τονίζοντας ότι «υποστηρίζω εδώ και καιρό την ανάγκη κοινού δανεισμού για την κοινή ευρωπαϊκή άμυνα». Εκτίμησε ότι το κλίμα στην Ευρώπη έχει αλλάξει, σημειώνοντας πως «ορισμένες χώρες που ήταν παραδοσιακά αντίθετες έχουν αλλάξει γνώμη και πιστεύω ότι τελικά και η Γερμανία θα συμφωνήσει».
Στο πεδίο της οικονομίας, ο κ. Μητσοτάκης διαβεβαίωσε ότι η Ελλάδα συνεχίζει σε τροχιά δημοσιονομικής πειθαρχίας. «Έχουμε πετύχει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα και είναι πολύ πιθανό να έχουμε και πάλι πραγματικό πλεόνασμα φέτος». Τόνισε ότι η ανάπτυξη αποδίδει απτά οφέλη, με «500.000 νέες θέσεις εργασίας από τότε που έγινα Πρωθυπουργός», και ότι η μεσαία τάξη θα δει πραγματικές αυξήσεις μισθών χάρη στις φοροελαφρύνσεις από 1η Ιανουαρίου.
Αναφερόμενος στη γενικότερη κατάσταση της Ευρωζώνης, ανέφερε ότι «κανείς δεν μπορεί να νικήσει τις αγορές» και κάλεσε τις κυβερνήσεις να λάβουν δύσκολες αποφάσεις για τη σταθεροποίηση των δημοσίων οικονομικών. Για τη Γαλλία, είπε ότι «ελπίζω η πολιτική κατάσταση να σταθεροποιηθεί», υπογραμμίζοντας τη σημασία της σταθερότητας των μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών για την Ελλάδα.
Σχετικά με την τραπεζική ένωση και την απόκτηση μεριδίου της Alpha Bank από την UniCredit, τόνισε ότι η Ελλάδα είναι «επί της αρχής υπέρ τέτοιων συναλλαγών», καθώς «σημαίνει ότι πιστεύουν στις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας». Εξήγησε ότι πιο ισχυρές τράπεζες θα μπορούν να δανειοδοτούν περισσότερο στεγαστικά και ΜΜΕ.
Παράλληλα, χαρακτήρισε το μέλλον της Ελλάδας αισιόδοξο. «Λέω στους συμπατριώτες μου ότι οι καλύτερες μέρες βρίσκονται μπροστά μας», σημειώνοντας ότι η ανάπτυξη πρέπει να εστιάζει «στις επενδύσεις, την καινοτομία, τις εξαγωγές και θέσεις υψηλής αξίας». Στόχος του Πρωθυπουργού παραμένει «η αύξηση των μισθών».
Για τις εκλογές του 2027, δήλωσε ότι επιδιώκει την αυτοδυναμία. «Ο στόχος μας είναι να κερδίσουμε την απόλυτη πλειοψηφία, το πετύχαμε δύο φορές». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι «αν ο ελληνικός λαός λάβει διαφορετική απόφαση, θα πρέπει να τη σεβαστούμε».
Oλόκληρη η συνέντευξη του Πρωθυπουργού:
John Micklethwait: Έχουμε μαζί μας τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας, Κυριάκο Μητσοτάκη. Ας ξεκινήσουμε αμέσως. Αυτή την εβδομάδα υπήρξαν πολλές εξελίξεις όσον αφορά στην Ουκρανία. Ο Trump έκανε κάποιες δηλώσεις επί τούτου. Διάφορα μέλη του ΝΑΤΟ εκφράζουν την οργή τους για την είσοδο μαχητικών αεροσκαφών στον εναέριο χώρο τους και προειδοποιούν τη Ρωσία.
