Εβδομάδες πολέμου έχουν επιδεινώσει τα μεγάλα οικονομικά προβλήματα του Ιράν, όμως η Ισλαμική Δημοκρατία εμφανίζεται ικανή να επιβιώσει σε μια αντιπαράθεση στον Κόλπο προς το παρόν, παρά τον ναυτικό αποκλεισμό των ΗΠΑ που απέκοψε τις εξαγωγές ενέργειας.
Με τις κυριότερες μάχες να έχουν σταματήσει χάρη στην εκεχειρία της 8ης Απριλίου, το Ιράν έχει εγκλωβιστεί σε αδιέξοδο μαζί με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, με τις συνομιλίες για μια κατάπαυση πυρός με διάρκεια να έχουν βαλτώσει ενώ η Τεχεράνη διατηρεί κλειστά τα Στενά του Ορμούζ και η Ουάσινγκτον αποκλείει τα λιμάνια του Ιράν στον Κόλπο.
Παρά τις σοβαρές ζημιές σε υποδομές και βιομηχανίες και τον περιορισμό των πετρελαϊκών εξαγωγών, το Ιράν έχει άφθονες εσωτερικές προμήθειες, σταθερό εμπόριο με γειτονικές χώρες και οι ενδείξεις για άμεση πίεση από απώλειες κρατικών εσόδων λόγω του αποκλεισμού είναι περιορισμένες.
Μπορεί ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να αναμένει ότι το Ιράν θα υποχωρήσει πρώτο σε αυτό το οικονομικό παιχνίδι, όμως με τον παγκόσμιο πληθωρισμό να αυξάνεται και τις εκλογές στο μέσον της προεδρικής θητείας να πλησιάζουν, μπορεί να χρειαστεί να περιμένει λίγο.
Τι σημαίνει αυτό; η κρίση στην παγκόσμια οικονομία θα αυξηθεί και ίσως έρθουν συγκεκριμένα μέτρα, προκειμένου να αντιμετωπιστεί, τα οποία ενδέχεται να επηρεάσουν την καθημερινότητα.
«Νομίζω ότι έχουν υπολογίσει έναν μεγαλύτερο διάδρομο από αυτόν που νομίζω ότι προσδοκούν Δυτικοί διαμορφωτές πολιτικής», δήλωσε η Σανάμ Βάκιλ, επικεφαλής του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή στο Chatham House στο Λονδίνο, αναφερόμενη στους ηγέτες του Ιράν.
Αντιμέτωποι με αυτό που θεωρούν υπαρξιακή απειλή για την Ισλαμική Δημοκρατία, οι κληρικοί και οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν μπορούν να χρησιμοποιήσουν την σιδηρά πυγμή τους στην χώρα ώστε να συνεχίσουν να απαιτούν μια βιώσιμη συμφωνία από την Ουάσινγκτον, είπε η Βάκιλ.
«Είναι γνωστοί για την ικανότητα καταστολής. Στηρίζονται στο ότι ο κόσμος θα χρησιμοποιήσει τις αποταμιεύσεις του», είπε, προσθέτοντας πως η Τεχεράνη χρησιμοποιεί την «οικονομία της αντίστασης» που εξαρτάται από εσωτερικούς πόρους και εμπόριο μέσω χερσαίων συνόρων.
Η Βάκιλ λέει ότι περιμένει διψήφια πτώση του ΑΕΠ του Ιράν φέτος. Το ριάλ, που έπεσε κατά 70% πέρυσι, επιδεινώνοντας τον πληθωρισμό γεγονός που φέρεται να συνέβαλε στις μαζικές διαδηλώσεις τον Ιανουάριο, έπεσε 15% τις τελευταίες ημέρες όμως μετά την σταθεροποίησή του τον Μάρτιο δεν είναι πολύ μακριά από τις τιμές του προ του πολέμου.
Δεν υπάρχουν πολλές άλλες ενδείξεις για άμεση δημοσιονομική πίεση. Οι αρχές δεν έχουν περιορίσει τις αναλήψεις χρημάτων από τις τράπεζες, δεν έχουν βάλει δελτίο στα καύσιμα ή στα βασικά τρόφιμα, ούτε έχουν καθυστερήσει την καταβολή των μισθών των δημοσίων υπαλλήλων. Τα ράφια των σουπερμάρκετ παραμένουν γεμάτα και οι τράπεζες ανοικτές.
