Αρχαιολογική ερευνητική ομάδα από το Μουσείο Herman Ottó επανέλαβε τις ανασκαφικές εργασίες της στην περιοχή του υπαίθριου λιγνιτωρυχείου Bükkábrány στη βόρεια Ουγγαρία, συνεχίζοντας τις προσπάθειες που ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 2024.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι ειδικοί έχουν αποκαλύψει ένα σύνολο ευρημάτων που χρονολογούνται από το 5500 π.Χ. έως τον Μεσαίωνα, συμπεριλαμβανομένων χρυσών κοσμημάτων, ταφικών κτερισμάτων και ταφικών δομών που εγείρουν πολλά ερωτήματα τα οποία παραμένουν αναπάντητα.
Η αρχαιολογική παρέμβαση ανταποκρίνεται στην ανάγκη διερεύνησης πριν από την έναρξη της εξορυκτικής δραστηριότητας, καθώς είναι απαραίτητο να εξεταστεί και να μελετηθεί το έδαφος πριν ξεκινήσει η εξόρυξη άνθρακα. Η ιδιοκτήτρια εταιρεία του χώρου έχει θέσει αυτή τη διαδικασία ως προτεραιότητα, ώστε να ανακτηθούν τα ιστορικά ευρήματα που κρύβονται υπόγεια και να διατηρηθεί η πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής.
Η εταιρεία χρηματοδοτεί και υποστηρίζει τις έρευνες, ώστε οι ειδικοί να εντοπίσουν αντικείμενα που μπορούν να προσφέρουν νέες πληροφορίες για τους προγόνους και τον τρόπο ζωής των πληθυσμών που κατοικούσαν στην περιοχή.
Η αρχαιολογική ομάδα, με επικεφαλής τον Attila Németh, εργάζεται σήμερα σε δύο θέσεις κατά μήκος του ρέματος Csincse. Τα τελευταία ενάμιση χρόνο, οι ερευνητές έχουν εντοπίσει πολλαπλούς πολιτισμούς και ιστορικές περιόδους, με τα αρχαιότερα ίχνη οικισμού να ανήκουν στη Μέση Νεολιθική περίοδο, περίπου το 5500 π.Χ.
Εκτός από αυτή τη νεολιθική κατοίκηση, η ομάδα έχει καταγράψει στοιχεία από τη Χαλκολιθική περίοδο, την Εποχή του Χαλκού και από την Εποχή του Σιδήρου έως και τον Μεσαίωνα. Ανάμεσα σε όλα αυτά τα ευρήματα, ξεχωρίζουν ιδιαίτερα τα ίχνη του οικισμού Baden, που ανήκει στην Ύστερη Χαλκολιθική περίοδο.
Στις περιοχές που ανασκάπτονται σήμερα έχουν εντοπιστεί αρκετές αρχαιολογικές περίοδοι, συμπεριλαμβανομένων νεκροταφείων από διαφορετικές εποχές. Μέχρι στιγμής, ο αριθμός των τάφων της Εποχής του Χαλκού που έχουν ανασκαφεί ανέρχεται σε 150 έως 160. Αυτές οι ταφές, που αποδίδονται στη Μέση Εποχή του Χαλκού και παρουσιάζουν σε μεγάλο βαθμό ίχνη σύλησης, προσέφεραν στους αρχαιολόγους ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό: σε αρκετές περιπτώσεις βρέθηκαν υπολείμματα από φέρετρα δρυός ή ξύλινους κορμούς.
Οι ερευνητές δεν περιορίζονται στην ανάσυρση αντικειμένων· προσπαθούν επίσης να ερμηνεύσουν τα έθιμα, την καθημερινή ζωή και τις ταφικές πρακτικές αυτών των πληθυσμών. Ένα παράδειγμα είναι η διάκριση μεταξύ των φύλων στη θέση των σωμάτων: οι άνδρες τοποθετούνταν με το κεφάλι προς τα δυτικά, ενώ οι γυναίκες προς τα ανατολικά.
Οι νεκροί θάβονταν σε ελαφρώς “εμβρυική” στάση, με τα γόνατα λυγισμένα προς τη λεκάνη. Οι τάφοι είναι διατεταγμένοι σε μικρές ομάδες· όσοι βρίσκονται δίπλα-δίπλα έχουν ευθυγραμμισμένα τα ανατολικά τους άκρα, ενώ τα δυτικά παρουσιάζουν διαφορετικά μήκη, γεγονός που υποδηλώνει ότι υπήρχε κάποια μορφή σήμανσης.
Η ομάδα ανακάλυψε επίσης κατάλοιπα καύσεων που ανήκουν στους πολιτισμούς Füzesabony και Tumulus. Τα ίχνη αυτών των καύσεων παραμένουν ορατά μέχρι σήμερα, καθώς η ταφική τεχνολογία της εποχής δεν επέτρεπε την πλήρη αποτέφρωση των οστών. Οι νεκροί θάβονταν συνήθως με αντικείμενα, κυρίως κύπελλα, κανάτες και μπολ, ενώ έχουν βρεθεί και κοσμήματα και διακοσμητικά της εποχής.
