Βρίσκεται περίπου 3.600 χιλιόμετρα (2.237 μίλια) από τις ακτές της Χιλής στην ανατολική Πολυνησία, το Rapa Nui(Ράπα Νούι) είναι ένα από τα πιο απομακρυσμένα κατοικημένα νησιά του κόσμου. Είναι περισσότερο γνωστό για τα εκατοντάδες γιγάντια μνημεία σε σχήμα κεφαλιού, που ονομάζονται moai , σκαλισμένα από τους ανθρώπους Rapa Nui περίπου το 1100 και το 1650 CE.

Οι Ευρωπαίοι έφτασαν στο νησί τον 18ο αιώνα, φέρνοντας μια σειρά από προβλήματα, όπως ασθένειες, δολοφονίες και δουλεμπόρους. Η κατάσταση επιδεινώθηκε κατά τον 19ο αιώνα και ένα θανατηφόρο πλήγμα δόθηκε γύρω στη δεκαετία του 1860, όταν περίπου 1.500 νησιώτες απήχθησαν για να εργαστούν ως σκλάβοι στο Περού, αποδεκατίζοντας τον πληθυσμό.

Μέχρι το τέλος του αιώνα, το μεγαλύτερο μέρος του παραδοσιακού πολιτισμού της είχε χαθεί ανεπανόρθωτα, συμπεριλαμβανομένου ενός οργανωμένου συστήματος συμβόλων γλυφών(γλυφός είναι η μορφή ενός γράμματος ή συμβόλου) που ονομαζόταν Rongorongo και ήταν περίτεχνα σκαλισμένο σε ξύλινες ταμπλέτες.

Γύρω στο 1864, εν μέσω αυτής της σφαγής, οι ξένοι είχαν παρατηρήσει στοιχεία του συστήματος γραφής. Σήμερα, υπάρχουν μόνο 27 ξύλινα αντικείμενα με επιγραφή Rongorongo (κανένα από τα οποία δεν παραμένει στο νησί Rapa Nui).

Πολλά στάλθηκαν στην Ευρώπη, όπου οι μελετητές προσπάθησαν να σπάσουν τον κώδικα του Νησιού του Πάσχα – αλλά όλες αυτές οι προσπάθειες έχουν αποτύχει.

Μία από τις πιο αξιοσέβαστες προσπάθειες έγινε τη δεκαετία του 1950 από τον Thomas Barthel, έναν εθνολόγο από το Πανεπιστήμιο του Tübingen στη Γερμανία, ο οποίος εντόπισε 599 σχήματα σημείων, αν και πολλοί σύγχρονοι μελετητές πιστεύουν ότι αυτό «δεν μπορεί να θεωρηθεί οριστικό».

Ωστόσο, είναι σαφές ότι το Rongorongo δεν έχει καμία εμφανή σχέση με οποιοδήποτε άλλο γνωστό σύστημα γραφής και μπορεί να έχει αναπτυχθεί σε πλήρη απομόνωση από άλλους πολιτισμούς. Αν και μοναδικό, ανταποκρίνεται σε ορισμένα χαρακτηριστικά που χρησιμοποιούνται σε πολλά άλλα συστήματα ανθρώπινης γραφής.

«Τα σχήματα των ζωδίων δεν μοιάζουν με καμία γνωστή γραφή, και έτσι φαίνεται να έχουν εφευρεθεί από το μηδέν», αναφέρει μια μελέτη του 2022 από μια ομάδα Ιταλών γλωσσολόγων.

«Όποια και αν είναι η κατάσταση της δημιουργίας του, το Rongorongo μοιράζεται ένα κοινό χαρακτηριστικό σε όλα τα σενάρια που επινοούνται με βάση την εικόνα, δηλαδή ότι τα σημάδια του είναι εξαιρετικά εικονικά: τα σχήματά τους απεικονίζουν πραγματικά ή φανταστικά πράγματα, συμπεριλαμβανομένων ανθρώπινων παραστάσεων και μερών σώματος, ζώων, φυτών, εργαλείων και άλλα ανθρωπογενή αντικείμενα, ουράνια σώματα κ.λπ.», αναφέρει.

Με άλλα λόγια, πιστεύεται ότι πολλοί από τα γράμματα ή σύμβολα είναι άμεσες αναπαραστάσεις αντικειμένων, συμπεριλαμβανομένων ανθρώπων, χελωνών, ψαριών και δέντρων. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πολλοί ερευνητές προτιμούν να αποκαλούν το Rongorongo παράδειγμα «πρωτογραφής», σε αντίθεση με τα «αληθινά συστήματα γραφής», αν και η διάκριση μεταξύ αυτών των κατηγοριών δεν είναι άσπρο ή μαύρο.

Το Rongorongo παραμένει μη αποκρυπτογραφημένο από τον σύγχρονο κόσμο, αλλά υπάρχουν συνεχείς προσπάθειες για την καλύτερη κατανόηση του. Τον Φεβρουάριο του 2024, οι ερευνητές δημοσίευσαν μια μελέτη που εφάρμοσε νέα χρονολόγηση με ραδιενεργό άνθρακα σε τέσσερις ξύλινες ταμπλέτες με χαραγμένα τα γράμματα-σύμβολα.

Μία από τις πιλάκες κατασκευάστηκε από ένα δέντρο που κόπηκε μεταξύ 1493 και 1509, προγενέστερα της άφιξης ξένων στο νησί κατά τουλάχιστον 200 χρόνια επιβεβαιώνοντας περαιτέρω την άποψη ότι η γραφή Rongorongo μπορεί να είχε αναπτυχθεί μεμονωμένα.

Παραδόξως, η παλιά πλάκα βρέθηκε ότι κατασκευάστηκε από ένα είδος δέντρου που δεν φύεται στο νησί του Πάσχα , το Podocarpus latifolia , το οποίο είναι εγγενές στη νοτιοανατολική Αφρική. Πώς, λοιπόν, το ξύλο κατέληξε στον μισό κόσμο μακριά στον νοτιοανατολικό Ειρηνικό;

Το Podocarpus είναι ένα πολύτιμο ξύλο που χρησιμοποιείται ευρέως για ναυπηγική βιομηχανία στην Ευρώπη από τους μεσαιωνικούς χρόνους. Ως εκ τούτου, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η πλάκα Rongorongo μπορεί να προήλθε από το κατάρτι ενός ευρωπαϊκού πλοίου. Ίσως το πλοίο να βυθίστηκε, και το ξύλο του ξεβράστηκε στη στεριά στο Ράπα Νούι μετά από δεκαετίες ή αιώνες ταξιδιού στους ωκεανούς του κόσμου.

Σαν μια ζοφερή πρόβλεψη για το μέλλον του νησιού, οι Ευρωπαίοι θα έφταναν αργότερα αυτοπροσώπως και θα ανακτούσαν το ξύλινο λείψανο, καταδικάζοντας το σενάριο Rongorongo στην αφάνεια, αναφέρει το άρθρο.

Δείτε ΦΩΤΟ ΕΔΩ

photo: pixabay