Ο Σύρος Κούρδος ηγέτης Μαζλούμ Άμπντι ανακοίνωσε χθες Τρίτη το βράδυ τη διάλυση της ισχυρής οργάνωσης Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις (ΣΔΔ), η οποία υπήρξε η αιχμή του δόρατος στις μάχες που οδήγησαν στη συντριβή των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους, σε εφαρμογή συμφωνίας που υπέγραψε νωρίτερα φέτος με τον Σύρο de facto πρόεδρο Άχμαντ ας Σάρα, που δηλώνει αποφασισμένος να «επανενώσει» την Συρία.

«Ανακοινώνουμε σήμερα το τέλος της αποστολής των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων και δηλώνουμε, με κάθε υπευθυνότητα, τη διάλυσή τους ως ανεξάρτητης στρατιωτικής δύναμης», είπε ο κ. Άμπντι κατά τη διάρκεια ομιλίας που εκφώνησε σε δυο γλώσσες — πρώτα στα αραβικά, κατόπιν στα κουρδικά.

Προχώρησε στην ανακοίνωση αυτή στο προεδρικό παλάτι στη Δαμασκό, έπειτα από συνάντησή του με τον ισλαμιστή πρόεδρο –τον άλλοτε ηγέτη του συριακού βραχίονα της Αλ Κάιντα, που όμως στην πορεία των ετών διαβεβαίωσε πως έκοψε κάθε σχέση μαζί της–, με παρόντες άλλους σύρους κούρδους στρατιωτικούς και πολιτικούς ηγέτες.

Η de facto συριακή κυβέρνηση και οι Κούρδοι διαπραγματεύονταν για μήνες την εφαρμογή συμφωνίας που υπογράφτηκε τον Ιανουάριο και προέβλεπε πλήρη ενσωμάτωση των κουρδικών θεσμών στον νέο κρατικό μηχανισμό.

Εν μέσω του χάους του πολέμου στην Συρία (2011-2024), οι Κούρδοι κατέλαβαν τον έλεγχο εκτενών τομέων της βόρειας και της βορειοανατολικής Συρίας κι εγκαθίδρυσαν αυτόνομες αρχές.

Σύμφωνα με την συριακή επίσημη τηλεόραση, η ανακοίνωση του κ. Άμπντι προβλέπει επίσης τη διάλυση της αυτόνομης διοίκησης και όλων των στρατιωτικών και πολιτικών δομών που αναφέρονταν σε αυτήν, την πλήρη ενσωμάτωσή τους στον συριακό κρατικό μηχανισμό.

Ο Άμπντι θύμισε πως η διάλυση της οργάνωσης ακολουθεί «την συμφωνία που κλείστηκε με τον πρόεδρο Σάρα και την ολοκλήρωση της ενσωμάτωσής των δυνάμεών μας (…) στον συριακό στρατό».

«Απόλυτα ιστορική» χαρακτήρισε την εξέλιξη ο αμερικανός πρεσβευτής στην Τουρκία και ειδικός απεσταλμένος του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στην Συρία, ο Τομ Μπαράκ, βλέποντας «αληθινή ενσωμάτωση» που «ενισχύει την εθνική κυριαρχία» της χώρας.

Η εξέλιξη ακολουθεί την ανακοίνωση των ΗΠΑ την προηγουμένη ότι αφαιρούν την Συρία από την μαύρη λίστα των κρατών που κατηγορούν για υποστήριξη της «τρομοκρατίας», κίνηση-κλειδί για την ανοικοδόμηση και την ανάκαμψη της οικονομίας της.

Οι ΣΔΔ, που ιδρύθηκαν το 2015, με πρωτοβουλία της Ουάσιγκτον, αποτελούσαν τον στρατιωτικό βραχίονα της αυτόνομης κουρδικής διοίκησης στην Συρία και διαδραμάτισαν καίριο ρόλο στην συντριβή του ΙΚ, με υποστήριξη του διεθνούς αντιτζιχαντιστικού συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ.

