Το πρώτο αυτόνομο Κράτος Ελλήνων, μετά την κατάρρευση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας, δημιουργείται, όταν οι Γάλλοι Δημοκρατικοί του Βοναπάρτη, καταλύουν την Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας, εξέλιξη, που έφερε και τον τερματισμό της μακραίωνης Ενετοκρατίας στις κτήσεις της Ανατολής. Αυτό το μικρό κράτος, είναι η Επτάνησος Πολιτεία από το 1800 έως το 1807 και το διάδοχο Ιόνιο Κράτος το 1815 έως το 1864, χρονολογία σταθμό για την Ένωση με την Ελλάδα.
Η Επτάνησος Πολιτεία ήταν αποτέλεσμα της Ρωσοτουρκικής Συμμαχίας απέναντι στον Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Όπως επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο διδάκτωρ Ιστορίας Νίκος Κουρκουμέλης, «οι Γάλλοι έμειναν δύο χρόνια στα Επτάνησα και ακολουθεί η ανίερη συμμαχία μεταξύ Οθωμανών και Ρώσων. Το 1799, κατέλαβαν τα Επτάνησα και έφτασαν στην Κέρκυρα με τον ναύαρχο Ουσακώφ και τον Καντήρ-Μπέη. Διώχνουν τους Γάλλους και εγκαθίστανται στα νησιά. Η δύναμη κατοχής συμπεριφέρονταν στον πληθυσμό με ευγένεια, γιατί έχει άλλα σχέδια. Την δημιουργία προτεκτοράτου στην περιοχή, κατά το σύστημα της Ραγούζας, του σημερινού Ντουμπρόβνικ».
Στις 3 Μαρτίου του 1800, με φιρμάνι αναγνωρίζουν την αυτονομία του Κρατους, υπό την προστασία του Σουλτάνου και την ανοχή της Ρωσίας.
Ένα ελληνικό κρατίδιο πριν από την εθνική απελευθέρωση από τους Οθωμανούς
Η Επτάνησος Πολιτεία, ένα ενιαίο αυτόνομο ομοσπονδιακό κρατίδιο, με δική του σημαία, με Σύνταγμα 212 άρθρων το οποίο κατήρτισε ο Ζακυνθινής καταγωγής Ρώσος διπλωμάτης Γεώργιος Μοντενίγο, Γερουσία με πρόεδρο που ήταν και ηγεμόνας όλων των νησιών. Πρώτος ηγεμόνας ήταν ο πρίγκιπας Σπυρίδων Γεώργιος Θεοτόκης, ο οποίος προσέλαβε, από το 1803 ως Γραμματέα του Κράτους τον Ιωάννη Καποδίστρια, με την υπόδειξη του Μοντενίγου.
Η τελετή αναγνώρισης της Επτανήσου Πολιτείας, η υπογραφή της Σύμβασης της 23ης Μαρτίου του 1800, το φιρμάνι με το οποίο αναγνωρίζεται η οθωμανική προστασία με την εγγύηση της Ρωσίας, έγινε με μια λαμπρή τελετή στην Κωνσταντινούπολη, ενώ πραγματοποιήθηκε ανάλογη εκδήλωση στην Αγία Πετρούπολη. Απεσταλμένοι στην Υψηλή Πύλη, ήταν ο πατέρας του Ιωάννη Καποδίστρια, Αντώνιος-Μαρία Καποδίστριας, ο Ζακυνθινός Νικόλαος-Σιγουρος Δεσύλλας.
H πρώτη ελληνική σημαία πολεμικού σώματος στην Επτάνησο Πολιτεία
Στην Κωνσταντινούπολη έγινε επίσης, η παρουσίαση της σημαίας, ενώ πραγματοποιήθηκε δοξολογία στο Πατριαρχείο.
Η σημαία, σε μεταξωτό καμβά κυανού χρώματος, απεικονίζει στο κέντρο, χρυσό τον φτερωτό Λέοντα του αγίου Μάρκου. Στην αριστερή πλευρά φέρει ένα κλειστό Ευαγγέλιο, με σταυρό από το οποίο προβάλουν 7 λόγχες, ως ο αριθμός των νησιών, καθώς και την χρονολογία συγκρότησης του κρατιδίου, 1800.
Η σημαία έχει εθνική και εμπορική χρήση
Ο Νίκος Κουρκουμέλης επισημαίνει, ότι η σημαία της Επτανήσου Πολιτείας, ήταν η σημαία που είχαν τα επτανησιακά στρατεύματα, το λεγόμενο επτανησιακό Σύνταγμα, το οποίο αμύνθηκε το 1807 μαζί με τον Ιωάννη Καποδίστρια ως εκπρόσωπο της Γερουσίας στη Λευκάδα κατά την πολιορκία της από τον Αλή Πασά.