Ακόμη και η Γερμανία βγήκε μπροστά και είπε: «Ας χρησιμοποιήσουμε τα 140 δισεκατομμύρια ευρώ παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων για να βοηθήσουμε την Ουκρανία». Εσείς πάντα υποστηρίζατε την ιδέα ενός κοινού ευρωπαϊκού ταμείου για την άμυνα, αλλά πάντα συναντούσατε αντίσταση από τους Γερμανούς. Πιστεύετε ότι τώρα υπάρχει πιθανότητα να προχωρήσει;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ευχαριστώ για την πρόσκληση, John. Εδώ και αρκετό καιρό υποστηρίζω την ανάγκη δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού κοινού δανεισμού που θα καλύπτει αυτό που θεωρώ το κατ’ εξοχήν ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό, δηλαδή την κοινή ευρωπαϊκή άμυνα. Έχω την αίσθηση ότι πλέον υπάρχει πολύ μεγαλύτερη δυναμική στις τάξεις των συναδέλφων μου, ορισμένες από τις χώρες που ήταν παραδοσιακά αντίθετες στην ιδέα του επιπλέον κοινού δανεισμού έχουν αλλάξει γνώμη. Πιστεύω ότι τελικά και η Γερμανία θα συμφωνήσει με αυτή την ανάγκη.
Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι αυτός ο μηχανισμός θα χρηματοδοτεί έργα κοινού ενδιαφέροντος. Θα τοποθετούσα την αντιπυραυλική άμυνα και την άμυνα κατά των drones στην κορυφή των συλλογικών ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων μας. Αναμένω κάποιες κινήσεις σύντομα. Θα έχουμε δύο Ευρωπαϊκά Συμβούλια και ελπίζω ότι θα μπορέσουμε να σημειώσουμε πρόοδο προς αυτή την κατεύθυνση.
John Micklethwait: Εξετάζοντας την τρέχουσα οικονομική κατάσταση, η ελληνική οικονομία έχει πολύ καλές επιδόσεις, είμαι βέβαιος ότι θα μιλήσετε γι’ αυτό. Για το 2024 προβλέπατε έλλειμμα και τελικά είχατε με πλεόνασμα. Για το τρέχον έτος προβλέπετε και πάλι έλλειμμα. Μιας και πλησιάζουμε στο τέλος του έτους, αναρωτιέμαι αν τώρα είστε αρκετά κοντά για να πείτε ότι και φέτος θα καταλήξετε με πλεόνασμα.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Έχουμε πετύχει σημαντικά πρωτογενή πλεονάσματα και πιστεύω ότι είναι πολύ πιθανό να έχουμε και πάλι πραγματικό πλεόνασμα φέτος. Αυτό αποτελεί τη βάση της οικονομικής μας πολιτικής. Η Ελλάδα δοκιμάστηκε πολύ από την έλλειψη δημοσιονομικής πειθαρχίας. Αυτό δεν θα ξανασυμβεί.
Πιστεύω, όμως, ότι η μεγάλη επιτυχία της πολιτικής μας είναι ότι διασφαλίζουμε την ταυτόχρονη ανάπτυξη της οικονομίας, ότι δημιουργούνται θέσεις εργασίας. Έχουμε δημιουργήσει 500.000 θέσεις εργασίας από τότε που έγινα Πρωθυπουργός. Ο πραγματικός στόχος είναι να διασφαλίσουμε ότι αυτός ο συλλογικός πλούτος κατανέμεται ισότιμα.
Τώρα επικεντρώνομαι στο να αξιοποιήσουμε κάθε δημοσιονομικό περιθώριο που μπορούμε να δημιουργήσουμε μέσω της ανάπτυξης και της καταπολέμησης της φοροδιαφυγής, προκειμένου να μειώσουμε τους φόρους για τη μεσαία τάξη.
Είναι σημαντικό αυτή η συζήτηση να μην περιορίζεται μόνο στους οικονομολόγους, που κάνουν θετικά σχόλια για την οικονομία. Θέλω ο μέσος Έλληνας να έχει απτό όφελος από αυτή την διαδρομή ανάπτυξης. Από την 1η Ιανουαρίου, όταν θα τεθούν σε ισχύ αυτές οι φοροελαφρύνσεις, θα δουν πραγματική αύξηση στους μισθούς τους, και αυτό είναι πολύ σημαντικό για μένα.
