Ο Frank Lloyd Wright, ο κορυφαίος αρχιτέκτονας όλων των εποχών, γεννήθηκε στο Ουισκόνσιν το 1867 και πέθανε στην Αριζόνα το 1959 σε ηλικία 91 ετών. Ήταν παραγωγικός και δημιουργικός καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του. Σχεδίασε περισσότερα από 1.100 αρχιτεκτονικά έργα κατά τη διάρκεια της μακράς καριέρας του, αλλά μόνο οι μισές περίπου από τις ιδέες του υλοποιήθηκαν.
Ο Wright θαύμαζε την Ιαπωνία και την θεωρούσε «την πιο ρομαντική, καλλιτεχνική, εμπνευσμένη από τη φύση χώρα στη γη».
Δεν αποτελεί έκπληξη, επομένως, το γεγονός ότι ο Ράιτ ήταν ένθερμος συλλέκτης ιαπωνικής τέχνης καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής του, κυρίως ξυλότυπων ( ukiyo-e ), αλλά και μεταξοτυπιών, υφασμάτων, κεραμικών, λακαρισμένων αντικειμένων και γλυπτικής. Όταν πέθανε, βρέθηκαν 6.000 ιαπωνικές εκτυπώσεις στην ιδιωτική του συλλογή.
Στο πρώτο του ταξίδι στο εξωτερικό το 1905, πήγε στην Ιαπωνία και όχι στην Ευρώπη.
Πέρασε δύο μήνες εκεί και, παρόλο που η χώρα εκσυγχρονιζόταν και βιομηχανοποιούνταν γρήγορα, ο Ράιτ επικέντρωσε τα ταξίδια του στην ιστορική Ιαπωνία. Παρατηρούσε τον τρόπο με τον οποίο η παραδοσιακή ιαπωνική αρχιτεκτονική, φτιαγμένη από ξύλο και άλλα φυσικά υλικά, εναρμονιζόταν με τη φύση. Αναμφίβολα, παρατήρησε επίσης την ομορφιά και τη φροντίδα που δινόταν στα αντικείμενα που χρησιμοποιούνταν στην καθημερινή ζωή, από κεραμικά μπολ μέχρι πτυσσόμενες βεντάλιες και σκαλιστά υπέρθυρα ( ράνμα ) πάνω από συρόμενες πόρτες.
Μία από τις πρώτες συναντήσεις του Ράιτ με την ιαπωνική τέχνη και αρχιτεκτονική ήταν πιθανώς στο Σικάγο, κατά την είσοδο της Ιαπωνίας στην Παγκόσμια Έκθεση του 1893.
Επέλεξε σε μεγάλο βαθμό να αγνοήσει τη «σύγχρονη» Ιαπωνία, εστιάζοντας αντ’ αυτού σε προορισμούς όπου εξακολουθούσε να υπάρχει η γοητεία της παλιάς Ιαπωνίας. Αλλά, εκτός από τη ρομαντική κληρονομιά που κατέγραψαν, οι εκτυπώσεις είχαν τραβήξει την προσοχή του Ράιτ λόγω της εγγενούς ομορφιάς τους: τα επίπεδα σχέδια που αποτυπώνονταν σε καθαρές γραμμές, τις αφηρημένες φόρμες και τα κομψά μοτίβα. Και με την ανακάλυψη της ξυλοτυπίας, σύντομα άρχισε να εκτιμά τη γεωμετρική δομική βάση της ιαπωνικής τέχνης γενικότερα.
Καθώς ο Wright απομακρύνθηκε αποφασιστικά από την πορεία που ακολουθούσε η αμερικανική αρχιτεκτονική για να ανοίξει νέους ορίζοντες – κυριολεκτικά αλλά και μεταφορικά – η Ιαπωνία του έδινε μια αναζωογονητική πηγή έμπνευσης. Ο Ράιτ πίστευε ότι το μυστικό πίσω από την εύγλωττη απλότητα της ιαπωνικής τέχνης ήταν η εξάλειψη του ασήμαντου.
“Η απλότητα είναι η τέλεια αρμονία ανάμεσα στο ωραίο, το χρήσιμο και το ακριβές”, είναι μια φράση που αποδίδεται στον σπουδαίο αρχιτέκτονα.
Ο Wright εντυπωσιάστηκε επίσης από τη σημασία της ομορφιάς στην καθημερινή ζωή των Ιαπώνων. Δεν έβλεπαν κανένα λόγο να μην κάνουν τα καθημερινά πράγματα όμορφα αλλά και λειτουργικά. Και μέσα σε αυτή την διάχυτη παρουσία ομορφιάς, ο Wright βρήκε μια εγγενή πνευματική ποιότητα που θα ήταν σύμφωνη με τα δικά του ιδανικά. Τα κτίριά του χτίστηκαν όχι για να αποκλείσουν τον φυσικό κόσμο, αλλά για να αποτελέσουν ένα άλλο στοιχείο του τοπίου, ένα στοιχείο που προσέφερε καταφύγιο από τις ταλαιπωρίες της φύσης, αλλά επέτρεπε στους κατοίκους να παραμένουν σε στενή επαφή με τις εποχές.