Στο απόγειό τους, μετρούσαν κατά ορισμένες εκτιμήσεις μέχρι και 100.000 μαχητές, κυρίως Κούρδους και Άραβες, ενώ έλεγχαν πελώριους τομείς στο βόρειο και στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, περιοχές πλούσιες σε πετρέλαιο.

«Από την ίδρυση των ΣΔΔ, οι μαχητές μας ανέλαβαν μεγάλη ευθύνη σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους» στην ιστορία της Συρίας, είπε ο επικεφαλής τους.

«Απελευθέρωσαν πολλές πόλεις και κοινότητες, πρώτα από το μπααθικό καθεστώς, έπειτα από την τρομοκρατία του Ντάες», πρόσθεσε, αναφερόμενος κατά σειρά στην κυβέρνηση του ανατραπέντος προέδρου Άσαντ, του κληρονόμου του κόμματος Μπάαθ στην Συρία, και στο ΙΚ, χρησιμοποιώντας όρο στα αραβικά για την τζιχαντιστική οργάνωση.

Η διάλυση των ΣΔΔ, που για καιρό χαρακτηρίζονταν η καλύτερα εκπαιδευμένη κι οργανωμένη παράταξη πιθανόν σε όλη τη χώρα, σηματοδοτεί, σύμφωνα με ορισμένους ειδικούς, τέλος εποχής για τους Κούρδους στην χώρα.

Η μειονότητα ονειρευόταν για δεκαετίες και διεκδικούσε πλέον με τα όπλα αφού ξέσπασε ο πόλεμος μεγαλύτερη αυτονομία, ως την ανατροπή του πρώην προέδρου Άσαντ — εξέλιξη που οδήγησε την Ουάσιγκτον να αλλάξει στάση, να ταχθεί υπέρ των νέων de facto αρχών στη Δαμασκό, που διάκεινται ευνοϊκά έναντι των ΗΠΑ.

Υπολείμματα του ΙΚ, παρότι η τζιχαντιστική οργάνωση ηττήθηκε το 2019 στην Συρία, όταν το «χαλιφάτο» της κατέρρευσε κι απώλεσε τα εδάφη που κατείχε, παραμένουν ενεργά στη χώρα.

«Οι περιστάσεις άλλαξαν σήμερα κι η χώρα έχει μπει σε νέα φάση», είπε ο κ. Άμπντι, μιλώντας για «ειρήνη» και «συμμετοχή».

Ωστόσο επισήμανε πως «το δικαίωμα στην εκπαίδευση στην κουρδική γλώσσα είναι ανάμεσα στα πιο σημαντικά δικαιώματα που διεκδικεί ο κουρδικός λαός εδώ και δεκαετίες» και υπενθύμισε πως ο de facto πρόεδρος Σάρα έχει εκφράσει επανειλημμένα τη δέσμευσή του στην υπεράσπισή του.

Σύμφωνα με αναλυτές, οι Κούρδοι υπολογίζεται πως αριθμούν 2 εκατομμύρια στην Συρία, όπου το σύνολο του πληθυσμού ανέρχεται σε 20 εκατομμύρια κατοίκους.

Ο Σύρος de facto πρόεδρος υπέγραψε τον Ιανουάριο εκτελεστικό διάταγμα με το οποίο αναγνώρισε δικαιώματα στους Κούρδους και την κουρδική ως εθνική γλώσσα, για πρώτη φορά από την ανεξαρτησία της Συρίας το 1946.

Η εν λόγω εξέλιξη ενδεχομένως είναι ευνοϊκή για την Τουρκία, ωστόσο οι φόβοι της Άγκυρας δεν τερματίζονται, καθώς ο κουρδικός παράγοντας παραμένει εκεί, και ελπίζει να αναλάβει θεσμικό ρόλο.

Αναμένεται η συνέχεια.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ/photo αρχείου EPA-EPA