Κάτω από την επιφάνεια βρίσκονταν τα ερείπια ενός αρχαίου ρωμαϊκού λατομείου, ο οποίος αποκάλυψε στοιχεία τελετουργικών πρακτικών και θυσιών που χρονολογούνται από τη ρωμαϊκή περίοδο της Βρετανίας. Το πιο αξιοσημείωτο εύρημα ήταν μια τεράστια συλλογή οστών σκύλων—5.436 συνολικά—που αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον 140 μεμονωμένους κυνόδοντες. Αυτή η συλλογή είναι από τις πιο εκτενείς που έχουν αποκαλυφθεί ποτέ από εκείνη την εποχή, και εγείρει ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο των σκύλων στις πνευματικές και θρησκευτικές πρακτικές της εποχής.
Η Δρ Έλεν Γκριν, μια παλαιοπαθολόγος από το Πανεπιστήμιο του Ρέντινγκ, ξεκίνησε να απαντήσει σε μερικές από αυτές τις ερωτήσεις. Σε ένα νέο άρθρο που δημοσιεύτηκε στο International Journal of Paleopathology , παρουσιάζει στοιχεία ότι τα σκυλιά που ανακαλύφθηκαν μέσα στο Nescot Shaft πιθανότατα θυσιάστηκαν στους θεούς, αλλά μόνο μετά από μακροχρόνιες ζωές κατά τις οποίες οι ιδιοκτήτες τους φρόντιζαν εξαιρετικά. Φαίνεται ότι ήταν λατρεμένα κατοικίδια, ίσως προσφέρθηκαν για θυσία μόνο αφού είχαν φτάσει σε μια ορισμένη ηλικία ή σε ένα σημείο που οι αναπηρίες της γήρανσης έκαναν να φαίνεται ότι η ευθανασία ήταν η πιο συμπονετική επιλογή.
Τα σκυλιά έπαιξαν θεμελιώδη ρόλο τόσο στη ρωμαϊκή όσο και στη ρωμανο-βρετανική καθημερινή ζωή. Εξυπηρέτησαν πρακτικούς σκοπούς ως βοηθήματα κυνηγιού, φύλακες ζώων, προστάτες και πιστοί σύντροφοι. Στην πραγματικότητα, η Ρωμαϊκή Βρετανία ήταν γνωστή για τα πολύτιμα κυνηγετικά σκυλιά της, μια φήμη τόσο εξέχουσα που ακόμη και ο Έλληνας γεωγράφος Στράβων τα κατέγραψε ως ένα από τα πολύτιμα εξαγωγικά προϊόντα της Βρετανίας.
Πέρα από τις χρηστικές τους λειτουργίες, οι σκύλοι είχαν βαθιά συμβολική και θρησκευτική σημασία στη ρωμαϊκή κουλτούρα. Συνδέθηκαν με θεότητες και πνευματικές πεποιθήσεις, ιδιαίτερα σε σχέση με τη μετά θάνατον ζωή, την προστασία, τη θεραπεία και τη γονιμότητα. Ο θεός του κάτω κόσμου Πλούτωνας συχνά απεικονιζόταν με έναν σκύλο φύλακα. Αυτές οι συνδέσεις υποδηλώνουν ότι τα σκυλιά πιστεύεται ότι έχουν προστατευτικούς ή καθοδηγητικούς ρόλους στη μετάβαση μεταξύ ζωής και θανάτου, εξηγώντας πιθανώς την παρουσία τους σε τελετουργικά πλαίσια.
Η ανασκαφή στο Nescot αποκάλυψε ένα οβάλ σχήματος άξονα, με βάθος περίπου τέσσερα μέτρα που χρονολογείται από τα τέλη του πρώτου και τις αρχές του δεύτερου αιώνα μ.Χ. Αρχικά χρησιμοποιήθηκε ως ρωμαϊκός λάκκος λατομείου και μετατράπηκε αργότερα ως αποθήκη για μια ποικιλία αντικειμένων, συμπεριλαμβανομένων υπολειμμάτων ζώων, ανθρώπινων οστών, αγγείων, μεταλλικών αντικειμένων ή νομισμάτων.
Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν τρεις διακριτές φάσεις στη χρήση του φρεατίου. Οι δύο πρώτες φάσεις περιείχαν τη συντριπτική πλειονότητα των υπολειμμάτων της πανίδας, με ένα συντριπτικό ποσοστό να ανήκει σε σκύλους, ενώ στην τρίτη φάση σημειώθηκε αξιοσημείωτη μείωση των τελετουργικών αποθέσεων, καθώς ο χώρος φαίνεται να χρησιμοποιούνταν κυρίως ως σκουπιδότοπος.
Στους περισσότερους Ρωμανο-Βρετανικούς αρχαιολογικούς χώρους, τα υπολείμματα σκύλων δεν αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 4% των οστών ζώων που ανακτήθηκαν. Ωστόσο, στο Nescot, από τα 10.747 οστά ζώων που ανακτήθηκαν, περισσότερα από τα μισά ανήκαν σε σκύλους, γεγονός που καθιστά σαφές ότι η τοποθεσία χρησιμοποιήθηκε για έναν σκοπό που συνδέεται ειδικά με σκύλους.
