Γιατί η κυβέρνηση παραμένει στριμωγμένη;

Η πλειονότητα των 70.000 και πλέον μεταναστών που εισήλθαν στον μικρό ισπανικό θύλακα στη Βόρεια Αφρική στα τέλη Ιουλίου, αποχώρησαν γρήγορα από την περιοχή, όμως χιλιάδες εξακολουθούν να βρίσκονται στη Θέουτα, σε επισφαλείς συχνά συνθήκες.

Η κατάσταση εξοργίζει ορισμένους κατοίκους, οδηγεί σχεδόν καθημερινά σε διαδηλώσεις και μεταφράζεται συχνά σε σύντομες εξάρσεις βίας.

«Μια τέτοια κρίση δεν μπορεί να επιλυθεί μέσα σε λίγο καιρό» και «φθείρει» την κυβέρνηση, λέει στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Χάιμε Φέρι Ντουρά, καθηγητής Πολιτικών Επιστημών στο Πανεπιστήμιο Κομπλουτένσε της Μαδρίτης.

Η κυβέρνηση προσπαθεί να επιταχύνει τον ρυθμό των απελάσεων, αλλά θα πρέπει να ταυτοποιήσει κάθε μετανάστη προκειμένου να διαπιστώσει αν μπορεί να ζητήσει άσυλο ή αν πρέπει να επιστραφεί στο Μαρόκο, και οι ασυνόδευτοι ανήλικοι πρέπει από την πλευρά τους να έχουν ειδική προστασία.

Η κυβέρνηση «χρειάστηκε έναν αιώνα για να κινητοποιήσει τους απαραίτητους έκτακτους πόρους», για τη διαχείριση της κατάστασης, εκτιμά ο Αντόν Λοσάδα, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Σαντιάγο ντε Κομποστέλα.

Ποια θέματα αφορά η δημόσια συζήτηση;

Η δημόσια συζήτηση που διεξάγεται και στα ΜΜΕ είναι ιδιαίτερα αιχμηρή γύρω από δύο θέματα: είχε λάβει προειδοποίηση η κυβέρνηση για αυτό που ετοιμαζόταν; Και ποιο ρόλο έπαιξε το Μαρόκο στην κρίση;

Η κυβέρνηση αποχαρακτήρισε την Τετάρτη 40 έγγραφα που αντάλλαξαν μεταξύ τους ή έστειλαν σε κυβερνητικούς παραλήπτες οι υπηρεσίες πληροφοριών ή οι δυνάμεις της τάξης αμέσως πριν και αμέσως μετά το ξέσπασμα της κρίσης.

Ο σκοπός της; Να αποδείξει, όπως έχει επαναλάβει πολλές φορές ο Πέδρο Σάντσεθ, ότι κανείς δεν είχε προβλέψει το εύρος αυτού που ξεδιπλώθηκε.

Ως εκ τούτου το Εθνικό Κέντρο Πληροφοριών δημοσιοποίησε μια έκθεση της 29ης Ιουλίου που έλεγε για «καλέσματα» για είσοδο στη Θέουτα σε ομάδες στο Facebook, μία από τις οποίες είχε «περισσότερα από 160.000 μέλη», όμως πηγή του οργανισμού παραδέχθηκε σε μια σπάνια ανακοίνωση που διανεμήθηκε στον Τύπο ότι «δεν είχε προβλέψει το εύρος και τη φύση αυτού που έλαβε τελικά χώρα».

«Κανείς δεν θα μπορούσε να είχε προβλέψει τη μεταναστευτική κρίση», επανέλαβε ακόμη ο Πέδο Σάντσεθ μετά τη δημοσίευση των εγγράφων, στα οποία η αντιπολίτευση είδε αντίθετα, για μία ακόμη φορά, την απόδειξη ότι η κυβέρνηση δεν έλαβε υπόψη προειδοποιήσεις.

