Αυτές οι πέτρες, μερικές από τις οποίες ζυγίζουν πάνω από 300 κιλά, αφήνουν εδώ και χρόνια ορατά ίχνη πάνω στην ξηρή κοίτη της λίμνης. Οι πορείες τους μπορεί να είναι παράλληλες, με ίδιες στροφές και ξαφνικές αλλαγές κατεύθυνσης, κάτι που έκανε το φαινόμενο ακόμη πιο δύσκολο να εξηγηθεί.

Κανείς δεν είχε δει ποτέ τις πέτρες να κινούνται μέχρι πρόσφατα. Έρευνα με επικεφαλής τον Dr. Brian Jackson από το Boise State University δείχνει ότι η σπανιότητα των κατάλληλων συνθηκών και η εξαιρετικά αργή κίνηση είναι οι βασικοί λόγοι που το φαινόμενο παρέμενε απαρατήρητο για τόσο καιρό.

Μια εγκατάσταση που τελικά απέδωσε

Για να «πιάσουν» τις πέτρες εν δράσει, οι ερευνητές εγκατέστησαν έναν μετεωρολογικό σταθμό που κατέγραφε την ταχύτητα του ανέμου κάθε δευτερόλεπτο και εξόπλισαν 15 πέτρες με GPS ενεργοποιούμενο από την κίνηση.

Τα ευρήματα που δημοσιεύτηκαν στο PLOS ONE περιγράφουν ότι το σύστημα αυτό επέτρεψε την καταγραφή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο κατά τη διάρκεια μιας σπάνιας περιόδου όπου η επιφάνεια της κοιλάδας γέμισε με νερό. Όπως είπε ο Dr. Richard Norris από το Scripps Institution of Oceanography:

«Η επιστήμη έχει μερικές φορές ένα στοιχείο τύχης. Περιμέναμε να περάσουν 5 ή 10 χρόνια χωρίς να δούμε τίποτα, αλλά μόλις 2 χρόνια μετά την έναρξη του προγράμματος, βρεθήκαμε απλώς εκεί τη σωστή στιγμή για να το δούμε να συμβαίνει».

Σε διάστημα περίπου 2,5 μηνών, οι ερευνητές κατέγραψαν 5 επεισόδια κίνησης, μερικά από τα οποία αφορούσαν εκατοντάδες πέτρες που κινούνταν ταυτόχρονα.

Αυτά τα δεδομένα τελικά συνέδεσαν συγκεκριμένα καιρικά μοτίβα με την κίνηση των λίθων και εξήγησαν γιατί το φαινόμενο είναι τόσο σπάνιο και σύντομο ώστε να μην είχε παρατηρηθεί ποτέ άμεσα.

Η εξήγηση είναι λιγότερο εντυπωσιακή από προηγούμενες θεωρίες. Όταν η περιοχή πλημμυρίζει, οι κρύες νύχτες παγώνουν το ρηχό νερό σχηματίζοντας λεπτές στρώσεις πάγου πάχους μόλις 3–5 χιλιοστών. Όταν βγαίνει ο ήλιος, ο πάγος σπάει σε μεγάλα επιπλέοντα κομμάτια.

Η έρευνα του Dr. Norris δείχνει ότι αυτά τα κομμάτια σπρώχνονται από ήπιους ανέμους, οι οποίοι με τη σειρά τους μετακινούν τις πέτρες πάνω στη μαλακή λάσπη. Ο πάγος δεν σηκώνει τις πέτρες· απλώς μεταφέρει τη δύναμη καθώς κινείται στην επιφάνεια. Οι παρατηρήσεις δείχνουν ότι ακόμη και ελαφροί άνεμοι μπορούν να μετακινήσουν τεράστιες πέτρες όταν συνδυάζονται με τις σωστές συνθήκες.

Το μοτίβο που έλυσε το μυστήριο

Ένας λόγος που το φαινόμενο έμεινε ανεξήγητο τόσο καιρό είναι η ταχύτητα. Οι πέτρες κινούνται μόλις 2–6 μέτρα το λεπτό, κάτι σχεδόν αδύνατο να παρατηρηθεί χωρίς ειδικά όργανα.

Οι ερευνητές σημείωσαν ότι αυτή η συγχρονισμένη κίνηση εξηγεί τα παράλληλα ίχνη που παρατηρούνται στην Racetrack Playa. Όταν συμβαίνει, είναι τόσο αργή και αθόρυβη που μπορεί να βρίσκεσαι εκεί και να μην καταλάβεις ότι κάτι κινείται.

photo: pixabay