Μέσα σε μια εβδομάδα, το Σαλβαδόρ έστειλε τουλάχιστον 2.000 στρατιωτικούς στην Αϊτή, προκειμένου, λέει η κυβέρνησή του, να βρεθούν τέσσερις στρατιωτικοί που αγνοούνται έπειτα από ενέδρα συμμορίας.
Το εύρος της ανάπτυξης ωστόσο αφήνει να εννοηθεί ότι πρόκειται για αποστολή πολύ ευρύτερη.
Η ταχεία, μαζική και διακριτική αποστολή, πέραν των υπαρχόντων διεθνών πλαισίων, πάντως με την υλικοτεχνική υποστήριξη των ΗΠΑ, εγείρει κίνδυνο αποδιοργάνωσης του αγώνα εναντίον της βίας των συμμοριών στην Αϊτή, που ο ΟΗΕ έχει εμπιστευτεί στη Δύναμη Καταστολής Συμμοριών (ΔΚΣ).
Την 18η Οκτωβρίου, τέσσερις σαλβαδοριανοί ενταγμένοι στη ΔΚΣ εξαφανίστηκαν αφού έπεσαν σε ενέδρα σε προάστιο της πρωτεύουσας Πορτ-ο-Πρενς, το μεγαλύτερο μέρος της οποίας βρίσκεται υπό τον έλεγχο συμμοριών.
«Το μόνο πράγμα που θέλουμε» είναι οι 4 τεχνικοί ελικοπτέρων «να επιστρέψουν σπίτι τους», υποστήριξε χθες βράδυ μέσω X στην κρεολική γλώσσα της Αϊτής ο Ναγίμπ Μπουκέλε, ο πρόεδρος του Σαλβαδόρ, παραθέτοντας βίντεο στο οποίο εικονίζεται η αναχώρηση εκατοντάδων ανδρών του στρατού του.
Και «θα δώσουμε ένα μάθημα στις συμμορίες που κάνουν τον αϊτινό λαό να υποφέρει», πρόσθεσε.
«Ερχόμαστε στην Αϊτή για να δώσουμε μάχη με τους εγκληματίες».
«Με 2.000 στρατιώτες, αριθμό που μπορεί να αυξηθεί τις επόμενες ημέρες, αυτή δεν έχει καμιά σχέση με επιχείρηση έρευνας», επισήμανε ωστόσο στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Τζέικ Τζόνστον, αμερικανός ειδικός ειδικευμένος στην Αϊτή.
Η αδιαφάνεια που περιβάλλει την ανάπτυξη των στρατιωτικών επιτείνει την ασάφεια για τους πραγματικούς σκοπούς του Σαν Σαλβαδόρ.
Ειδικές πτήσεις, νέες δομές
Πέρασαν πέντε ημέρες για να επιβεβαιωθεί από τη σαλβαδοριανή κυβέρνηση το εύρος της ανάπτυξη και η συναίνεση των αϊτινών αρχών, που έκαναν λόγο για «συνεργασία (στο πεδίο της) ασφάλειας».
Επιπλέον, «τα πάντα υποδεικνύουν» πως η επιχείρηση έχει «αμερικανική υποστήριξη», προσθέτει ο κ. Τζόνστον, μολονότι η Ουάσιγκτον σιωπά επίσημα.
Το Πεντάγωνο περιορίστηκε να επιβεβαιώσει στο AFP ότι έστειλε τουλάχιστον δυο στρατιωτικά αεροσκάφη στην Πορτ-ο-Πρενς για να προσφέρει τεχνική και επιμελητειακή υποστήριξη.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν έχει εκφραστεί.
Το Γαλλικό Πρακτορείο επιβεβαίωσε πάντως κάπου είκοσι ειδικές πτήσεις από το Σαν Σαλβαδόρ στην Πορτ-ο-Πρενς από την 22η ως την 29η Οκτωβρίου, εξετάζοντας δεδομένα των εξειδικευμένων υπηρεσιών FlightRadar24 και AirNav Radar.
