Ο στρατός του Σουδάν και οι παραστρατιωτικοί των Δυνάμεων Ταχείας Υποστήριξης (ΔΤΥ) εμπλέκονται σε έναν βίαιο εμφύλιο πόλεμο που ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2023. Από τη σύγκρουση αυτή έχουν σκοτωθεί δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι και έχουν εκτοπιστεί περίπου 11 εκατομμύρια, ενώ έχει σημαδευτεί από επαναλαμβανόμενα περιστατικά σεξουαλικής βίας.
Σε έκθεσή τους που έδωσαν στη δημοσιότητα τον Μάρτιο οι Γιατροί χωρίς Σύνορα (MSF) ανέφεραν ότι από τον Ιανουάριο του 2024 ως τον Νοέμβριο του 2025 τουλάχιστον 3.396 επιζώντες σεξουαλικής βίας – σχεδόν όλοι τους γυναίκες και κορίτσια—ζήτησαν φροντίδα στις δομές που υποστηρίζει η ΜΚΟ στο Βόρειο και το Νότιο Νταρφούρ.
Σε γενικές γραμμές τα υπάρχοντα στατιστικά στοιχεία φαίνεται να αντιπροσωπεύουν μόνο την «κορυφή του παγόβουνου», προειδοποίησε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ).
«Η πρόσβαση σε υπηρεσίες υποστήριξης έπειτα από έναν βιασμό είναι εξαιρετικά δύσκολη», υπογράμμισε η Άβνι Αμίν, υπεύθυνη του τμήματος σεξιστικής βίας στον ΠΟΥ στη διάρκεια εκδήλωσης, που διοργανώθηκε χθες, Τρίτη, στην έδρα του ΟΗΕ στη Γενεύη, αφιερωμένης στην ανθρωπιστική και υγειονομική κατάσταση στο Σουδάν.
Η Αμίν αναφέρθηκε κυρίως στην έλλειψη ασφαλείας και τη δυσκολία πρόσβασης σε λειτουργικές δομές υγείας, «τον έντονο στιγματισμό» των θυμάτων και την απουσία εκπαιδευμένου υγειονομικού προσωπικού για τη φροντίδα τους.
«Για κάθε γυναίκα που μιλά πιθανόν να υπάρχουν οκτώ ή εννέα άλλες που έχουν πέσει θύματα βιασμού και υποφέρουν σιωπηλά», εξήγησε.
«Καμία ασφάλεια»
Η Νιεμάτ Αχμάντι της Οργάνωσης Δράσης για τις Γυναίκες στο Νταρφούρ περιέγραψε τις φρικτές συνθήκες στις οποίες βρίσκονται τα θύματα που αναζητούν περίθαλψη έπειτα από βίαιους ομαδικούς βιασμούς που συχνά τους προκαλούν ιατρικές επιπλοκές.
Ήδη όταν στο Νταρφούρ επικρατούσε ειρήνη υπήρχαν πολύ λίγοι γιατροί διαθέσιμοι να αναλάβουν τέτοια περιστατικά και «σήμερα είναι ανύπαρκτοι», κατήγγειλε.
Εξάλλου για τις γυναίκες που αναγκάζονται να ταξιδέψουν για να φτάσουν σε κέντρα υγείας «δεν υπάρχει καμία ασφάλεια», σημείωσε η Αχμάντι, υπογραμμίζοντας ότι τα θύματα διστάζουν να αναζητήσουν βοήθεια στα υπάρχοντα νοσοκομεία διότι συχνά ελέγχονται από μία από τις αντιμαχόμενες πλευρές.
Η Αχμάντι περιέγραψε πώς μαχητές των ΔΤΥ εισέβαλαν σε νοσοκομείο του Νταρφούρ, βίασαν και σκότωσαν μία γυναίκα μέλος του υγειονομικού προσωπικού.
Η κατάσταση επιδεινώνεται από την απόσυρση των διεθνών ανθρωπιστικών οργανώσεων από το Σουδάν, κυρίως για λόγους ασφαλείας και εξαιτίας της δραστικής μείωσης της χρηματοδότησης.
Το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει μικρές δομές τις οποίες διαχειρίζονται γυναίκες, όπως αυτή στην οποία εργάζεται η Αχμάντι, να δίνουν μάχη για να βρουν πόρους την ώρα που «άνθρωποι πεθαίνουν».
Αυτοκτονίες για τον φόβο του βιασμού
Η Σόκο Αρακάκι, επικεφαλής της υπηρεσίας ανθρωπιστικής απάντησης στο Ταμείο του ΟΗΕ για τον Πληθυσμό (UNFPA), υπογράμμισε ότι είναι «εντελώς απαραίτητο» τα θύματα σεξουαλικής βίας να λαμβάνουν ιατρική βοήθεια σε διάστημα 72 ωρών.
«Όμως δεν διαθέτουμε υπηρεσίες ούτε φάρμακα» στο Σουδάν, κατήγγειλε επιμένοντας στην ανάγκη να προσφέρεται ψυχοκοινωνική υποστήριξη στα θύματα καθώς ολοένα και περισσότερα πάσχουν από σοβαρά προβλήματα ψυχικής υγείας.
«Ο αριθμός των αυτοκτονιών είναι αυξημένος», παραδέχθηκε η Αρακάκι. Αν και είναι δύσκολο να συγκεντρωθούν επίσημα στοιχεία, και η Αχμάντι δήλωσε ότι γνωρίζει πως καταγράφεται μεγάλος αριθμός αυτοκτονιών γυναικών στην αλ Τζαζίρα, νοτιοανατολικά του Χαρτούμ, οι οποίες προκαλούνται από τον φόβο του βιασμού.
«Πρέπει να ενσωματώσουμε την υποστήριξη ψυχικής υγείας», προέτρεψε η Αμίν, τονίζοντας τις «μακροπρόθεσμες συνέπειες» τόσο για τα θύματα όσο και για όσους είναι μάρτυρες των φρικαλεοτήτων.
«Γνωρίζουμε από άλλες συγκρούσεις ότι οι επιπτώσεις γίνονται αισθητές όχι μόνο μακροπρόθεσμα, αλλά και από γενιά σε γενιά», πρόσθεσε. «Πρέπει να προετοιμαστούμε για αυτό».
ΑΠΕ-ΜΠΕ/photo: pixabay