Γιατί η Γάζα, ένα από τα πιο πυκνοκατοικημένα μέρη του κόσμου, εμφανίζεται θολή στους χάρτες της Google, διερωτάται το BBC.

Το ζήτημα αυτό έχει προκύψει καθώς έχει επισημανθεί από ερευνητές που χρησιμοποιούν ελεύθερες πηγές, διαθέσιμες στο κοινό πληροφορίες – συμπεριλαμβανομένων των δεδομένων χαρτογράφησης – για τον εντοπισμό επιθέσεων και την τεκμηρίωση της καταστροφής, που τελείται στην Μέση Ανατολή.

Στην πραγματικότητα, μεγάλο μέρος τόσο του Ισραήλ όσο και των παλαιστινιακών εδαφών εμφανίζονται στο Google Earth ως δορυφορικές εικόνες χαμηλής ανάλυσης, παρόλο που είναι διαθέσιμες από δορυφορικές εταιρείες, εικόνες υψηλότερης ποιότητας.

Όπως επισημαίνει το BBC είναι σχεδόν αδύνατο να δει κανείς τα αυτοκίνητα στην περιοχή της Γάζας.

Σε σύγκριση δε, ακόμα και με την Πιονγκγιάνγκ, την πρωτεύουσα της Βόρειας Κορέας, όπου τα αυτοκίνητα φαίνονται σε υψηλή ανάλυση, οι εικόνες από την περιοχή είναι θολές.

Στην τελευταία αντιπαράθεση στη Μέση Ανατολή, οι ερευνητές προσπαθούν να επιβεβαιώσουν τις τοποθεσίες πυραυλικής επίθεσης και στοχευμένων κτιρίων στη Γάζα και το Ισραήλ, χρησιμοποιώντας δορυφόρους.

«Το γεγονός ότι δεν λαμβάνουμε δορυφορικές εικόνες υψηλής ανάλυσης από το Ισραήλ και τα παλαιστινιακά εδάφη μας εμποδίζει», λέει ο Σαμίρ, ένας ειδικός ερευνητής.

Ωστόσο, στο Google Earth, την πιο ευρέως χρησιμοποιούμενη πλατφόρμα εικόνων, οι πιο πρόσφατες εικόνες για τη Γάζα είναι χαμηλής ανάλυσης και επομένως θολές.

«Η πιο πρόσφατη εικόνα από το Google Earth είναι από το 2016. Έχω κάνει ζουμ σε μια τυχαία αγροτική περιοχή της Συρίας και έχω τραβήξει 20 και πλέον εικόνες από εκείνη την εποχή, σε πολύ υψηλή ανάλυση», ανέφερε ο Aric Toler, δημοσιογράφος του Bellingcat.

Η Google αναφέρει ότι στόχος της είναι να “ανανεώνει τακτικά τα πυκνοκατοικημένα μέρη”, αλλά αυτό δεν συμβαίνει στη Γάζα.

Μέχρι πέρυσι, η κυβέρνηση των ΗΠΑ περιόρισε την ποιότητα των δορυφορικών εικόνων, που οι αμερικανικές εταιρείες είχαν άδεια να παρέχουν σε εμπορική βάση.

Το 1997 εισήχθη η τροποποίηση Kyl-Bingaman (KBA) για την αντιμετώπιση ανησυχιών σχετικά με την ασφάλεια στο Ισραήλ.

Αν και η απόφαση αναφέρεται μόνο στο Ισραήλ, εφαρμόστηκε επίσης ο περιορισμός στις εικόνες των παλαιστινιακών εδαφών.

Η KBA περιορίζει την ποιότητα εικόνας, έτσι ώστε ένα αντικείμενο στο μέγεθος ενός αυτοκινήτου να είναι σχεδόν ορατό ως μια πολύ θολή εικόνα, αλλά οτιδήποτε μικρότερο είναι πολύ δύσκολο να αναγνωριστεί.

«Εμείς (το Ισραήλ) θα προτιμούσαμε πάντα να φωτογραφίζουμε με τη χαμηλότερη δυνατή ανάλυση», δήλωσε ο Αμνόν Χαράρι, επικεφαλής των διαστημικών προγραμμάτων στο Υπουργείο Άμυνας του Ισραήλ πέρυσι, σύμφωνα με το Reuters.

Δεν είναι ασυνήθιστο, ωστόσο, ότι περιοχές όπως στρατιωτικές βάσεις έχουν θολώσει αλλά για το KBA ήταν η μόνη περίπτωση μιας τόσο ευρείας περιοχής, που υπόκειται σε έναν τέτοιο περιορισμό.

Ωστόσο, όταν οι πάροχοι εκτός ΗΠΑ, όπως η γαλλική εταιρεία Airbus, μπόρεσαν να παρέχουν αυτές τις εικόνες σε υψηλότερη ανάλυση, οι ΗΠΑ δέχθηκαν αυξανόμενη πίεση για να τερματίσουν τους περιορισμούς τους.

Τον Ιούλιο του 2020, το KBA καταργήθηκε και τώρα η αμερικανική κυβέρνηση επιτρέπει στις αμερικανικές εταιρείες να παρέχουν πολύ υψηλότερης ποιότητας εικόνες της περιοχής.