Οι ανασκαφές έφεραν στο φως και τύμβους, κατασκευές όπου ένας μόνο λόφος περιείχε τα λείψανα πολλών νεκρών. Δυστυχώς, σε πολλές περιπτώσεις οι αρχαιολόγοι εντόπισαν ήδη συλημένους τάφους, όπου οι σκελετοί δεν ήταν πλήρεις και είχαν απομείνει μόνο όσα άφησαν πίσω οι τυμβωρύχοι.
Μεταξύ των αντικειμένων που ανακτήθηκαν περιλαμβάνονται πολλά ευρήματα που σχετίζονται με τη διατροφή, την αρχιτεκτονική, το κυνήγι και την ένδυση αυτών των κοινοτήτων. Εκτός από τα χρυσά κοσμήματα, βρέθηκαν πόρπες για τη στερέωση ρούχων και διάφορα είδη χαντρών.
Τον τελευταίο χρόνο, τα πιο αξιοσημείωτα ευρήματα περιλαμβάνουν μια χάλκινη πόρπη μήκους 35 εκατοστών, ένα χάλκινο εγχειρίδιο, αρκετά χρυσά διακοσμητικά πέπλου και ένα άθικτο κύπελλο ηλικίας 3.500 ετών. Οι ειδικοί εντόπισαν επίσης έναν χώρο εξόρυξης αργίλου, κατάλοιπα κατοικιών της ίδιας περιόδου και λάκκους που συνδέονται με συμπόσια ή εορταστικές εκδηλώσεις.
Σε μία από τις θέσεις, συγκεκριμένα τη θέση 8, εκτείνεται ένα μεγάλο κυκλικό χαντάκι που πιθανότατα ανήκε στο νεκροταφείο της Εποχής του Χαλκού της περιοχής. Οι διαστάσεις του ποικίλλουν: το πλάτος του κυμαίνεται από 2,5 έως 3 μέτρα, ενώ το βάθος από 40–50 εκατοστά στην ανατολική πλευρά έως 1,70 μέτρα στο δυτικό τόξο. Στα τμήματα που έχουν ανασκαφεί μέχρι στιγμής, οι αρχαιολόγοι έχουν εντοπίσει τρεις πύλες ή εισόδους.
Στη δεύτερη θέση, οι ειδικοί πραγματοποιούν ανασκαφές μικρής κλίμακας με μοτίβο που θυμίζει μωσαϊκό. Έχουν εντοπίσει 60 αρχαιολογικές δομές και έχουν ανακτήσει αντικείμενα που συνδέονται κυρίως με τον πολιτισμό Makó της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού, όπως κεραμικά και οστά ζώων. Η επεξεργασία των ευρημάτων από τη θέση αυτή θα ολοκληρωθεί μέσα στο έτος.
Στο μέλλον, η αρχαιολογική ομάδα του Μουσείου Herman Ottó θα επικεντρώσει τις εργασίες της σε μία μόνο θέση, η οποία θα ανασκαφεί σε διάφορες φάσεις. Το πρώτο τμήμα της νέας περιοχής θα καλύπτει περίπου 5.000 τετραγωνικά μέτρα.
Πριν από την ανασκαφή, το έδαφος θα χαρτογραφηθεί με διάφορες τεχνικές: μαγνητόμετρο, ανιχνευτή μετάλλων, αεροφωτογραφίες και προκαταρκτικές έρευνες, ώστε να καθοριστεί με ακρίβεια η περιοχή όπου θα ξεκινήσει η έρευνα και η ανασκαφή. Σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις, το νεκροταφείο της Εποχής του Χαλκού συνεχίζεται σε αυτή την περιοχή, όπου αναμένεται να εντοπιστούν περίπου 60 επιπλέον τάφοι.
Η διαχείριση των ευρημάτων ξεκινά με τη μεταφορά τους σε αποθηκευτικό χώρο. Εκεί υφίστανται αρχική επεξεργασία, όπως πλύσιμο, και στη συνέχεια περνούν στο στάδιο της συντήρησης.
Οι ειδικοί ελπίζουν ότι τα πιο μοναδικά ευρήματα από τις ανασκαφές στο Bükkábrány θα μπορούσαν στο μέλλον να αποτελέσουν μια ανεξάρτητη έκθεση. Προς το παρόν, τα αντικείμενα που έχουν ήδη ανακαλυφθεί μπορούν να τα δουν οι επισκέπτες στο Μίσκολτς, στο Αρχαιολογικό Εκθεσιακό Αποθετήριο που εγκαινιάστηκε το 2024.
Φωτογραφίες εδώ
photo αρχείου: ΑΠΕ-ΜΠΕ-EPA-EPA