Κανένα από τα αεροσκάφη που εκτέλεσαν πτήσεις δεν είχε περάσει από το Σαν Σαλβαδόρ τους προηγούμενους 12 μήνες.
Κατά την ίδια περίοδο, δέκα δομές, που θα μπορούσαν να είναι απλώς σκηνές, δημιουργήθηκαν στο τμήμα που αποτελεί στρατιωτική βάση του αεροδρομίου Toussaint-Louverture της Πορτ-ο-Πρενς, σύμφωνα με ανάλυση δορυφορικών εικόνων από το AFP.
Κίνδυνοι για τους αμάχους
Για ποιον λόγο επέλεξε ο Ναγίμπ Μπουκέλε να διατάξει επιχείρηση τόσο περίπλοκη και δαπανηρή στην Αϊτή, όπου καμιά από τις λύσεις που θεωρητικά θα οδηγούσαν στην αποκατάσταση της ασφάλειας δεν έχει φέρει αποτέλεσμα τα τελευταία χρόνια;
Πιθανόν διότι έχει «συμφέρον να εξαγάγει και να πουλήσει» το «μοντέλο» του, εκτιμά ο Τζέικ Τζόνστον του CEPR, κέντρου μελετών της Ουάσιγκτον.
Αυτό το «μοντέλο», βασίστηκε στην κήρυξη κατάστασης έκτακτης ανάγκης και στις μαζικές φυλακίσεις υπόπτων χωρίς δικαστικά εντάλματα. Ωστόσο, όπως καταγγέλλουν οργανώσεις υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, σημαδεύτηκε από αυθαίρετες συλλήψεις και βασανιστήρια.
Ο πρόεδρος Μπουκέλε απορρίπτει τις επικρίσεις των ΜΚΟ και καυχιέται πως μείωσε δραστικά την εγκληματικότητα στο Σαλβαδόρ.
Η ανάληψη παρόμοιου εγχειρήματος στην Αϊτή θα ήταν πολύ μεγάλο ρίσκο.
Στον αγώνα εναντίον των συμμοριών, η άφιξη των δυνάμεων του Σαλβαδόρ προστίθεται στην παρουσία της αϊτινής αστυνομίας, του στρατού, μιας «task force» αποτελούμενης από ξένους μισθοφόρους, καθώς και των μέχρι σήμερα περίπου 2.000 ανδρών της ΔΚΣ.
Πλέον υπάρχουν «πέντε διακριτές δυνάμεις, χωρίς αληθινή κι ενοποιημένη διοίκηση», λέει με ανησυχία ο Ντιέγκο Ντα Ριν του International Crisis Group. Επί του πεδίου, «εκατοντάδες μέλη των δυνάμεων αυτών συνεργάζονται», αλλά αυτό δεν γίνει κατά τρόπο ιδιαίτερα «ορθόδοξο», πρόσθεσε.
Για τον κ. Τζόνστον, η βραδύτητα της ανάπτυξης της ΔΚΣ και η ταχύτητα της ανάπτυξης των Σαλβαδοριανών μπορεί να σημάνει ότι αυτοί θα έχουν την πρωτοκαθεδρία κι όχι η διεθνής δύναμη. Παρεμπιπτόντως, η εντολή που έχει δώσει το Συμβούλιο Ασφαλείας στη δύναμη εκπνέει σε πέντε μήνες.
Επιπλέον, πρόσθεσε, οι στρατιωτικοί αυτοί έφθασαν χωρίς συγκεκριμένους στόχους, ούτε γνώση του πεδίου.
Οι κανόνες εμπλοκής τους είναι άγνωστοι.
«Μπορεί να σκοτώσεις πολύ κόσμο, αλλά αυτό δεν θα αλλάξει τις δυναμικές που συνεχίζουν να οδηγούν στη βία και στην ανασφάλεια στην Αϊτή», προειδοποίησε ο Τζέικ Τζόνστον, ο οποίος δεν έκρυψε πως βλέπει «τεράστιους κινδύνους για τους αμάχους».
ΑΠΕ-ΜΠΕ / photo: pixabay