John Micklethwait: Θα επανέλθουμε σε λίγο στο θέμα του μέσου Έλληνα. Μόλις αναφερθήκατε στη δημοσιονομική πειθαρχία. Κοιτάζοντας τον πυρήνα της Ευρώπης -πρόσφατα συναντήθηκα και με τον Πρωθυπουργό Sánchez της Ισπανίας-, κάτι έχει αλλάξει σε δραματικό βαθμό. Η Ελλάδα, η Ισπανία είναι οι χώρες που αναπτύσσονται με πολύ γρήγορους ρυθμούς. Στο μέσο υπάρχουν χώρες που αντιμετωπίζουν πολύ μεγαλύτερα προβλήματα. Κοιτάξτε τη Γαλλία, ο δικός σας ρυθμός ανάπτυξης ξεπερνά το 2%, εκείνοι αγωνίζονται να φτάσουν το 0,5%. Το χρέος τους διογκώνεται. Βρισκόμαστε τώρα σε μια κατάσταση όπου θα ανησυχούσατε για τον κίνδυνο διάχυσης της οικονομικής πίεσης από τη Γαλλία;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αυτό φάνταζε αδιανόητο πριν από μερικά χρόνια. Αυτό που μπορώ να σας πω είναι ότι τελικά κανείς δεν μπορεί να νικήσει τις αγορές. Το γνωρίζουμε πολύ καλά. Πιστεύω ότι σε κάποιο σημείο οι κυβερνήσεις πρέπει να λάβουν δύσκολες αποφάσεις για να βάλουν σε τάξη τα δημόσια οικονομικά τους.
Εμείς το πετύχαμε αυτό. Μόλις το πετύχεις, τότε μπορείς να εισέλθεις στον ενάρετο κύκλο όπου μπορείς να οδηγήσεις σε ανάπτυξη την οικονομία, να μειώσεις τους φόρους, να στηρίξεις το εισόδημα μέσω στοχευμένων μέτρων. Εμείς το καταφέραμε, αλλά βιώσαμε και πολύ δύσκολες περιόδους και πολύ επώδυνες μεταρρυθμίσεις.
Ελπίζω ότι η πολιτική κατάσταση στη Γαλλία θα σταθεροποιηθεί με κάποιο τρόπο. Είναι σημαντικό οι οικονομίες των χωρών που αποτελούν τον πυρήνα της Ευρώπης, της Γαλλίας και της Γερμανίας, να έχουν καλή πορεία. Φέτος θα υποδεχθούμε 36 εκατομμύρια τουρίστες. Ο τουρισμός μας ανθεί. Αλλά αν οι βασικές αγορές μας δεν τα πάνε καλά, κάποια στιγμή θα επηρεαστούμε έμμεσα και εμείς.
John Micklethwait: Διακρίνεστε για την ευγένειά σας και γνωρίζω ότι η λέξη «schadenfreude» δεν είναι ελληνική, αλλά γερμανική. Ωστόσο, στην Ελλάδα πρέπει να υπάρχουν κάποιοι που, βλέποντας εκείνους που σχεδόν έσπρωξαν την Ελλάδα εκτός, σκέφτονται: «Λοιπόν, τα πράγματα έχουν αλλάξει».
Κυριάκος Μητσοτάκης: Τα πράγματα έχουν αλλάξει, αλλά, στο τέλος της ημέρας, δεν έχει να κάνει με το να κουνήσουμε το δάχτυλο ή να πούμε ότι «εσείς κάνατε λάθος και εμείς είχαμε δίκιο». Έχει να κάνει με το να διασφαλίσουμε ότι η Ευρώπη θα αναπτυχθεί συλλογικά.
Με απογοητεύει το γεγονός ότι, όταν κοιτάζω την έκθεση Draghi, διαπιστώνω ότι δεν έχουμε σημειώσει σημαντική πρόοδο. Πιστεύω ότι είναι καιρός στην Ευρώπη -συνήθως φοράμε δύο «καπέλα» στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Φοράμε το ευρωπαϊκό καπέλο και φοράμε και το εθνικό καπέλο. Έχω την εντύπωση ότι για ορισμένες χώρες το ευρωπαϊκό καπέλο φαίνεται να συρρικνώνεται-, να δούμε τη μεγάλη εικόνα.