Ο κ. Κουρκουμέλης, υπογραμμίζει πως ήταν η πρώτη στρατιωτική σημαία Ελλήνων, κατά τις μάχες με τον Αλή Πασά. Κάτω από αυτή την σημαία, όπως τονίζει, πολέμησαν σπουδαίοι κλέφτες και αρματολοί, από τον Κατσαντώνη μέχρι τον Κολοκοτρώνη. Παράλληλα θέτει το ερώτημα: «Πείτε μου, γιατί δεν είναι στο Πολεμικό Μουσείο; Ίσως δεν το σκέφτηκε κανένας…».
Το 1815, οι Βρετανοί πρόσθεσαν πάνω αριστερά στη σημαία τους τρεις σταυρούς, σύμβολο της Βρετανικής Ένωσης.
Το τέλος της Επτανήσου Πολιτείας που βρέθηκε στο τραπέζι των διενέξεων και διεκδικήσεων των μεγάλων δυνάμεων της εποχής, έρχεται μετά τη νίκη του Ναπολέοντα στο Αούστερλιτς και τη συνθήκη του Τιλσίτ, σύμφωνα με την οποία, τα Επτάνησα παραχωρούνται και πάλι στους Γάλλους.
Είναι μια περίοδος άνθισης δημοκρατικών ιδεών και αξιών, αναδιαμόρφωσης της κατάστασης, εκσυγχρονισμού, δημιουργίας της Ιονικής Ακαδημίας, ενός Πνευματικού Ιδρύματος γενικής μορφώσεως με προσωπικότητες από όλη την Ευρώπη. Την περίοδο εκείνη οικοδομήθηκε το εμβληματικό κτηριακό συγκρότημα Λιστόν, που αποτελεί ίσως το πιο πολυσυζητημένο σημείο αναφοράς στην Κέρκυρα.
Οι Ριζοσπάστες βουλευτές ανοίγουν τον δρόμο για την Ένωση με την Ελλάδα
Στα μέσα του 19ου αιώνα, η Ευρώπη ήταν αντιμέτωπη με επαναστάσεις. Οι Βρετανοί αποφάσισαν να ορίσουν Ύπατο Αρμοστή στο Ιόνιο Κράτος, τον Λόρδο Σήτον, έναν λόγιο στρατιωτικό, μια σημαντική προσωπικότητα με ευρωπαϊκή παιδεία, ο οποίος άλλαξε άρθρα του Συντάγματος, έκανε φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις και άνοιξε το δρόμο για την δημιουργία κομμάτων.
Μέχρι τότε, λειτουργούσε η Γερουσία ως Άνω Βουλή και επίσης, υπήρχε το Κοινοβούλιο, χωρίς κόμματα αλλά με πτέρυγες.
To Ριζοσπαστικό κόμμα Αρχών, αποτελεί το κοινοβουλευτικό κόμμα σταθμό για την Ένωση του Ιονίου Κράτους με την Ελλάδα. Το 1850, δώδεκα Ριζοσπάστες βουλευτές πρότειναν ψήφισμα, το οποίο είχε συντάξει ο Ιωάννης Δετοράτος Τυπάλδος για ένωση με την Ελλάδα. Η αντίδραση των Βρετανών ήταν έντονη, δεν μπόρεσαν να το περάσουν στην Βουλή, διεκόπησαν οι εργασίες του Σώματος και ακολούθησαν διώξεις, εξορίες βουλευτών και παύση της λειτουργίας του Τύπου που υποστήριζε την Ένωση. Ωστόσο, το μήνυμα είχε περάσει μέσα στην κοινωνία.
Έξι χρόνια πριν από την Ένωση, οι Βρετανοί προτείνουν αλλαγές υπέρ των Επτανησίων. Διορίζουν προσωρινο νέο Ύπατο Αρμοστή τον Λόρδο Γκλαντστόουν, σημαντική προσωπικότητα, φιλέλληνα, για να κατευνάσουν αντιδράσεις και να παραμείνουν τμήμα της Βρετανικής Αυτοκρατορίας. Όμως, οι Επτανήσιοι με πρωτοστάτες τους Κεφαλλονίτες, απέρριψαν όλες τις καλές προθέσεις Γκλαντστόουν.
«Επέδειξαν εθνική αξιοπρέπεια οι Επτανήσιοι, υπήρχε εθνικό Κράτος», σημειώνει ο Νίκος Κουρκουμέλης. Μετά από διαπραγματεύσεις με τις μεγάλες δυνάμεις, η Συνθήκη του Λονδίνου στις 29 Μαρτίου του 1864 σηματοδοτεί την ένωση του Ιονίου Κράτους με την Ελλάδα. Η Συνθήκη τίθεται σε ισχύ στις 21 Μαΐου 1864 οπότε αποχωρούν από τα Επτάνησα οι Βρετανοί.
ΑΠΕ-ΜΠΕ-Μαίρη Τζώρα/photo: pixabay
