Στα 4,8 δισεκατομμύρια έφθασε το 2025 ο αριθμός των ανθρώπων που χρησιμοποιούν το mobile internet (πρόσβαση στο διαδίκτυο μέσω κινητού τηλεφώνου) μέσω δικής τους συσκευής, αντιπροσωπεύοντας πλέον το 59% του παγκόσμιου πληθυσμού.
Ωστόσο, παρά τη διεύρυνση της συνδεσιμότητας και την ταχεία ανάπτυξη των δικτύων 5G, περίπου 3,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι εξακολουθούν να μη χρησιμοποιούν το διαδίκτυο μέσω κινητού τηλεφώνου.
Τα στοιχεία περιλαμβάνονται στην έκθεση «The State of Mobile Internet Connectivity 2026» της GSMA, που δόθηκε στη δημοσιότητα, η οποία αποτυπώνει την πρόοδο που έχει σημειωθεί, αλλά και τις μεγάλες οικονομικές, κοινωνικές και γεωγραφικές ανισότητες που παραμένουν. Το mobile internet αντιστοιχεί στο 84% των ευρυζωνικών συνδέσεων παγκοσμίως και, ιδιαίτερα στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, αποτελεί συχνά το βασικό ή ακόμη και το μοναδικό μέσο πρόσβασης στο διαδίκτυο.
Η αύξηση των χρηστών συνεχίστηκε το 2025, αλλά με βραδύτερο ρυθμό. Περίπου 160 εκατομμύρια άνθρωποι άρχισαν να χρησιμοποιούν mobile internet μέσω δικής τους συσκευής, έναντι 190 εκατομμυρίων το 2024. Σχεδόν το 90% της συνολικής αύξησης προήλθε από χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου ζει και η μεγάλη πλειονότητα όσων παραμένουν εκτός διαδικτύου.
Επιπλέον 650 εκατομμύρια άνθρωποι, αριθμός που αντιστοιχεί στο 8% του παγκόσμιου πληθυσμού, χρησιμοποιούν mobile internet αποκλειστικά μέσω δανεικών ή κοινόχρηστων συσκευών. Στο τέλος του 2025, 4,6 δισεκατομμύρια άνθρωποι συνδέονταν μέσω δικού τους smartphone, αριθμός ίσος με το 56% του παγκόσμιου πληθυσμού. Πρόκειται για αύξηση περίπου 200 εκατομμυρίων χρηστών μέσα σε έναν χρόνο, επίσης χαμηλότερη από την αντίστοιχη αύξηση των 250 εκατομμυρίων που είχε καταγραφεί το 2024.
Η έκθεση διακρίνει δύο διαφορετικές μορφές ψηφιακού χάσματος. Η πρώτη αφορά τους ανθρώπους που ζουν σε περιοχές χωρίς κάλυψη από δίκτυο κινητής ευρυζωνικότητας. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν περίπου 270 εκατομμύρια άνθρωποι ή το 3% του παγκόσμιου πληθυσμού. Κατά το τελευταίο έτος, η κάλυψη επεκτάθηκε σε ακόμη 40 εκατομμύρια ανθρώπους, περιορίζοντας περαιτέρω το συγκεκριμένο χάσμα. Όσοι παραμένουν εκτός κάλυψης ζουν κυρίως σε αγροτικές, φτωχές και αραιοκατοικημένες περιοχές, οι οποίες είναι και οι δυσκολότερες να προσεγγιστούν.
Πολύ μεγαλύτερο είναι το λεγόμενο χάσμα χρήσης. Περίπου 3,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι, δηλαδή το 38% του παγκόσμιου πληθυσμού, ζουν σε περιοχές όπου υπάρχει δίκτυο κινητής ευρυζωνικότητας, αλλά δεν χρησιμοποιούν mobile internet. Συνεπώς, περισσότερο από το 90% των συνολικά 3,4 δισεκατομμυρίων ανθρώπων που δεν χρησιμοποιούν την υπηρεσία βρίσκεται ήδη εντός της εμβέλειας ενός δικτύου.
Η κατοχή συσκευής αποτελεί σημαντικό, αλλά όχι το μοναδικό, μέρος του προβλήματος. Το 70% του συνολικού χάσματος χρήσης αφορά ανθρώπους που δεν διαθέτουν δική τους συσκευή. Όταν όμως η εξέταση περιορίζεται στους ενηλίκους ηλικίας 18 ετών και άνω, μόνο περίπου ένας στους τρεις από όσους δεν χρησιμοποιούν mobile internet δεν έχει συσκευή. Το στοιχείο καταδεικνύει ότι η ύπαρξη δικτύου και κινητού τηλεφώνου δεν αρκεί από μόνη της για την πραγματική ψηφιακή ένταξη.
