονες

Ο Frazer δήλωσε ότι οι Βερμούδες είναι ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον φυσικό εργαστήριο, επειδή πολλά από τα γεωλογικά χαρακτηριστικά της δεν ταιριάζουν με το κλασικό μοντέλο των «μανδυακών στηλών» (mantle plumes).

Όπως αναφέρθηκε, αυτό δείχνει ότι μπορεί να υπάρχουν και άλλες, ακόμη άγνωστες διεργασίες μέσα στον μανδύα της Γης.

Ένα νησί με «παράδοξα φαινόμενα»

Η περιοχή έχει συνδεθεί και με άλλα παράξενα γεωφυσικά φαινόμενα, όπως:

–μικρές ανωμαλίες στη βαρύτητα,
–αλλαγές σε μαγνητικά πεδία και
–μια ευρύτερη γεωλογική ανύψωση του βυθού (Bermuda Rise).

Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι όλα αυτά είναι φυσικά φαινόμενα, που σχετίζονται με τα ελαφρύτερα πετρώματα κάτω από την περιοχή και δεν έχουν τίποτα “υπερφυσικό”.

photo: pixabay