Η τελική μοίρα του Φρανκ Μόρις και των αδελφών Άνγκλιν παραμένει μυστήριο, αλλά η ευρηματικότητα και η αποφασιστικότητα της τολμηρής απόδρασής τους –από την πιο ασφαλή φυλακή των ΗΠΑ– συνεχίζει να αιχμαλωτίζει. Δύο χρόνια αργότερα, το BBC επέστρεψε στον τόπο του εγκλήματος.

Τον Μάιο του 1964, ο Μάικλ Τσάρλτον του BBC Panorama έκανε «το πιο τρομακτικό ταξίδι στον εγκληματικό κόσμο» διασχίζοντας τα νερά του κόλπου του Σαν Φρανσίσκο για να δει το διαβόητο νησί των φυλακών Αλκατράζ.

Με το παρατσούκλι «the Rock», το ομοσπονδιακό σωφρονιστικό ίδρυμα είχε κρατήσει μερικούς από τους πιο επικίνδυνους εγκληματίες στις ΗΠΑ. Θεωρήθηκε ως απόρθητο φρούριο. Αλλά τις πρώτες πρωινές ώρες της 12ης Ιουνίου 1962, τρεις άνδρες πέτυχαν αυτό που θεωρήθηκε αδύνατο: απέδρασαν!

Το Αλκατράζ ήταν αρχικά ένα ναυτικό αμυντικό φρούριο για την προστασία της εισόδου στον κόλπο. Κατά τη διάρκεια του Εμφυλίου Πολέμου των ΗΠΑ, λόγω της απομόνωσης του νησιού, οι απότομοι βράχοι και τα γρήγορα, ψυχρά ρεύματα που το περιέβαλαν, κρατούνταν εκεί αιχμάλωτοι Συνομοσπονδιακοί αιχμάλωτοι.

Στις αρχές του 20ου αιώνα ξαναχτίστηκε ως στρατιωτική φυλακή. Στη δεκαετία του 1930, καθώς οι ΗΠΑ προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν το αχαλίνωτο οργανωμένο έγκλημα που άκμασε κατά τη διάρκεια της ποτοαπαγόρευσης, το Υπουργείο Δικαιοσύνης το ανέλαβε. Σύντομα άρχισαν να καταφθάνουν οι πιο τρομακτικοί κατάδικοι από το ομοσπονδιακό σύστημα φυλακών.

Μεταξύ των πιο διάσημων κρατουμένων του ήταν οι διαβόητοι γκάνγκστερ Al Capone, Mickey Cohen και George “Machine Gun” Kelly, καθώς και ο καταδικασμένος δολοφόνος Robert Stroud, ο οποίος αργότερα θα γινόταν περισσότερο γνωστός ως ο “Birdman of Alcatraz”. «Οι άνδρες είναι πολύ μοχθηροί και ενοχλητικοί για να κρατηθούν σε μια συνηθισμένη φυλακή», ήταν ο τρόπος που το έθεσε ο Τσάρλτον του BBC.

Τέσσερα χρόνια πριν το Panorama ταξιδέψει εκεί, ο Frank Lee Morris είχε φτάσει στο νησί. Ορφανός σε ηλικία 11 ετών και καταδικασμένος για το πρώτο του έγκλημα στα 13, ο Morris είχε περάσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του μέσα και έξω από διάφορες σωφρονιστικές εγκαταστάσεις.

Ιδιαίτερα ευφυής, ήταν ένας έμπειρος εγκληματίας, με κατηγορίες που κυμαίνονταν από κατοχή ναρκωτικών μέχρι ένοπλη ληστεία και, ίσως την πιο αξιοσημείωτη απόδραση από τη φυλακή. Είχε σταλεί στο Rock τον Ιανουάριο του 1960 μετά την απόδρασή του από το κρατικό σωφρονιστικό κατάστημα της Λουιζιάνα. Μόλις έφτασε στο Αλκατράζ, άρχισε να σκέφτεται πώς θα αποδράσει. Μαζί του στο κελί οι αδερφοί Τζον και Κλάρενς Άνγκλιν και Άλεν Γουέστ που είχαν καταδικαστεί για ληστείες τραπεζών, οι οποίοι ήταν τρόφιμοι στο Αλκατράζ από το 1957. Όλοι οι άντρες γνώριζαν ο ένας τον άλλον από προηγούμενες θητείες στις φυλακές μαζί, και από τότε που είχαν γειτονικές φυλακές κελιά, μπορούσαν να μιλούν μεταξύ τους τη νύχτα.

