Οι πρώτοι Ολυμπιακοί Αγώνες της Αμερικής μπορεί να ήταν οι χειρότεροι ή τουλάχιστον οι πιο περίεργοι. Διεξήχθησαν το 1904 στο Σεντ Λούις και συνδέθηκαν με την Παγκόσμια Έκθεση εκείνης της χρονιάς , η οποία γιόρταζε την εκατονταετηρίδα της Αγοράς της Λουιζιάνα ενώ προώθησε, όπως και σε όλες αυτές τις εκθέσεις της αλλαγής του αιώνα , την έννοια του αμερικανικού ιμπεριαλισμού.

Αν και υπήρξαν στιγμές έκπληξης και γνήσιου θριάμβου ( Ο George Eyser , ένας γυμναστής με ξύλινο πόδι, κέρδισε έξι μετάλλια, μεταξύ των οποίων τρία χρυσά), οι αγώνες επισκιάστηκαν σε μεγάλο βαθμό από κάποια τραγελαφικά γεγονότα.

Η εκδήλωση σήμανσης των Ολυμπιακών Αγώνων, ο Μαραθώνιος, σχεδιάστηκε για να τιμήσει την κλασική κληρονομιά της Ελλάδας και να υπογραμμίσει τη σύνδεση μεταξύ αρχαίου και σύγχρονου. Αλλά από την αρχή, ο μαραθώνιος του 1904 ήταν ένα παράλογο θέαμα που έμοιαζε περισσότερο με καρναβάλι παρά με αγώνες. Αφού είδαν πώς εξελίχθηκε το γεγονός, οι αξιωματούχοι σχεδόν το κατάργησαν οριστικά.

Μερικοί από τους δρομείς ήταν αναγνωρισμένοι αθλητές που είτε είχαν κερδίσει είτε είχαν τοποθετηθεί στον Μαραθώνιο της Βοστώνης ή σε προηγούμενους Ολυμπιακούς Μαραθωνίους. Οι Αμερικανοί Sam Mellor , AL Newton, John Lordon, Michael Spring και Thomas Hicks , όλοι έμπειροι μαραθωνοδρόμοι, ήταν μεταξύ των φαβορί.

Αλλά η πλειονότητα του γηπέδου αποτελούνταν από δρομείς μεσαίων αποστάσεων. Ο Fred Lorz , ένας Αμερικανός που προπονούνταν τη νύχτα επειδή δούλευε ως κτίστης την ημέρα, κέρδισε τη θέση του στους Ολυμπιακούς Αγώνες συμμετέχοντας σε έναν ειδικό αγώνα πέντε μιλίων που χρηματοδοτείται από την Ερασιτεχνική Αθλητική Ένωση. Άλλοι αξιοσημείωτοι διεκδικητές περιελάμβαναν δύο άνδρες από τη φυλή Τσουάνα της Νότιας Αφρικής—τους πρώτους μαύρους Αφρικανούς που συμμετείχαν ποτέ στους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες—που βρέθηκαν στο Σεντ Λούις ως μέρος της έκθεσης της Παγκόσμιας Έκθεσης της Νότιας Αφρικής. Λέγεται ότι έφτασαν στην αφετηρία ξυπόλητοι, αν και οι φωτογραφίες δείχνουν ότι τουλάχιστον ένας φορούσε παπούτσια.

Στους αγώνες πήρε μέρος και ο Félix Carvajal , ένας Κουβανός υπήκοος και πρώην ταχυδρόμος που συγκέντρωσε χρήματα για να έρθει στις Ηνωμένες Πολιτείες επιδεικνύοντας την ικανότητά του στο τρέξιμο σε όλη την Κούβα, κάποτε πεζοπορώντας σε όλο το μήκος του νησιού. Κατά την άφιξή του στη Νέα Ορλεάνη, φέρεται να έχασε όλα του τα χρήματα σε ένα παιχνίδι με ζάρια και έπρεπε να περπατήσει και να κάνει ωτοστόπ στο Σεντ Λούις.

Το κύριο γεγονός

Στις 30 Αυγούστου, ακριβώς στις 3:03 μ.μ., ο Ντέιβιντ Ρ. Φράνσις, πρόεδρος της Έκθεσης Αγορών της Λουιζιάνα, έδωσε το σημείο της έναρξης. Η ζέστη και η υγρασία εκτοξεύτηκαν στα ύψη και η διαδρομή των 24,85 μιλίων – την οποία ένας αξιωματούχος ονόμασε «η πιο δύσκολη που ζητήθηκε ποτέ από έναν άνθρωπο να τρέξει» – έγινε μέσα στη σκόνη. Ο αγώνας ήταν ελαφρώς μικρότερος από τους σημερινούς μαραθώνιους, που είναι σχεδόν πάντα 26,2 μίλια.