Οι ανισότητες είναι ιδιαίτερα έντονες στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου ζει το 92% των ανθρώπων που παραμένουν ασύνδετοι. Στις χώρες αυτές, οι ενήλικοι κάτοικοι αγροτικών περιοχών έχουν κατά 28% μικρότερη πιθανότητα να χρησιμοποιούν mobile internet σε σύγκριση με όσους ζουν σε αστικές περιοχές. Οι γυναίκες έχουν αντίστοιχα κατά 12% μικρότερη πιθανότητα χρήσης από τους άνδρες, ενώ αντιπροσωπεύουν το 58% του χάσματος χρήσης μεταξύ των ενηλίκων.
Μεταξύ των ανθρώπων που γνωρίζουν την ύπαρξη του mobile internet, τα σημαντικότερα εμπόδια για την υιοθέτησή του παραμένουν το κόστος, κυρίως των συσκευών, καθώς και η έλλειψη γραμματισμού και ψηφιακών δεξιοτήτων. Για την εντατικότερη χρήση από όσους είναι ήδη συνδεδεμένοι, κυριότερα προβλήματα αναδεικνύονται η ασφάλεια, το κόστος και η ποιότητα της συνδεσιμότητας.
Στο τέλος του 2025, η τιμή μιας βασικής συσκευής με δυνατότητα σύνδεσης στο διαδίκτυο αντιστοιχούσε κατά μέσο όρο στο 44% του μηνιαίου εισοδήματος του φτωχότερου 20% του πληθυσμού στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Σύμφωνα με την GSMA, η μείωση της τιμής μιας τέτοιας συσκευής στα 20 έως 30 δολάρια θα μπορούσε να την καταστήσει οικονομικά προσιτή για 1,6 έως 2,2 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Η επίτευξη αυτού του επιπέδου τιμών, όμως, γίνεται δυσκολότερη, καθώς εκτιμάται ότι το κόστος των βασικών συσκευών θα αυξηθεί λόγω της ανόδου των τιμών της μνήμης, την οποία ενισχύει η αυξανόμενη ζήτηση που συνδέεται με τη λεγόμενη τεχνητή νοημοσύνη. Αντίθετα, το 2025 βελτιώθηκε σε σύγκριση με το 2024 η οικονομική προσιτότητα του 1 GB δεδομένων, ενώ παρέμεινε αμετάβλητη για τα πακέτα των 5 GB και 20 GB.
Την ίδια στιγμή, οι υποδομές συνεχίζουν να αναπτύσσονται. Η κάλυψη 5G επεκτάθηκε το 2025 σε επιπλέον 690 εκατομμύρια ανθρώπους και πλέον φθάνει στο 57% του παγκόσμιου πληθυσμού ή περίπου 4,7 δισεκατομμύρια ανθρώπους. Η κάλυψη 4G ανέρχεται πλέον στο 94%.
Η μέση ταχύτητα λήψης δεδομένων αυξήθηκε κατά 22% το 2025, φθάνοντας τα 14 Mbps. Παρά τη βελτίωση, το χάσμα μεταξύ των χωρών παραμένει μεγάλο: στις χώρες υψηλού εισοδήματος οι μέσες ταχύτητες λήψης είναι περίπου 3,5 φορές υψηλότερες και οι ταχύτητες αποστολής περίπου 1,5 φορά υψηλότερες σε σχέση με τις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Η μέση κατανάλωση δεδομένων ανά σύνδεση αυξήθηκε στα 13,5 GB τον μήνα, από 12 GB το 2024.
Παρότι το 83% των χρηστών mobile internet στις χώρες που εξετάστηκαν δηλώνει καθημερινή χρήση, πολλοί περιορίζονται σε μία ή δύο μόνο δραστηριότητες. Οι γυναίκες και οι κάτοικοι αγροτικών περιοχών συνδέονται λιγότερο συχνά και αξιοποιούν μικρότερο εύρος υπηρεσιών σε σύγκριση με τους άνδρες και τους κατοίκους των πόλεων.
Η GSMA υπογραμμίζει ότι το mobile internet παρέχει πρόσβαση σε κρίσιμες υπηρεσίες, όπως η υγεία, η εκπαίδευση, οι χρηματοπιστωτικές συναλλαγές και το ηλεκτρονικό εμπόριο, ενισχύοντας παράλληλα το εισόδημα, την απασχόληση και το επίπεδο διαβίωσης. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της, η κάλυψη του χάσματος χρήσης κατά την περίοδο 2023-2030 θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετο παγκόσμιο ΑΕΠ 3,5 τρισ. δολαρίων. Περισσότερο από το 90% αυτού του οφέλους, περίπου 3,2 τρισ. δολάρια, θα κατευθυνόταν στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, ενώ περισσότερα από 1,3 τρισ. δολάρια συνδέονται ειδικά με τη γεφύρωση του ψηφιακού χάσματος μεταξύ ανδρών και γυναικών.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ / photo: pixabay