Όταν ο Τσάρλτον του BBC επισκέφτηκε τον χώρο, ένα χρόνο μετά το κλείσιμό του, γνώριζε καλά την τρομερή φήμη της φυλακής για τους αδυσώπητους φρουρούς, τις σκληρές συνθήκες και τους τιμωρητικούς θαλάσσιους ανέμους που έπρεπε να υπομείνουν οι κατάδικοι. «Ένας αδυσώπητος άνεμος που δεν φαίνεται να σταματά ποτέ, ουρλιάζει και αντηχεί μέσα από τα κάγκελα», είπε. «Χτισμένο πάνω από τα περίεργα περάσματα ενός παλιού οχυρού… τα θεμέλια του Αλκατράζ σήμερα σαπίζουν και διαλύονται».

Ένα περίτεχνο σχέδιο
Με τον Μόρις να παίρνει το προβάδισμα, οι τέσσερις κρατούμενοι άρχισαν να επινοούν ένα περίτεχνο και τολμηρό σχέδιο για να δραπετεύσουν. Σε μια περίοδο αρκετών μηνών, οι άντρες σκάλισαν το κατεστραμμένο από αλάτι σκυρόδεμα γύρω από τον αεραγωγό κάτω από τους νεροχύτες τους. Χρησιμοποιώντας μεταλλικά κουτάλια τρυπημένα, από την τραπεζαρία, ένα τρυπάνι κατασκευασμένο από κινητήρα ηλεκτρικής σκούπας και πεταμένες λεπίδες πριονιού, έσκαψαν σε έναν αφύλακτο βοηθητικό διάδρομο. Για να κρύψει τον θόρυβο του τρυπανιού, ο Μόρις έπαιζε το ακορντεόν του κατά τη διάρκεια της καθημερινής ώρας όταν έπαιζε μουσική στους κρατούμενους. Μόλις δημιούργησαν μια τρύπα αρκετά μεγάλη για να συρθούν στο διάδρομο, ανέβηκαν στο άδειο επάνω επίπεδο του κελιού και έστησαν ένα μυστικό εργαστήριο.

Για να κρύψουν τις τρύπες στον τοίχο του κελιού,έβαλαν περιοδικά της βιβλιοθήκης της φυλακής με την τεχνική παιέ-μασιέ, δηλαδή πεπιεσμένου χαρτιού.Μόλις ήταν στο εργαστήριό τους, ξεκίνησαν να κατασκευάσουν μια αυτοσχέδια λαστιχένια σχεδία 6×14 ποδιών και σωσίβια φτιαγμένα από περισσότερα από 50 κλεμμένα αδιάβροχα. Για να σφραγίσουν το λάστιχο, το έλιωσαν χρησιμοποιώντας τους ζεστούς ατμούς της φυλακής.

Στη συνέχεια μετέτρεψαν μια κονσερτίνα(λεπιδοφόρο σύρμα) σε εργαλείο για να φουσκώσουν τη σχεδία και έφτιαξαν κουπιά από κομμάτια κόντρα πλακέ.
Αλλά ενώ δούλευαν, έπρεπε να κρύψουν την απουσία τους από τους φρουρούς που έκαναν περιοδικά νυχτερινούς ελέγχους. Έτσι, σμίλεψαν πάλι με την ίδια τεχνική παπιέ-μασέ εκδοχές του κεφαλιού τους από σαπούνι, οδοντόκρεμα και χαρτί υγείας. Για να φαίνονται πιο ρεαλιστικά, χρησιμοποίησαν αληθινά μαλλιά από το πάτωμα του κουρείου της φυλακής και τα έβαψαν σε τόνους σάρκας χρησιμοποιώντας κλεμμένες προμήθειες τέχνης.