Ορισμένες από τις αποφάσεις που πρέπει να λάβουμε απαιτούν περισσότερη χρηματοδότηση. Είναι αρκετά σαφές. Δεν πρέπει απαραίτητα να θέτουμε το ευρωπαϊκό συμφέρον πάνω από το εθνικό μας συμφέρον, αλλά να συνειδητοποιήσουμε ότι ορισμένες δύσκολες αποφάσεις πρέπει να ληφθούν σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
John Micklethwait: Ένας από τους τομείς στους οποίους η Ευρώπη έχει αποδειχθεί ιδιαίτερα αναποτελεσματική είναι ο τραπεζικός τομέας, η τραπεζική ένωση και άλλα παρόμοια θέματα. Η ιταλική UniCredit έχει αποκτήσει μερίδιο στην Alpha Bank, εσείς τηρήσατε μια πολύ πιο ήπια στάση σε σύγκριση με τους Γερμανούς όταν απέκτησε μερίδιο στην Commerzbank. Θα ήσασταν προετοιμασμένος αν αποκτούσε τον έλεγχο της Alpha Bank; Θα κρατούσατε μια ήπια στάση σχετικά με αυτό;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αν πραγματικά εννοούμε αυτό που λέμε, για τη δημιουργία οικονομιών κλίμακας με την τραπεζική ένωση, θα πρέπει να είμαστε ανοιχτοί σε αυτού του είδους τις αγοραπωλησίες. Βλέπω αξία στο ότι μια σημαντική ξένη τράπεζα επιθυμεί να αποκτήσει μερίδιο σε μια ελληνική τράπεζα. Σημαίνει ότι πιστεύουν στις δυνατότητες της ελληνικής οικονομίας και ότι η τράπεζα θα μπορούσε, ενδεχομένως, να έχει καλύτερες επιδόσεις.
Πιέζω τις τράπεζές μας να χορηγήσουν περισσότερες πιστώσεις για στεγαστικά δάνεια και για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις. Όσο ισχυρότερος είναι ο ισολογισμός τους, τόσο πιο πιθανό είναι να το κάνουν.
Επομένως, ναι, επί της αρχής είμαστε υπέρ αυτών των συναλλαγών και χαίρομαι που η UniCredit αποφάσισε να εξετάσει μία από τις ελληνικές τράπεζές μας και να αποκτήσει σημαντικό μερίδιο.
John Micklethwait: Δεν είναι αυτό, όπως είπατε νωρίτερα, το πρόβλημα της Ευρώπης αυτή τη στιγμή; Ότι οι περισσότεροι λαμβάνουν τέτοιες αποφάσεις, υποθέτω, καθαρά με εθνικά κριτήρια ή σε αυτό το επίπεδο; Αν κοιτάξετε την Ευρώπη αυτή τη στιγμή, ο βαθμός ικανότητας να δημιουργηθούν κοινά πράγματα, όπως μια τραπεζική ένωση, είναι το πραγματικό πρόβλημα αυτή τη στιγμή. Πιστεύετε ότι αυτό οφείλεται στις Βρυξέλλες ή τις εθνικές πρωτεύουσες;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Αν θέλετε να καταλάβετε τι συμβαίνει στις Βρυξέλλες, κοιτάξτε τις εθνικές πρωτεύουσες. Θεωρώ ότι το Συμβούλιο έχει γίνει πιο περίπλοκο ως προς τη λήψη αποφάσεων. Αλλά από την άλλη πλευρά, στο παρελθόν λάβαμε μια πολύ σημαντική απόφαση όταν έπρεπε να αντιμετωπίσουμε τον COVID. Είναι η Ουκρανία η γεωπολιτική στιγμή που είναι αντίστοιχη του COVID; Θα έλεγα ότι σε κάποιο βαθμό είναι. Θυμάμαι τις διαπραγματεύσεις για το Ταμείο Ανάκαμψης. Πολλές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας, έλεγαν όχι μέχρι που είπαν ναι.
Όσον αφορά στην άμυνα, η οποία, όπως είπα, είναι το απόλυτο ευρωπαϊκό δημόσιο αγαθό, αναμένω ότι θα μπορέσουμε να λάβουμε σημαντικές αποφάσεις για συγκεκριμένα ευρωπαϊκά έργα, τα οποία θα απαιτήσουν και πάλι ευρωπαϊκή συνεργασία.