Ιστορικές πηγές υποδεικνύουν ότι οι Ρωμαίοι διατηρούσαν μικρά σκυλιά συντροφιάς που έμοιαζαν με τα σύγχρονα Μαλτέζικα, τα οποία ευθυγραμμίζονται με πολλά από τα δείγματα των Nescot.
Είναι ενδιαφέρον ότι αρκετοί από τους σκύλους έδειξαν ενδείξεις μακροχρόνιας φροντίδας, όπως υποδεικνύεται από παθήσεις που σχετίζονται με την ηλικία, συμπεριλαμβανομένης μιας εκφυλιστικής νόσου της σπονδυλικής στήλης, μια κατάσταση που προκαλεί τη σκλήρυνση του χόνδρου των πλευρών στα οστά καθώς ο σκύλος γερνάει. Γενικά τα σκυλιά έδειχναν σημάδια καλής υγείας και μεγάλης διάρκειας ζωής, και θα ήταν χρήσιμοι ως σκύλοι εργασίας.
Θυσιάστηκαν πραγματικά τα σκυλιά;
Η παρουσία ανθρώπινων λειψάνων, σε συνδυασμό με ομοιότητες με άλλα τελετουργικά φρεάτια στη Ρωμαϊκή Βρετανία, υποδηλώνει έντονα ότι οι σκύλοι Nescot περιλαμβάνονταν σε τελετουργικές ή θυσιαστικές δραστηριότητες.
Η Δρ Γκριν θεωρεί ότι οι πολιτιστικές παραδόσεις επηρέασαν την επιλογή αυτών των ζώων για τελετουργικούς σκοπούς.
«Οι Ρωμαίοι είχαν συγκεκριμένες οδηγίες σχετικά με το ποιοι τύποι, χρώματα, ηλικίες και φύλα ζώων ήταν κατάλληλα για θυσία σε διαφορετικές θεότητες», έγραψε. «Είναι πολύ εύλογο ότι αυτά τα σκυλιά επιλέχθηκαν με βάση τέτοια τελετουργικά κριτήρια».
Αυτή η ερμηνεία ευθυγραμμίζεται με ευρήματα από άλλους ιστότοπους. Ενώ οι αστικοί ρωμαϊκοί οικισμοί ήταν γνωστό ότι θυσίαζαν αδέσποτα σκυλιά που ζούσαν στους δρόμους, οι τελετουργικοί χώροι έξω από τις πόλεις που προορίζονταν για τελετουργικές πρακτικές έτειναν να παράγουν τα οστά μικρότερων και υγιέστερων σκύλων κατά τη διάρκεια των ανασκαφών. Αυτό που κάνει το τελετουργικό φρεάτιο του Νέσκοτ τόσο μοναδικό είναι ο τεράστιος αριθμός των σκύλων που ενταφιάστηκαν εκεί μετά τον θάνατό τους, ο οποίος είναι πολύ μεγαλύτερος από οτιδήποτε έχει βρεθεί ποτέ σε ανασκαφές σε ρωμαιο-βρετανικές τοποθεσίες στο παρελθόν.
Το τελετουργικό στέλεχος του Νέσκοτ παρουσιάζει μια μοναδική και περίπλοκη πρόκληση στις υπάρχουσες ερμηνείες των ρωμαϊκών και ρωμανο-βρετανικών θρησκευτικών πρακτικών. Εγείρει βασικά ερωτήματα που θα χρειαστούν περισσότερη ανάλυση για να απαντηθούν, εάν είναι καθόλου απαντήσιμα. Για παράδειγμα: εάν τα σκυλιά θυσιάζονταν, σε ποια ρωμαϊκή θεότητα παραδίδονταν τα πνεύματά τους; Και η παρουσία ανθρώπινων οστών στο φρεάτιο σημαίνει ότι μερικές φορές οι άνθρωποι θυσιάζονταν δίπλα-δίπλα με σκύλους;
Ενώ οι οριστικές απαντήσεις παραμένουν άπιαστες, τα στοιχεία υποστηρίζουν σθεναρά την ιδέα ότι αυτά τα σκυλιά έπαιξαν κρίσιμο ρόλο σε πνευματικές ή θρησκευτικές τελετές. Η ανακάλυψη υπογραμμίζει επίσης το συνδυασμό ρωμαϊκής και γηγενούς βρετανικής παράδοσης , καθώς ορισμένες τελετουργικές ταφές σκύλων έχουν χρονολογηθεί στην προ-ρωμαϊκή εποχή του σιδήρου στη Βρετανία.
Αν και τα ακριβή κίνητρα πίσω από αυτές τις καταθέσεις μπορεί να μην γίνουν ποτέ πλήρως κατανοητά, η έρευνα της Δρ. Γκριν παρουσιάζει μια συναρπαστική αφήγηση: αυτοί οι σκύλοι δεν εγκαταλείφθηκαν απλώς, αλλά επιλέχθηκαν σκόπιμα, λατρεύτηκαν και ενταφιάστηκαν τελετουργικά σε μια πρακτική που συνδύαζε τις ρωμαϊκές και τις ιθαγενείς πνευματικές πεποιθήσεις. Η παρουσία τους στο φρεάτιο χρησιμεύει ως στοιχειωμένη υπενθύμιση του πόσο βαθιά ήταν τα ζώα ενσωματωμένα στα ιερά και υπερφυσικά συστήματα πεποιθήσεων των αρχαίων κοινωνιών.
Δείτε ΦΩΤΟ ΕΔΩ
photo: pixabay