Αυτά τα έβαζαν στη συνέχεια στα κρεβάτια τους, με δέσμες με ρούχα και πετσέτες κάτω από τις κουβέρτες τους σε σχήμα του σώματός τους για να φαίνεται σαν να κοιμούνται.

Τελικά, το βράδυ της 11ης Ιουνίου 1962, ήταν έτοιμοι να θέσουν σε εφαρμογή το έξυπνο σχέδιό τους. Αφήνοντας τα εικονικά κεφάλια στα κρεβάτια τους για να ξεγελάσουν τους φρουρούς, ο Μόρις και τα δύο αδέρφια Άνγκλιν σύρθηκαν έξω από τις τρύπες στους τοίχους του κελιού. Η απόδραση του Γουέστ απέτυχε όταν δεν μπόρεσε να βγει εγκαίρως από το κελί του και έτσι οι υπόλοιποι έφυγαν χωρίς αυτόν.

Ανέβηκαν στην οροφή του κελιού, έτρεξαν απέναντί ​​της – κουβαλώντας την αυτοσχέδια βάρκα τους, μπροστά στον πύργο φρουράς – κατέβηκαν σε έναν εξωτερικό σωλήνα αποχέτευσης, διέσχισαν την αυλή της φυλακής, σκάλωσαν δύο διαδοχικούς φράχτες από συρματοπλέγματα μήκους 3,7 μέτρων και ανακατεύτηκαν κάτω από ένα απότομο ανάχωμα στη βορειοανατολική ακτή του νησιού. Στην άκρη του νερού, φούσκωσαν τη βάρκα τους και χάθηκαν μέσα στη νύχτα. Ο συναγερμός σήμανε μόνο το επόμενο πρωί, όταν ανακαλύφθηκαν τα ψεύτικα χειροποίητα “κεφάλια” που είχαν φτιάξει.

Από τη στιγμή της απόδρασής τους το 1962, υπήρχαν αναφορές για υποτιθέμενες θεάσεις ανδρών και μηνύματα από αυτούς.
Το νησί ήταν επίσης το σπίτι των οικογενειών των φρουρών που εργάζονταν στη φυλακή. Ο πατέρας της Jolene Babyak, ο οποίος ήταν εν ενεργεία αρχιφύλακας στο Αλκατράζ εκείνη την εποχή, πυροδότησε τον συναγερμό. “Όταν ξύπνησα, η σειρήνα εξακολουθούσε να λειτουργεί. Ήταν πολύ διαπεραστική, εξαιρετικά δυνατή, ήταν φρικτό, ήταν αρκετά τρομακτικό”, είπε στο BBC Witness History το 2013 . «Σοκαρίστηκα, ξέρετε, και η πρώτη μου σκέψη ήταν ότι δεν μπορεί να είναι απόπειρα απόδρασης, και, φυσικά, ήταν».

Η φυλακή μπήκε σε άμεσο λουκέτο με εντατική έρευνα σε όλα τα κτίρια, συμπεριλαμβανομένων των καταλυμάτων των σωφρονιστικών υπαλλήλων. Εν τω μεταξύ, ο πατέρας της Jolene ξεκίνησε ένα τεράστιο ανθρωποκυνηγητό με εκατοντάδες μέλη του προσωπικού επιβολής του νόμου να ερευνούν εκτενώς τη γύρω περιοχή για μέρες. Στις 14 Ιουνίου, το Λιμενικό Σώμα βρήκε ένα από τα κουπιά των κρατουμένων. Την ίδια μέρα, οι εργάτες βρήκαν ένα πακέτο με τα προσωπικά είδη των Anglins, σφραγισμένο με καουτσούκ. Επτά μέρες αργότερα κάποια υπολείμματα της σχεδίας ξεβράστηκαν κοντά στη γέφυρα Golden Gate και την επόμενη μέρα ανακαλύφθηκε ένα από τα αυτοσχέδια σωσίβια. Όμως οι τρεις φυγάδες δεν εθεάθησαν ποτέ ξανά.

