Τίτλος αυτής: «Ανταγωνιστικότητα με γνώμονα τη δημογραφία. Στρατηγικές για βιώσιμη ανάπτυξη, κοινωνική και εδαφική συνοχή».

   Όλο το πλέγμα των κυβερνητικών πολιτικών για την αντιμετώπιση του δημογραφικού ξεδίπλωσε στη δική του παρέμβαση ο υπουργός Επικρατείας Άκης Σκέρτσος. Ξεκίνησε, ωστόσο, από τη διαπίστωση ότι το συγκεκριμένο πρόβλημα δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Είναι παγκόσμιο και μάλιστα με ιδιαίτερη ένταση στον επονομαζόμενο αναπτυγμένο κόσμο.

   Έθεσε μάλιστα υπ’ όψιν του ακροατηρίου την παρατήρηση ότι τα τελευταία δέκα χρόνια, οι πέντε πλουσιότερες χώρες στον κόσμο με βάση το κατά κεφαλήν εισόδημα -το Λουξεμβούργο, η Ελβετία, η Ιρλανδία, η Νορβηγία και η Σιγκαπούρη- έχουν όλες καταγράψει συνεχή πτώση στις γεννήσεις. Κατά συνέπεια, δεν είναι μόνο οικονομικό θέμα.

   Ακολούθως, ο υπουργός Επικρατείας μίλησε για όλα αυτά που έχουν γίνει από την κυβέρνηση, και πρώτα η σύσταση υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας.

   Από εκεί και πέρα, ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου: περισσότεροι από 6 εκατ. πολίτες συμμετείχαν σε αυτά, τα τελευταία δύο χρόνια. Και, όπως επεσήμανε ο υπουργός, υπάρχει η πεποίθηση ότι χάρη στα προγράμματα αυτά, θα υπάρξουν πολύ θετικά αποτελέσματα τα επόμενα χρόνια και ως προς τις δαπάνες υγείας, αλλά και σε σχέση με τον στόχο για μια πιο υγιή ζωή των πολιτών.

   Παραλλήλως ο Ά. Σκέρτσος ανέδειξε τη σημασία της δημοσιονομικής σύνεσης, ενός ενάρετου οικονομικού κύκλου που δεν παράγει ελλείμματα και μειώνει το δημόσιο χρέος. Και συνέχισε λέγοντας ότι τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει αποδώσει εκπληκτικά, καθώς έχει τη μεγαλύτερη ιστορικά, αποδεδειγμένη μείωση του δημόσιου χρέους. Συγχρόνως, συμπλήρωσε, υπάρχουν πολύ καλά αποτελέσματα στην αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.

   Όλα αυτά τα επικαλέσθηκε ο υπουργός Επικρατείας για να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι μέσω της συνετούς, αποτελεσματικής οικονομικής πολιτικής, έχει δημιουργηθεί ο δημοσιονομικός χώρος για την υποστήριξη πολιτικών για την οικογένεια.

   Στη συνέχεια, αναφέρθηκε και σε άλλα μέτρα, που έχει πάρει η κυβέρνηση, όπως οι προοδευτικά μειούμενοι φορολογικοί συντελεστές για οικογένειες με 1, 2, 3 ή περισσότερα παιδιά. Για το μέτρο αυτό, ο Ά. Σκέρτσος εκτίμησε ότι θα αποφέρει καλά αποτελέσματα, γιατί δίνει περισσότερα κίνητρα στους νέους.

   Παράλληλα με όλα τα παραπάνω, τρέχουν προγράμματα όπως οι «Νταντάδες της Γειτονιάς» και τα κουπόνια για νηπιαγωγεία: εδώ αυξάνεται προοδευτικά, χρόνο με τον χρόνο, η επιλεξιμότητα και τα προγράμματα αυτά αφορούν όλο και περισσότερους πολίτες.

   Αναφερόμενος μετά στους ηλικιωμένους, αναγνώρισε ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα για αυτούς, τόσο για εκείνους που ζουν στο σπίτι όσο και για τους άλλους που εργάζονται. Για αυτούς τους τελευταίους, σημείωσε ότι η ενεργητική πολιτική απασχόλησης που εφαρμόζεται, έδωσε τη δυνατότητα σε πάνω από 240.000 συνταξιούχους να εργάζονται χωρίς να χάνουν τη σύνταξή τους. Με τον τρόπο αυτό καλύπτεται εν μέρει το κενό από το δημογραφικό πρόβλημα, συμπλήρωσε.

   Για την υπογεννητικότητα τέλος, είπε ότι είναι σε εξέλιξη 12 περιφερειακές στρατηγικές ανάπτυξης για κάθε μία από τις περιφέρειες της χώρας, πλην Αττικής. Πάντως, συμπλήρωσε, το κράτος πρέπει να είναι πιο γενναιόδωρο στην παροχή κινήτρων σε όσους αποφασίζουν να μετακινηθούν από τα μεγάλα αστικά κέντρα και τέλος, πρέπει να δημιουργηθούν περισσότερες υποδομές.

