Στις 10 Φεβρουαρίου, στη Βιβλιοθήκη της Ρουμανικής Ακαδημίας, θα εορταστεί στο Βουκουρέστι η Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας και επίκεντρο του φετινού εορτασμού θα είναι οι μεταφράσεις της ελληνικής λογοτεχνίας που έγιναν από το 1837 μέχρι σήμερα στη Ρουμανία, όπως ανέφερε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Έλενα Λαζάρ, ιδρύτρια του εκδοτικού οίκου Ομόνοια, του μοναδικού στη Ρουμανία που έχει αφιερώσει όλη τη δράση του στην προβολή του ελληνικού πολιτισμού, του ελληνισμού της Ρουμανίας και των ελληνορουμανικών σχέσεων.

«Έχουμε 500 βιβλία με μεταφράσεις ελληνικής λογοτεχνίας και κάθε εποχή με τα δικά της χαρακτηριστικά γνωρίσματα» λέει η κ. Λαζάρ, η οποία έχει ταυτίσει τη ζωή της με την ελληνική γλώσσα. «Αν δεν διαβάσω μια μέρα έστω και πέντε σελίδες στα ελληνικά είμαι σαν χαμένη» λέει η δραστήρια εκδότρια και μεταφράστρια, η οποία έχει τιμηθεί για το πλούσιο έργο της με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Ευποιίας αλλά και μια σειρά άλλων βραβείων και τιμητικών διακρίσεων, όπως το βραβείο της Ελληνικής Εταιρείας Μεταφραστών Λογοτεχνίας για την καλύτερη μετάφραση ελληνικού έργου σε ξένη γλώσσα (για το Ποιητικό Εργο του Κ.Π.Καβάφη), το 1994, το Μετάλλιον «Panait Istrati» για τη μετάφραση του Αλέξη Ζορμπά του Νίκου Καζαντζάκη στα ρουμανικά, την ίδια χρονιά κ.ά.

Με βαθιά αγάπη για τα ελληνικά Γράμματα, η κ. Λαζάρ προσπαθεί να βοηθά όσο το δυνατόν περισσότερους νέους να μεταφράζουν και, όπως λέει, υπάρχει ευτυχώς στο Πανεπιστήμιο Τμήμα Νεοελληνικών Σπουδών και τα Ελληνικά να έχουν μεγάλη ζήτηση.

Τρίτη επανέκδοση για «Το Ελληνικό Βουκουρέστι»

Ο στόχος που είχε θέσει εξαρχής η κ. Λαζάρ -να συστήσει στο αναγνωστικό κοινό της Ρουμανίας τις κορυφαίες πνευματικές δημιουργίες ενός γειτονικού πολιτισμού όπως ο ελληνικός- επιτεύχθηκε σε αυτά τα 34 χρόνια που η Ομόνοια λειτουργεί. «Νομίζω ότι η απήχηση που είχαν τα βιβλία -ορισμένα εκ των οποίων επανεκδόθηκαν- δείχνει πως ο στόχος, που ήταν η συνέχιση της παράδοσης σε ό,τι αφορά τη διάδοση των ελληνικών Γραμμάτων, έχει επιτευχθεί. Επειδή, πράγματι είχαμε και πριν εδώ μια αξιοθαύμαστη παράδοση όσον αφορά τα ελληνικά Γράμματα […] Υπάρχει μεγάλη ζήτηση για επανεκδόσεις. Τώρα -για παράδειγμα- μου ζητάνε τον Καραγάτση ή την εγκυκλοπαίδεια για τους Φαναριώτες» εξηγεί η κ. Λαζάρ.