Παρόλο που οι κρατούμενοι δραπέτευσαν από τη φυλακή, οι αρχές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πρέπει να χάθηκαν σε ύπουλα νερά προσπαθώντας να φύγουν από το νησί. Αυτή ήταν σίγουρα η άποψη του διοικητή των φυλακών Ρίτσαρντ Γουίλαρντ όταν του πήρε συνέντευξη το BBC το 1964.”

Η φυλακή του Αλκατράζ έκλεισε το 1963, ένα χρόνο μετά την απόδραση των ανδρών. Εν μέρει αυτό οφειλόταν στην επιδείνωση της δομής της και στο κόστος λειτουργίας της, αλλά το αυστηρό καθεστώς της φυλακής ήταν επίσης αντικείμενο διαμάχης.

Με τα χρόνια, οι κρατούμενοι είχαν αυτοκτονήσει ή ακρωτηριαστεί – ανίκανοι να αντιμετωπίσουν τις αδυσώπητες συνθήκες – και καθώς προχωρούσε η δεκαετία του 1960, οι ΗΠΑ κοίταζαν προς την αποκατάσταση των κρατουμένων και όχι απλώς την τιμωρία τους.
Όσο για τους τρεις δραπέτες, παρότι δεν βρέθηκαν ποτέ πτώματα στον κόλπο, το 1979 κηρύχθηκαν νόμιμα νεκροί. Το FBI έκλεισε την υπόθεσή του και παρέδωσε την ευθύνη στην Υπηρεσία Στρατιωτών των ΗΠΑ.

Αλλά οι εικασίες για τη μοίρα τους δεν έσβησαν ποτέ. Την ίδια χρονιά που κηρύχθηκαν νεκροί, κυκλοφόρησε η ταινία Escape from Alcatraz με τον Clint Eastwood να υποδύεται τον Frank Morris. Και από τη στιγμή της απόδρασής τους το 1962, υπήρξαν αναφορές για υποτιθέμενες θεάσεις των ανδρών και για μηνύματα από αυτούς.

Το 2018, η αστυνομία του Σαν Φρανσίσκο αποκάλυψε ότι τους είχε στείλει μια μυστηριώδη επιστολή πέντε χρόνια νωρίτερα, από κάποιον που ισχυριζόταν ότι ήταν ο Τζον Άνγκλιν . Το γράμμα έγραφε “Δραπετεύω από το Αλκατράζ τον Ιούνιο του 1962. Ναι, όλοι τα καταφέραμε εκείνο το βράδυ, αλλά μετά βίας!”

Η επιστολή υποστήριζε ότι οι άνδρες είχαν ζήσει κρυφά, με τον Frank Morris να πεθαίνει τον Οκτώβριο του 2005 και τον Clarence Anglin το 2008. Ο συγγραφέας της επιστολής είπε ότι τώρα ήθελε να διαπραγματευτεί την παράδοσή του με αντάλλαγμα τη θεραπεία του καρκίνου. Το FBI αξιολόγησε την επιστολή, αλλά δεν μπόρεσε να επαληθεύσει αν ήταν αυθεντική ή όχι.

Η υπόθεση είναι ακόμα ανοιχτή για την Υπηρεσία Στρατιωτών των ΗΠΑ. Μόλις το 2022, κυκλοφόρησε ενημερωμένες φωτογραφίες για το πώς θα μπορούσαν να μοιάζουν τώρα οι τρεις αγνοούμενοι κρατούμενοι του Αλκατράζ, ενώ έκανε έκκληση για οποιαδήποτε πληροφορία σχετικά με αυτούς.

Δείτε ΦΩΤΟ ΕΔΩ

Δείτε ΒΙΝΤΕΟ ΕΔΩ

photo: pixabay