Αυτό ίσως αποδεικνύεται πιο καθαρά στα δικά του σπίτια, το Taliesin και το Taliesin West. Σε αυτούς τους χώρους, το όραμά του ξεπερνούσε τη φυσική ομορφιά ή την αισθητική ως αυτοσκοπό, για να αφυπνίσει τα αδρανή πνεύματα των υλικών με τα οποία έχτιζε και των έργων τέχνης που τοποθέτησε με προσοχή, δίνοντας ζωή στους ίδιους τους χώρους. Αυτοί οι αξιοσημείωτοι εσωτερικοί χώροι συνδυάζουν τα καλύτερα του φυσικού και του ανθρώπινου κόσμου, γεφυρώνοντάς τα.
Ο Wright συνέταξε σχέδια για την κατασκευή περίπου 14 κτιρίων στην Ιαπωνία, συμπεριλαμβανομένων ιδιωτικών κατοικιών (ακόμη και μιας κατοικίας για τον πρωθυπουργό της Ιαπωνίας), καθώς και μιας νέας αμερικανικής πρεσβείας στο Τόκιο, ενός θεάτρου και ενός ξενοδοχείου για την πόλη-θέρετρο Ονταβάρα. Ωστόσο, μόνο έξι χτίστηκαν στην πραγματικότητα, συμπεριλαμβανομένου του ξενοδοχείου Imperial, του Jiyu Gakuen και τριών κατοικιών. Από αυτά, σήμερα έχουν διατηρηθεί μόνο τρία κτίρια.
Εκτός από το κρυφό κέλυφος του Imperial Hotel στο Meiji Mura και το σχολείο θηλέων, ο Wright σχεδίασε το Tazaemon Yamamura House το 1918, χτισμένο ως η θερινή βίλα ενός πλούσιου ζυθοποιού σάκε στην Ashiya με θέα στον κόλπο της Οσάκα στην επαρχία Hyogo. Διαθέτει την χαρακτηριστική κρυφή είσοδο του Wright, συμμετρικά σχέδια και μικρούς χώρους που συστέλλονται αλλά στη συνέχεια ανοίγουν σε ψηλούς. Διαθέτει επίσης πέτρα Oya.
Το Imperial Hotel, σχεδιασμένο από τον Frank Lloyd Wright, στεγάζεται σήμερα στο Υπαίθριο Αρχιτεκτονικό Μουσείο Meiji-mura στην Inuyama της Ιαπωνίας, αντιπροσωπεύει ένα από τα πιο αξιοσημείωτα αρχιτεκτονικά επιτεύγματα του 20ού αιώνα. Σχεδιασμένο και κατασκευασμένο μεταξύ 1915 και 1923, το ξενοδοχείο άνοιξε επίσημα την 1η Σεπτεμβρίου 1923 στην Hibiya του Τόκιο, με άμεση θέα στο χώρο του Αυτοκρατορικού Παλατιού. Μόνο περίπου 20%-25% της αρχικής κατασκευής σώζεται σήμερα. Αυτό το διατηρημένο τμήμα περιλαμβάνει την κύρια είσοδο, το μεγάλο λόμπι, την ανακλαστική πισίνα, μέρος της πρόσοψης και πολλά διακοσμητικά στοιχεία. Το υπόλοιπο κτίριο κατεδαφίστηκε το 1968. Το Imperial Hotel ήταν ένα από τα πιο φιλόδοξα και αμφιλεγόμενα έργα του Frank Lloyd Wright. Προσκληθείς στην Ιαπωνία το 1915 για να δημιουργήσει ένα πολυτελές ξενοδοχείο ικανό να αντέξει τους συχνούς σεισμούς του Τόκιο, ο Wright ανέπτυξε μια επαναστατική λύση: μια πλωτή βάση χρησιμοποιώντας πασσάλους από οπλισμένο σκυρόδεμα που επέτρεπαν στο κτίριο να ταλαντεύεται απαλά με τη γη αντί να της αντιστέκεται άκαμπτα.
Το ξενοδοχείο επέζησε από τον καταστροφικό σεισμό μεγέθους 7,9 Ρίχτερ στο Μεγάλο Κάντο την ημέρα των εγκαινίων του. Ενώ μεγάλο μέρος του Τόκιο είχε γίνει ερείπια, το κτίριο του Wrigh παρέμεινε σχεδόν άθικτο, ένα επίτευγμα που θεωρούσε μεγάλη επαγγελματική του νίκη. Μέχρι τη δεκαετία του 1960, το ξενοδοχείο είχε καταστεί απαρχαιωμένο και ελήφθη απόφαση να κατεδαφιστεί για να δημιουργηθεί χώρος για ένα νέο Imperial Hotel, το οποίο άνοιξε το 1970. Το 1968, καθώς η κατεδάφιση πλησίαζε, το Μουσείο Meiji-mura, που ιδρύθηκε από τον επιχειρηματία Yoshio Taniguchi, παρενέβη για να διασώσει ό,τι μπορούσε να σωθεί. Η κύρια είσοδος, το λόμπι, η ανακλαστική πισίνα, οι κολώνες και πολλά διακοσμητικά στοιχεία αποσυναρμολογήθηκαν προσεκτικά, μεταφέρθηκαν περισσότερα από 300 χιλιόμετρα στην Inuyama και ανακατασκευάστηκαν πιστά στο υπαίθριο μουσείο, όπου οι επισκέπτες μπορούν ακόμα και σήμερα να θαυμάσουν αυτό το εξαιρετικό έργο αρχιτεκτονικής.
(photo: pixabay)