John Micklethwait: Αναφερθήκατε νωρίτερα στον μέσο Έλληνα. Εξέταζα τα στοιχεία. Το ελληνικό ΑΕΠ έχει ανακάμψει με πολύ υψηλούς ρυθμούς, αλλά σε ονομαστικούς όρους παραμένει περίπου στο ίδιο επίπεδο με αυτό πριν από την κρίση, ενώ σε πραγματικούς όρους είναι ελαφρώς χαμηλότερο. Πιστεύετε ότι η Ελλάδα έχει πλέον ξεπεράσει αυτή τη φάση; Και ότι τώρα είναι η στιγμή να προσβλέπουμε σε μια διαφορετική Ελλάδα;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Έχουμε σαφώς γυρίσει σελίδα. Αλλά, όπως είπα, αν θέλουμε να συγκλίνουμε με την Ευρώπη πρέπει να αναπτυχθούμε ταχύτερα από την Ευρώπη. Το κάνουμε αυτό, αλλά η ανάπτυξη αυτή πρέπει να είναι ποιοτικά διαφορετική. Πρέπει να επικεντρωθεί στις επενδύσεις, στην καινοτομία, στις εξαγωγές, στη δημιουργία θέσεων εργασίας πραγματικά υψηλής αξίας.
Ο κύριος στόχος μου είναι να διασφαλίσω την αύξηση των μισθών, τη σύγκλιση των μισθών με την Ευρώπη και τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος σε μια εποχή που όλες οι ευρωπαϊκές οικονομίες αντιμετωπίζουν την κρίση του κόστους διαβίωσης. Ο μόνος τρόπος για να αντιμετωπίσουμε αυτό το πρόβλημα είναι να διασφαλίσουμε ότι στηρίζουμε το διαθέσιμο εισόδημα, αλλά πρέπει να το κάνουμε με δημοσιονομικά βιώσιμο τρόπο.
Αυτό έχουμε κάνει μέχρι τώρα. Θα συνεχίσουμε να το κάνουμε. Αναμένω ότι και το επόμενο έτος θα έχουμε πάλι πολύ καλές επιδόσεις. Λέω στους συμπατριώτες μου ότι πιστεύω ότι οι καλύτερες μέρες βρίσκονται μπροστά μας και ότι αυτή είναι μια πολιτική που θα τους αποφέρει μακροπρόθεσμα οφέλη.
John Micklethwait: Το 2027 θα γίνουν εκλογές. Σύμφωνα με τις τρέχουσες δημοσκοπήσεις ίσως χρειαστεί να σχηματίσετε κυβέρνηση συνεργασίας. Επικρατήσατε και εξασφαλίσατε δύο κυβερνητικές θητείες. Νομίζω ότι θα είστε ο πρώτος που θα κερδίσει τρίτη θητεία, αν το κάνετε. Θα είστε διατεθειμένος να σχηματίσετε κυβέρνηση συνεργασίας;
Κυριάκος Μητσοτάκης: Κοιτάξτε, απέχουμε 18 μήνες από τις εκλογές. Έχομε μεγάλο προβάδισμα στις δημοσκοπήσεις. Ο στόχος μας είναι να κερδίσουμε την απόλυτη πλειοψηφία. Το έχουμε πετύχει δύο φορές. Υπήρχαν άνθρωποι που αμφέβαλλαν ότι θα το πετύχουμε πριν από τις προηγούμενες εκλογές.
Πιστεύω ότι αν τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας και αν η οικονομία συνεχίσει να αναπτύσσεται, αν εργαστούμε σκληρά για να βελτιώσουμε το Εθνικό Σύστημα Υγείας -αυτές είναι οι προτεραιότητες που έθεσα το 2023- έχουμε λογικές πιθανότητες να κερδίσουμε την απόλυτη πλειοψηφία. Αλλά αν ο ελληνικός λαός λάβει μία διαφορετική απόφαση, θα πρέπει να σεβαστούμε την απόφασή του.
John Micklethwait: Προσβλέπουμε να σας παρακολουθήσουμε σε αυτό, σας ευχαριστούμε πολύ που μιλήσατε στο Bloomberg.
Κυριάκος Μητσοτάκης: Ευχαριστώ, John, για τη φιλοξενία.”
ΑΠΕΜΠΕ,Γ. Γαραντζιώτη – ΦΩΤΟ:Eurokinissi