«Το αρχικό κίνητρο ήταν επιστημονικό», λέει ο Μάικλ Φράντλεϊ, αρχαιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και ένας από τους ακαδημαϊκούς που αγωνίστηκαν με επιτυχία για την τροποποίηση αυτή.

«Χρειαζόμασταν πρόσβαση σε υψηλή ανάλυση για τα Κατεχόμενα Παλαιστινιακά Εδάφη συγκρίσιμα με αυτά που χρησιμοποιούμε σε άλλα μέρη της περιοχής». Γιατί λοιπόν η Γάζα εξακολουθεί να είναι θολή;

Το BBC μίλησε με την Google και την Apple, των οποίων οι εφαρμογές χαρτογράφησης εμφανίζουν επίσης δορυφορικές εικόνες.

Η Apple είπε ότι εργάζεται εντατικά και σύντομα θα ενημερώσει τους χάρτες της σε υψηλότερη ανάλυση.

Η Google είπε ότι οι εικόνες της προέρχονται από μια σειρά παρόχων και τις θεωρεί «ευκαιρία για ανανέωση των δορυφορικών εικόνων της καθώς διατίθενται εικόνες υψηλότερης ανάλυσης». Ωστόσο, πρόσθεσε ότι δεν έχει προς το παρόν σχέδια «για κοινή χρήση των εικόνων αυτή τη στιγμή».

«Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία των τρεχόντων γεγονότων, δεν βλέπω κανένα λόγο για τον οποίο οι εμπορικές εικόνες αυτής της περιοχής θα πρέπει να συνεχίσουν να υποβαθμίζονται σκόπιμα», δήλωσε ο Nick Waters, ερευνητής για την Bellingcat στο Twitter.

Ποιοι παρέχουν τις εικόνες;

Οι δημόσιες πλατφόρμες χαρτογράφησης, όπως το Google Earth και οι χάρτες της Apple, βασίζονται σε εταιρείες που διαθέτουν δορυφόρους για την παροχή εικόνων.

Τα εργαστήρια Maxar και Planet, δύο από τα μεγαλύτερα στον κόσμο, διαθέτουν τώρα εικόνες υψηλής ανάλυσης για το Ισραήλ και τη Γάζα.

Αυτές οι πολύ υψηλότερης ποιότητας φωτογραφίες μπορούν να αποκαλύψουν εκτενείς λεπτομέρειες για την περιοχή.

«Ως αποτέλεσμα των πρόσφατων αλλαγών στους κανονισμούς των ΗΠΑ, οι εικόνες του Ισραήλ και της Γάζας παρέχονται σε ανάλυση 40 εκατοστών», δήλωσε η Maxar.

Η Planet Labs, από την άλλη, επιβεβαίωσε στο BBC ότι παρέχει εικόνες σε ανάλυση 50 εκατοστών.

Οι ειδικοί ερευνητές, ωστόσο, βασίζονται σε μεγάλο βαθμό στο δωρεάν λογισμικό χαρτογράφησης και δεν έχουν συχνά άμεση πρόσβαση σε αυτές τις εικόνες υψηλής ανάλυσης.

Υπενθυμίζεται δε, ότι οι δορυφορικές εικόνες χρησιμοποιούνται για πολλούς σκοπούς, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης της αποψίλωσης και των δασικών πυρκαγιών, καθώς και της διερεύνησης παραβιάσεων των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε όλο τον κόσμο.

Ερευνητές στο Human Rights Watch συνεργάστηκαν με το Planet Labs το 2017 για να δείξουν την καταστροφή των χωριών των Ροχίνγκια, για παράδειγμα από τον στρατό στη Μιανμάρ.

Οι εικόνες τους επέτρεψαν να χαρτογραφήσουν την έκταση των ζημιών σε περισσότερα από 200 χωριά της περιοχής, συγκρίνοντας δορυφορικές εικόνες ανάλυσης 40 εκατοστών αυτών των περιοχών πριν και μετά.

Τα στοιχεία φάνηκαν να επιβεβαιώνουν τους ισχυρισμούς των Ροχίνγκια, οι οποίοι είχαν εγκαταλείψει τη Μιανμάρ για το γειτονικό Μπαγκλαντές, όταν τα σπίτια τους έγιναν στόχος του στρατού.

Οι δορυφορικές εικόνες ήταν επίσης ζωτικής σημασίας για την παρακολούθηση του τι συμβαίνει στην περιοχή Σινγιάνγκ της Κίνας, συμπεριλαμβανομένου του δικτύου κέντρων «επανεκπαίδευσης» που έχουν δημιουργηθεί εκεί για τους Ουιγούρους.

Οι πληροφορίες αυτές βοήθησαν να μάθουν οι ιθύνοντες, πού έχουν κατασκευαστεί αυτές οι εγκαταστάσεις. Επίσης, οι εικόνες υψηλής ανάλυσης έδωσαν μια ιδέα για το μέγεθος και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εγκαταστάσεων.

Με πληροφορίες του BBC/ lifo/ photo googlemaps