Η διαδρομή είχε επτά λόφους, που κυμαίνονταν από 100 έως 300 πόδια ύψος, ορισμένοι με τρομέρα μεγάλες αναβάσεις. Σε πολλά σημεία, ραγισμένες πέτρες ήταν διασκορπισμένες σε όλο το οδόστρωμα, δημιουργώντας επικίνδυνα πατήματα. Οι άντρες έπρεπε να αποφεύγουν συνεχώς την κυκλοφορία μεταξύ των πόλεων, τα βαγόνια παράδοσης, τα σιδηροδρομικά τρένα, τα τρόλεϊ και τους ανθρώπους που έβγαζαν βόλτα τα σκυλιά τους. Αυτοκίνητα που μετέφεραν προπονητές και γιατρούς κινούνταν δίπλα στους δρομείς, σηκώνοντας σκόνη και προκαλώντας ανελέητο βήχα.

Υπήρχε μόνο ένα σημείο όπου οι αθλητές μπορούσαν να εξασφαλίσουν επίσημα νερό , 12 μίλια από την έναρξη του αγώνα.

Ο Χικς, ένας έμπειρος δρομέας από τη Μασαχουσέτη ήταν πρώτος στη σειρά. Ο Γουίλιαμ Γκαρσία από την Καλιφόρνια παραλίγο να είανι ο πρώτος αθλητής που πεθαίνει σε Ολυμπιακό Μαραθώνιο όταν κατέρρευσε στην άκρη του δρόμου περίπου οκτώ μίλια από τον τερματισμό. Η σκόνη είχε καλύψει τον οισοφάγο του και έσκισε το στομάχι του, προκαλώντας του σοβαρή αιμορραγία. Αν είχε φύγει χωρίς βοήθεια μια ώρα παραπάνω, μπορεί να είχε αιμορραγήσει μέχρι θανάτου.

Ο Λόρντον, ένας από τους Αμερικανούς, υπέστη εμετό και τα παράτησε. Ο Len Tau, ένας από τους Νοτιοαφρικανούς συμμετέχοντες, κυνηγήθηκε ένα μίλι μακριά από την πορεία από ένα άγριο σκυλί. Ο Καρβαχάλ σταμάτησε να συνομιλήσει με τους θεατές σε “σπασμένα “σπαστά” αγγλικά.

Ο Φέλιξ Καρβαχάλ σταμάτησε σε ένα αυτοκίνητο, είδε ότι οι επιβάτες του έτρωγαν ροδάκινα και ζήτησε ένα. Όταν οι άγνωστοι αρνήθηκαν, άρπαξε παιχνιδιάρικα δύο από τα φρούτα και τα έφαγε καθώς έτρεχε. Λίγο πιο πέρα ​​στην πορεία, σταμάτησε σε ένα περιβόλι και έφαγε μερικά μήλα, που αποδείχτηκαν σάπια. Υποφέροντας από κράμπες στο στομάχι ξάπλωσε και πήρε έναν υπνάκο. Ο Μέλλορ, τώρα στην πρώτη θέση, παρουσίασε επίσης σοβαρές κράμπες. Επιβράδυνε σε μια βόλτα και τελικά σταμάτησε. Στο σημείο των εννέα μιλίων, κράμπες ταλαιπώρησαν επίσης τον Λορτζ, ο οποίος αποφάσισε να κάνει μια βόλτα με ένα από τα συνοδευτικά αυτοκίνητα.

Εκείνη την εποχή, οι κανόνες του Ολυμπιακού Μαραθωνίου «επέτρεπαν στους δρομείς να προπονούνται και να βοηθούνται από αξιωματούχους του αγώνα», γράφει ο George R. Matthews στους Πρώτους Ολυμπιακούς Αγώνες της Αμερικής: Οι Αγώνες του Σεντ Λούις του 1904 . Ο Χικς, ένα από τα πρώτα φαβορί της Αμερικής, «έλαβε αμέτρητη προπόνηση και κάποια εξαιρετική βοήθεια κατά τη διάρκεια του μαραθωνίου».

