Ένας από αυτούς είναι ο εξαιρετικά φωτεινός γαλαξίας GN-z11, ο οποίος υπήρχε όταν το σύμπαν είχε μόνο ένα μικρό κλάσμα της τρέχουσας ηλικίας του. Πρόκειται για έναν από τους νεότερους και πιο μακρινούς γαλαξίες που έχουν παρατηρηθεί ποτέ, αλλά ταυτόχρονα είναι ένας από τους πιο αινιγματικούς. Γιατί είναι τόσο φωτεινός όμως; Τι λένε οι επιστήμονες;

To James Webb για άλλη μια φορά φαίνεται να δίνει την απάντηση.

Τα μυστηριώδη αστέρια που “μάλλον” υπάρχουν

Οι επιστήμονες που χρησιμοποιούν το Webb για να μελετήσουν το GN-z11 έχουν επίσης αποκαλύψει μερικά δελεαστικά στοιχεία που δείχνουν την πιθανή ύπαρξη αστεριών Πληθυσμού III (πρόκειται για ιδιαίτερα λαμπερά αστέρια με μοναδικά χαρακτηριστικά), που βρίσκονται στα περίχωρα αυτού του απομακρυσμένου γαλαξία.

Αυτά τα άπιαστα αστέρια – που οι επιστήμονες λένε ότι είναι τα πρώτα που έφεραν φως στο σύμπαν – είναι καθαρά κατασκευασμένα από υδρογόνο και ήλιο. Δεν έχει γίνει ποτέ οριστική ανίχνευση τέτοιων αστεριών, αλλά οι επιστήμονες γνωρίζουν ότι πρέπει να υπάρχουν. Τώρα, με τον Webb, η ανακάλυψή τους φαίνεται πιο κοντά από ποτέ.

Ειδικότερα, ο Webb ξεκλειδώνει τα μυστικά ενός από τους πιο μακρινούς γαλαξίες που έχουν δει ποτέ οι επιστήμονες. Κοιτάζοντας βαθιά στο χώρο και τον χρόνο, δύο ομάδες που χρησιμοποιούν το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb της NASA μελέτησαν τον εξαιρετικά φωτεινό γαλαξία GN-z11, ο οποίος υπήρχε όταν το σύμπαν που έχει ηλικία 13,8 δισεκατομμυρίων ετών, ήταν μόλις περίπου 430 εκατομμυρίων ετών.

Αρχικά ανιχνεύθηκε με το διαστημικό τηλεσκόπιο Hubble της NASA , αυτός ο γαλαξίας – ένας από τους νεότερους και πιο μακρινούς που έχουν παρατηρηθεί ποτέ – είναι τόσο φωτεινός που αποτελεί πρόκληση για τους επιστήμονες να βρουν το γιατί. Τώρα, το GN-z11 αποκαλύπτει μερικά από τα μυστικά του.

Έχει στο κέντρο του μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα

Μια ομάδα που μελέτησε το GN-z11 με τον Webb βρήκε τα πρώτα σαφή στοιχεία ότι ο γαλαξίας φιλοξενεί μια κεντρική, υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που συσσωρεύει γρήγορα ύλη. Η ανακάλυψή τους την καθιστά την πιο μακρινή ενεργή υπερμεγέθη μαύρη τρύπα που έχει εντοπιστεί μέχρι σήμερα.

«Βρήκαμε εξαιρετικά πυκνό αέριο που είναι συνηθισμένο κοντά σε υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες», εξήγησε ο κύριος ερευνητής Roberto Maiolino του Εργαστηρίου Cavendish και του Ινστιτούτου Κοσμολογίας Kavli στο Πανεπιστήμιο του Cambridge στο Ηνωμένο Βασίλειο. «Αυτά ήταν τα πρώτα σαφή στοιχεία ότι το GN-z11 φιλοξενεί μια μαύρη τρύπα που καταβροχθίζει την ύλη».

Ισχυρός άνεμος εκτοξεύεται από τον γαλαξία

Χρησιμοποιώντας το Webb, η ομάδα βρήκε επίσης ενδείξεις ιονισμένων χημικών στοιχείων που συνήθως παρατηρούνται κοντά σε υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες. Επιπλέον, ανακάλυψαν έναν πολύ ισχυρό άνεμο που εκτοξεύεται από τον γαλαξία. Τέτοιοι άνεμοι υψηλής ταχύτητας συνήθως οδηγούνται από διεργασίες που σχετίζονται με δυναμικά αυξανόμενες υπερμεγέθεις μαύρες τρύπες.

«Η κάμερα NIRCam του Webb (Near-Infrared Camera) αποκάλυψε ένα εκτεταμένο στοιχείο, που εντοπίζει τον γαλαξία-ξενιστή και μια κεντρική, συμπαγή πηγή της οποίας τα χρώματα είναι συνεπή με εκείνα ενός δίσκου προσαύξησης που περιβάλλει μια μαύρη τρύπα», δήλωσε η ερευνήτρια Hannah Übler, επίσης Εργαστήριο Cavendish και το Ινστιτούτο Kavli.

Μαζί, αυτά τα στοιχεία δείχνουν ότι το GN-z11 φιλοξενεί μια υπερμεγέθη μαύρη τρύπα 2 εκατομμυρίων ηλιακών μαζών σε μια πολύ ενεργή φάση κατανάλωσης ύλης, γι’ αυτό και είναι τόσο φωτεινή.

(photo: pixabay)