Με τον ίδιο τρόπο, ο πρωθυπουργός επανέλαβε πολλές φορές ότι δεν έχει καμία απτή απόδειξη για εμπλοκή του Μαρόκου σε αυτή την ξαφνική εισροή μεταναστών, όμως δυσκολεύεται να πείσει τους πολιτικούς αντιπάλους του, αλλά και την κοινή γνώμη — σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, εννέα στους δέκα Ισπανούς θεωρούν το Ραμπάτ υπεύθυνο για την κρίση.

Η ίδια η δικαιοσύνη ξεκίνησε έρευνα επικαλούμενη κυρίως στοιχεία που δείχνουν ότι υπήρξε «αδιαμφισβήτητα διαχείριση που ευνόησε τη διαδικασία» εισόδου μεταναστών από το Μαρόκο, το οποίο διέψευσε επίσημα κάθε εμπλοκή χθες, Πέμπτη, για πρώτη φορά.

Ποιον ωφελεί η κρίση;

Δεν αποτελεί έκπληξη ότι αυτό που έχει κυρίως ωφεληθεί από την κατάσταση είναι το Vox, το ακροδεξιό κόμμα που είναι τώρα η τρίτη πολιτική δύναμη στην Ισπανία.

Οι μεταναστευτικές κρίσεις πάντα «κεφαλαιοποιούνται» από την ακροδεξιά στις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία και η Γερμανία, υπενθυμίζει ο Χάιμε Φερί Ντουρά.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση που δημοσίευσε η El Pais, το 63% των ερωτηθέντων εκτιμούν πως ο Πέδρο Σάντσεθ διαχειρίστηκε «κακά» ή «πολύ κακά» την κρίση, ενώ το Vox εκτιμάται πως είναι το κόμμα που είναι «το πιο ικανό να διαχειριστεί το μεταναστευτικό».

Σύμφωνα με αυτό το μηνιαίο βαρόμετρο, το Vox είναι επίσης το κόμμα που έχει δει τη μεγαλύτερη αύξηση στην πρόθεση ψήφου με αυτή την κρίση, αν και παραμένει πρώτο το δεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP). Και τα δύο μαζί ξεπερνούν, για πρώτη φορά μετά τις εκλογές του 2023, το 50% των προθέσεων ψήφου.

Είναι η κρίση στη Θέουτα η χαριστική βολή για τον Σάντσεθ;

Καθώς πλησιάζει η ημερομηνία των βουλευτικών εκλογών που αναμένεται να διεξαχθούν το αργότερο στα μέσα του 2027, η αντιπολίτευση προσπαθεί να παρουσιάσει τη Θέουτα ως τη χαριστική βολή στον Σάντσεθ, ο οποίος έχει ήδη αποδυναμωθεί από διάφορες δικαστικές υποθέσεις που αγγίζουν συγγενείς του ή το Σοσιαλιστικό Κόμμα.

Αν η κρίση «εξακολουθήσει να διαρκεί στον χρόνο», ο λογαριασμός θα είναι «σημαντικός» για τον Πέδρο Σάντσεθ, αλλά αν η κυβέρνηση «καταφέρει να δώσει μια λύση περισσότερο ή λιγότερο ικανοποιητική, αυτό δεν θα είναι παρά ένα ακόμη θέμα», στη δημόσια συζήτηση, λέει ο Αντόν Λοσάδα.

Ο Χάιμε Φερί Ντουρά προειδοποιεί κατά κάθε απόπειρας για πολιτικό «θάψιμο» του Πέδρο Σάντσεθ ο οποίος, αφότου ανήλθε στην εξουσία το 2018, κατάφερε πολλές φορές να αντιστρέψει καταστάσεις που φαίνονταν επικίνδυνες.

«Ο Σάντσεθ έχει πάντοτε την ικανότητα να βγάζει έναν άσσο από το μανίκι», υπογραμμίζει ο αναλυτής.

ΑΠΕΜΠΕ – ΑΠΕΜΠΕ-EPA-EPA photo