   Ο Tomasz Kozluk, στέλεχος του ΟΟΣΑ, κατέθεσε το εξής στοιχείο που αρκεί για να αντιληφθεί κανείς το μέγεθος του προβλήματος: Τη δεκαετία του ‘60 είχαμε περίπου ένα άτομο άνω των 65 ετών ανά 10 άτομα σε ηλικία εργασίας. Αυτή τη στιγμή στον ΟΟΣΑ, κατά μέσο όρο, έχουμε ένα άτομο άνω των 65 ετών ανά δύο άτομα σε ηλικία εργασίας. Η διαφορά είναι τεράστια για τα δημόσια οικονομικά, επεσήμανε και προσέθεσε ότι η Νότια Ευρώπη, και η Ελλάδα, είναι μεταξύ των περιοχών του πλανήτη που έχουν πληγεί περισσότερο.

   Βέβαια, διευκρίνισε, η γήρανση είναι σύμπτωμα ενός καλού πράγματος, ότι οι άνθρωποι ζουν περισσότερο και υγιέστερα. Από την άλλη, όμως, οι δαπάνες στο συνταξιοδοτικό θα αυξηθούν εξαιτίας της γήρανσης, όπως και οι δαπάνες για την υγεία, για τη μακροχρόνια φροντίδα, και θα ανταγωνισθούν τις δαπάνες για τομείς όπως η άμυνα.

   Ο καθηγητής Arnstein Aasve του ιταλικού Πανεπιστημίου Bocconi παρατήρησε ότι οι νέοι, παιδιά και έφηβοι, είναι στο μισό μέγεθος της γενιάς X, επιπλέον υποεκπροσωπούνται στα κοινά -κι αυτό πρέπει να το έχουν κατά νου οι κυβερνήσεις όταν σχεδιάζουν πολιτικές. Πόσο μάλλον που, συμπλήρωσε, δεν υπάρχει τέλος στα σοκ που βιώνουμε, με συνεχείς αναταράξεις.

   Και ο καθηγητής κατέληξε με τη διαπίστωση ότι το σημερινό κράτος πρόνοιας βασίζεται στη μεταπολεμική περίοδο, βασίζεται σε ένα πολύ διαφορετικό δημογραφικό. Με δυο λόγια, σχεδιάστηκαν πολιτικές στη βάση ενός δημογραφικού που δεν υπάρχει πλέον.

   Το ρόλο που μπορεί να παίξει ο ιδιωτικός τομέας ανέδειξε ο Μιχάλης Βλασταράκης, εκ μέρους της Eurobank, θυμίζοντας ότι η εμπλοκή της τράπεζας με το δημογραφικό ξεκίνησε πέντε χρόνια πριν. Ειδικότερα, με την ευκαιρία της συμπλήρωσης 200 χρόνων από την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης, η Eurobank ένιωσε την υποχρέωση να καθίσει και να δει ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, που έρχονται.

   Από αυτές, το δημογραφικό είναι η μεγαλύτερη. Είμαστε μια χώρα που συρρικνώνεται, η Ευρώπη συρρικνώνεται, υπογράμμισε ο Μ. Βλασταράκης, με την ταυτόχρονη διαπίστωση ότι η Eurobank αποφάσισε ότι υπάρχει ρόλος για τον ιδιωτικό τομέα. Μολονότι, συμπλήρωσε, η εύκολη απάντηση θα ήταν να πει ότι δεν είναι δικό της θέμα, ότι είναι θέμα να το λύσει το κράτος. Αλλά, η τράπεζα δεν αισθάνθηκε έτσι, γι’ αυτό και η μακροπρόθεσμη καμπάνια, που ανέλαβε.

   Όπως είπε ακολούθως, το ζήτημα είναι κυρίως οικονομικό, υπό την έννοια ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά να δημιουργήσουν οικογένεια. Κυρίως οικονομικό, αλλά όχι μόνον.

   Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που επικαλέσθηκε ο ομιλητής, στην Ελλάδα η προτεραιότητα απόκτησης οικογένειας και παιδιών είναι η έκτη και έβδομη, αντιστοίχως. Η πρώτη προτεραιότητα είναι η ευημερία και δεύτερη, η καριέρα. Ακολουθούν άλλες, όπως η ύπαρξη συντρόφου, ταξίδια κοκ.

   Στη συνέχεια της ομιλίας του ανέπτυξε προγράμματα της Eurobank, όπως αυτό στις ακριτικές περιοχές, σε νησιά και απομονωμένα χωριά, για δωρεάν εξωσωματικές γονιμοποιήσεις. Επίσης, μίλησε για τα στεγαστικά δάνεια με επιτόκιο 1% για 40 χρόνια, σε οικογένειες που αποφασίζουν να φέρουν στον κόσμο ένα τρίτο παιδί. Και, τέλος, ανέπτυξε τις πολιτικές για τους 6.500 εργαζομένους στην τράπεζα.

   Τη συζήτηση διηύθυνε ο Άρης Αλεξόπουλος, στέλεχος του ΟΟΣΑ στα δημογραφικά θέματα.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ/photo: pixabay