Στα δέκα μίλια, ο Χικς τέθηκε υπό τη φροντίδα δύο ατόμων, τους οποίους παρακάλεσε για ένα ποτό. Εκείνοι αρνήθηκαν προσφέροντάς του μόνο ζεστό αποσταγμένο νερό. Επτά μίλια από τον τερματισμό, οι βοηθοί του τον τάισαν με ένα παρασκεύασμα στρυχνίνης και ασπράδι αβγού – την πρώτη καταγεγραμμένη περίπτωση χρήσης ναρκωτικών στους σύγχρονους Ολυμπιακούς Αγώνες, οι οποίοι δεν είχαν κανόνες για φάρμακα που βελτιώνουν την απόδοση εκείνη την εποχή . Η στρυχνίνη, σε μικρές δόσεις, χρησιμοποιήθηκε συνήθως ως διεγερτικό εκείνη την εποχή. Σήμερα, τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων το περιγράφουν ως «ισχυρό δηλητήριο» που «χρησιμοποιείται κυρίως ως φυτοφάρμακο, ιδιαίτερα για τη θανάτωση αρουραίων». Η ομάδα του Χικς έφερε επίσης μια φιάλη γαλλικού κονιάκ.

Εν τω μεταξύ, ο Lorz, που συνήλθε από τις κράμπες του, βγήκε από τη βόλτα των 11 μιλίων με το αυτοκίνητο. Ένας από τους χειριστές του Χικς τον είδε και τον διέταξε να φύγει από την πορεία, αλλά ο Λορζ συνέχισε να τρέχει και τελείωσε με χρόνο 3 ώρες και 13 λεπτά. Το πλήθος φώναζε. Αλλά οι επευφημίες μετατράπηκαν γρήγορα σε αποδοκιμασίες καθώς η αλήθεια ήρθε στο φως.

Ο νικητής με κονιάκ

Ο Χικς, του οποίου η στρυχνίνη που κυλούσε στο αίμα του, τον είχε κάνει χλωμό και αδύναμο όταν άκουσε ότι ο Λορτς είχε αποκλειστεί, σηκώθηκε με το ζόρι να τρέξει. Οι εκπαιδευτές του έδωσαν άλλη μια δόση στρυχνίνης και ασπράδι αβγού, αυτή τη φορά με λίγο κονιάκ. Έφεραν ζεστό νερό και έριξαν στο σώμα και το κεφάλι του. Μετά από αυτό, φάνηκε να αναζωογονείται και επιτάχυνε τον ρυθμό του. Ο διαιτητής του αγώνα Τσαρλς Λούκας έγραψε :

Στα δύο τελευταία μίλια του δρόμου, ο Χικς έτρεχε μηχανικά. Τα μάτια του ήταν θαμπά, χωρίς λάμψη. Το σταχτό χρώμα του προσώπου και του δέρματός του είχε βαθύνει. Μετά βίας μπορούσε να σηκώσει τα πόδια του, ενώ τα γόνατά του ήταν σχεδόν άκαμπτα.

Ο αθλητής άρχισε να έχει παραισθήσεις, πιστεύοντας ότι η γραμμή τερματισμού ήταν ακόμα 20 μίλια μακριά. Στο τελευταίο μίλι, παρακάλεσε κάτι να φάει. Μετά παρακάλεσε να ξαπλώσει. Ήπιε περισσότερο κονιάκ αλλά του αρνήθηκαν το τσάι. Κατάπιε άλλα δύο ασπράδια αυγού. Ανέβηκε τον πρώτο από τους δύο τελευταίους λόφους και μετά έκανε τζόκινγκ στην ανηφόρα. Μπαίνοντας στο γήπεδο, προσπάθησε να τρέξει αλλά δεν τα κατάφερε.

Πρέπει να άκουσε τη φασαρία για αυτόν, αλλά δεν έδωσε καμία σημασία. Ήταν σε απόσταση λίγων μέτρων από τον τερματισμό. Η κάτω γνάθος του κρεμόταν, τα μάτια του κοιτούσαν ανέκφραστα, και η αξιολύπητη έκφρασή του δεν άλλαξε.

Οι εκπαιδευτές του Χικς τον μετέφεραν πάνω από τη γραμμή, κρατώντας τον ψηλά ενώ τα πόδια του κινούνταν μπρος-πίσω, και ανακηρύχθηκε νικητής. Χρειάστηκαν τέσσερις γιατροί και μία ώρα για να νιώσει αρκετά καλά ο Χικς για να φύγει από τον χώρο. Δήλωσε : «Ποτέ στη ζωή μου δεν έχω κάνει τόσο σκληρή πορεία. Οι φοβεροί λόφοι απλώς κάνουν κομμάτια έναν άνθρωπο». Ο Χικς και ο Λορζ θα συναντηθούν ξανά στον Μαραθώνιο της Βοστώνης την επόμενη χρονιά, τον οποίο κέρδισε ο Λορζ —αυτή τη φορά μόνο με τη βοήθεια των ποδιών του.

Δείτε ΦΩΤΟ ΕΔΩ

photo: pixabay