Χαρακτηριστικό του ενδιαφέροντος είναι το γεγονός ότι το λεύκωμα «Το Ελληνικό Βουκουρέστι» της Δρ. Τζωρτζέτας Φιλίττη (Georgeta Filitti) έφτασε την τρίτη επανέκδοσή της και παρουσιάστηκε (εκ νέου) πριν από περίπου έναν μήνα στην αίθουσα Atrium της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ρουμανίας. Η πρώτη παρουσίαση του λευκώματος, μια χαρτογράφηση της ελληνικής παρουσίας των Ελλήνων, για περισσότερα από 550 χρόνια, στο χώρο της σημερινής πρωτεύουσας της Ρουμανίας, είχε γίνει τον Δεκέμβριο του 2013. Το έργο των 208 σελίδων, το οποίο κυκλοφορεί σε δίγλωσση ρουμανοελληνική έκδοση, περιλαμβάνει περίπου 360 εικονογραφήσεις, επιλεγμένες από διαφορετικούς τομείς – κτίρια, εκκλησίες, χειρόγραφα, εκδόσεις στα ελληνικά και ρουμανικά εφημερίδες, στιγμιότυπα από τη ζωή της κοινότητας των Ελλήνων του Βουκουρεστίου του χθες και του σήμερα κ.ά.

Το δίγλωσσο λεύκωμα αποτελεί αναμφίβολα τίτλο αναφοράς στην αφιερωμένη στον Ελληνισμό της Ρουμανίας βιβλιογραφία, αλλά και απαραίτητο οδηγό για όσους επιθυμούν να εμβαθύνουν την ιστορία της πόλης όπου κατοικούν ή την οποία επισκέπτονται, σύμφωνα με την κ. Λαζάρ. Πρόκειται για μια εικονογραφημένη εγκυκλοπαίδεια, η οποία ανασυνθέτει τη μοίρα των Ελλήνων που πέρασαν από το Βουκουρέστι και έμειναν εκεί, αλλά και τη συμβολή τους στην ανάπτυξη της πόλης, που είναι ομόφωνα αναγνωρισμένη. Τον ρόλο των Ελλήνων στην οικονομική, πολιτική, κοινωνική, θρησκευτική, επιστημονική, πολιτιστική και καλλιτεχνική ζωή του Βουκουρεστίου αποδεικνύουν πολυάριθμες μαρτυρίες: 2000 ελληνικά χειρόγραφα που στεγάζει η Βιβλιοθήκη της Ρουμανικής Ακαδημίας, και άλλα, ομοίως πολύτιμα, που βρίσκονται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Ρουμανίας, αλλά και τα διάφορα μνημεία- εκκλησίες, φιλανθρωπικά ιδρύματα, κτίρια και ανάκτορα, που αντέχουν ακόμα και σήμερα στη συλλογική μνήμη.

Την ιδιαίτερη σημασία του έργου, που φανερώνει τον δυναμισμό της ελληνικής συνιστώσας του Βουκουρεστίου, υπογραμμίζουν δύο ακαδημαϊκοί, ο Razvan Theodorescu, μέλος της Ρουμανικής Ακαδημίας, και ο Ευάγγελος Μουτσόπουλος, μέλος της Ακαδημίας Αθηνών, που το προλογίζουν. Η ελληνική μετάφραση του κειμένου είναι του δρα Tudor Dinu, αναπληρωτή καθηγητή, συντονιστή του Τμήματος Νεοελληνικών Σπουδών της Σχολής Ξένων Γλωσσών και Λογοτεχνιών του Πανεπιστημίου Βουκουρεστίου.

Η πραγματοποίηση μιας τόσο φιλόδοξης και κομψής έκδοσης δεν θα ήταν εφικτή χωρίς την ευγενική υποστήριξη του Κέντρου Ελληνικού Πολιτισμού Αρκαδία, ένα ίδρυμα που στηρίζει ταυτόχρονα το ελληνικό σχολείο Αθηνά και που εντάσσεται τώρα στους Ρουμάνους ή Έλληνες πρωτεργάτες του ελληνισμού της Ρουμανίας.

(ΑΠΕ -ΜΠΕ / Σοφία Παπαδοπούλου / photo: freepik)