Ναυτιλιακά δεδομένα από τις 13 μέχρι τις 25 Απριλίου δείχνουν πως μόνο γύρω στα 300.000 βαρέλια πετρελαίου την ημέρα διακινήθηκαν μέσω του Ινδικού ωκεανού από περισσότερα από ένα εκατομμύριο που είχαν φορτωθεί σε πετρελαιοφόρα εκείνην την περίοδο. Η αποθηκευτική ικανότητα είναι περιορισμένη, όμως ενεργειακοί αναλυτές πιστεύουν ότι το Ιράν μπορεί να είναι ικανό να περάσει άλλους δύο μήνες προτού μειώσει την παραγωγή.
Το Ιράν απέκτησε επιπλέον έσοδα μέσω ενεργειακών πωλήσεων όταν υπήρξε εξαίρεση από τις κυρώσεις νωρίτερα στη διάρκεια του πολέμου. Περιορισμένες ποσότητες πετρελαίου μεταφέρονται διά ξηράς, αλλά δεν επαρκούν για να αναπαραγάγουν τις αποκλεισμένες θαλάσσιες διαδρομές.
Υψηλόβαθμη πηγή στην κεντρική τράπεζα του Ιράν δήλωσε στο Ρόιτερς ότι η χώρα έχει σημαντικά αποθέματα χρυσού, «τόνους από αυτά», που θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αν χρειαστεί και ότι έπειτα από δεκαετίες παράκαμψης των κυρώσεων, η Τεχεράνη ξέρει πώς να διατηρεί τις εισαγωγές πληρώνοντάς τες λίγο παραπάνω.
«Το Ιράν είναι ο μεγαλύτερος εισαγωγέας τροφίμων στην περιοχή. Αλλά είναι επίσης σημαντικό να σημειώσουμε ότι το Ιράν είναι η λιγότερο ανασφαλής από επισιτιστική άποψη χώρα στην περιοχή», δήλωσε ο Ισάν Μπάνου αναλυτής αγροτικών εμπορευμάτων στην Kpler.
Με μια καλύτερη απ΄ό,τι συνήθως επικείμενη συγκομιδή, η ανάγκη για εισαγωγές σιταριού είναι μειωμένη, είπε ο Μπάνου, μειώνοντας την ευαλωτότητα σε τυχόν παράταση του ναυτικού αποκλεισμού στις μεταφορές σιτηρών και αναβάλλοντας τη χρήση ξένου συναλλάγματος.
Ο αποκλεισμός των ΗΠΑ περιορίζεται μέχρι τώρα στα λιμάνια στον Κόλπο και όχι στο Τσαμπαχάρ στη θάλασσα της Αραβίας, και επικεντρώνεται σε δεξαμενόπλοια μεταφοράς πετρελαίου, είπε ο Μπάνου, επικαλούμενος στοιχεία παρακολούθησης κίνησης πλοίων.
Αξιωματούχοι στην Τουρκία, στο Ιράκ και στο Πακιστάν δήλωσαν στο Ρόιτερς ότι δεν υπάρχει ακόμη ένδειξη για μείωση στο διασυνοριακό εμπόριο. Η Ρωσία έχει αυξήσει επίσης το εμπόριο μέσω της Κασπίας φέτος, μεταφέροντας 500.000 τόνους καλαμποκιού, 180.000 τόνους κριθαριού και 4.000 τόνους σιταριού μέσω εσωτερικής ναυσιπλοΐας, από τον Ιανουάριο μέχρι τον Μάρτιο, σύμφωνα με στοιχεία του ρωσικού υπουργείου Γεωργίας, παρακάμπτοντας τα αποκλεισμένα λιμάνια στον Κόλπο.
Επομένως το Ιράν δείχνει να αντέχει, όπως και η Ανατολή.
Το πρόβλημα αφορά μάλλον την Δύση, η οποία θα υποστεί τις όποιες ενεργειακές-οικονομικές συνέπειες, μάλλον σε μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με άλλες περιοχές, τις οποίες θα κληθεί να διαχειριστεί, όπως συνέβη με εκείνες της Ουκρανίας.
