Οι ΗΠΑ και το Ιράν απέτυχαν να καταλήξουν σε συμφωνία για τον τερματισμό του μεταξύ τους πολέμου παρά τις μαραθώνιες συνομιλίες που ολοκληρώθηκαν σήμερα στην πακιστανική πρωτεύουσα Ισλαμαμπάντ, θέτοντας σε κίνδυνο μια εύθραυστη κατάπαυση πυρός.

Κάθε πλευρά επέρριψε στην άλλη την ευθύνη για την αποτυχία των διαπραγματεύσεων οι οποίες διήρκεσαν 21 ώρες προκειμένου να τερματιστεί ένας πόλεμος που έχει στοιχίσει τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, έχει προκαλέσει αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία και εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου αφότου ξεκίνησε πριν από έξι και πλέον εβδομάδες.

«Το κακό νέο είναι ότι δεν έχουμε επιτύχει συμφωνία, και νομίζω ότι είναι κακό νέο για το Ιράν πολύ περισσότερο απ΄ό,τι για τις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής», είπε ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, επικεφαλής της αμερικανικής αντιπροσωπείας.

«Επομένως επιστρέφουμε στις Ηνωμένες Πολιτείες χωρίς να έχουμε καταλήξει σε συμφωνία. Κάναμε πολύ σαφές ποιες είναι οι κόκκινες γραμμές μας».

Ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, ο οποίος ηγήθηκε της αντιπροσωπείας της χώρας του μαζί με τον υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί, επέρριψε την ευθύνη στις ΗΠΑ για το ότι δεν κέρδισαν την εμπιστοσύνη του Ιράν παρά το ότι η ομάδα του παρουσίασε «πρωτοβουλίες που στρέφονται προς το μέλλον».

«Οι ΗΠΑ έχουν καταλάβει τη λογική και τις αρχές του Ιράν και είναι καιρός να αποφασίσουν αν μπορούν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη μας ή όχι», ανέφερε ο Γαλιμπάφ στο X.

Τόσο η αντιπροσωπεία των ΗΠΑ όσο και εκείνη του Ιράν έχουν φύγει από το Ισλαμαμπάντ για να επιστρέψουν στις ΗΠΑ και το Ιράν αντίστοιχα, δήλωσαν πακιστανικές πηγές στο Ρόιτερς.

Οι συνομιλίες, έπειτα από μία κατάπαυση πυρός που τέθηκε σε εφαρμογή νωρίτερα στη διάρκεια της εβδομάδας, ήταν η πρώτη απευθείας συνάντηση ΗΠΑ-Ιράν σε περισσότερο από μία δεκαετία και οι συνομιλίες πραγματοποιήθηκαν σε επίπεδο άνευ προηγουμένου από την ισλαμική επανάσταση στο Ιράν, το 1979.

Ο Βανς είπε πως το Ιράν επέλεξε να μην αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους, περιλαμβανομένου εκείνου περί μη κατασκευής πυρηνικών όπλων.

«Χρειάζεται να δούμε επίσημη δέσμευση από την πλευρά τους ότι δεν θα επιδιώξουν να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα και δεν θα επιδιώξουν να προμηθευτούν τα μέσα που θα τους επέτρεπαν να κατασκευάσουν πυρηνικά όπλα γρήγορα», είπε.

«Αυτός είναι ο κεντρικός στόχος του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, και αυτό είναι που προσπαθήσαμε να επιτύχουμε μέσω αυτών των διαπραγματεύσεων».

Το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim του Ιράν μετέδωσε πως οι «υπερβολικές» απαιτήσεις των ΗΠΑ εμπόδισαν την επίτευξη συμφωνίας. Άλλα ιρανικά ΜΜΕ ανέφεραν πως υπήρξε συμφωνία σε ορισμένα θέματα, όμως εκείνα των Στενών του Ορμούζ και του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν είναι τα κύρια σημεία διαφωνίας.

Ο Πακιστανός υπουργός Εξωτερικών Ισάκ Νταρ δήλωσε πως είναι «επιτακτική ανάγκη» να διατηρηθεί η κατάπαυση πυρός για δύο εβδομάδες που συμφωνήθηκε την περασμένη Τρίτη (πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης, 8 Απριλίου ώρα Ελλάδας) καθώς οι πλευρές επιχειρούν να σταματήσουν σταδιακά έναν πόλεμο που ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αεροπορικά πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν.

Ο Ισραηλινός υπουργός Ζεέβ Ελκίν, μέλος του υπουργικού συμβουλίου ασφαλείας, δήλωσε στο ραδιόφωνο των Ενόπλων Δυνάμεων ότι η συνέχιση των συνομιλιών παραμένει ως επιλογή αλλά πρόσθεσε: «Οι Ιρανοί παίζουν με τη φωτιά».

Στη σύντομη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε, ο Βανς δεν αναφέρθηκε στο ζήτημα των στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας αρτηρίας από όπου διέρχεται το 20% του ενεργειακού εφοδιασμού παγκοσμίως και έχει αποκλειστεί από το Ιράν αφότου ξεκίνησε ο πόλεμος.

Ο Βανς είπε ότι μίλησε με τον πρόεδρο Τραμπ μέχρι και δώδεκα φορές στη διάρκεια της συνομιλιών. Όμως, και ενώ οι συνομιλίες συνεχίζονταν, ο Τραμπ δήλωσε χθες Σάββατο πως μια συμφωνία δεν είναι απολύτως απαραίτητη.

«Διαπραγματευόμαστε. Το αν θα κάνουμε συμφωνία ή όχι μού είναι αδιάφορο, επειδή έχουμε νικήσει», δήλωσε στους δημοσιογράφους.

Παρότι οι συνομιλίες συνεχίζονταν, ο σύμμαχος των ΗΠΑ, το Ισραήλ, συνέχισε να βομβαρδίζει τους υποστηριζόμενους από την Τεχεράνη μαχητές της Χεζμπολάχ στον Λίβανο, επιμένοντας ότι η σύγκρουση αυτή δεν είναι μέρος της κατάπαυσης πυρός Ιράν-ΗΠΑ. Το Ιράν λέει ότι ο πόλεμος στον Λίβανο πρέπει να σταματήσει.

Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι έπληξε εκτοξευτήρες ρουκετών της Χεζμπολάχ στη διάρκεια της νύχτας και μαύρος καπνός φαινόταν να υψώνεται πάνω από τα νότια προάστια της πρωτεύουσας του Λιβάνου Βηρυτού σήμερα. Σε ισραηλινά χωριά κοντά στα σύνορα, ήχησαν οι σειρήνες αντιαεροπορικού συναγερμού, προειδοποιώντας για εισερχόμενα πυρά ρουκετών από τον Λίβανο.

Η Τεχεράνη απαιτεί έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων και εκεχειρία σε όλη την περιοχή, περιλαμβανομένου του Λιβάνου, σύμφωνα με την ιρανική κρατική τηλεόραση και αξιωματούχους, καθώς και την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό.

Η Τεχεράνη θέλει επίσης να εισπράττει τέλη διέλευσης στα Στενά του Ορμούζ.

Παρά τις διαφορές στο Ισλαμαμπάντ, μεγάλα δεξαμενόπλοια φορτωμένα πλήρως με πετρέλαιο πέρασαν από τα Στενά του Ορμούζ το Σάββατο, σύμφωνα με ναυτιλιακά δεδομένα, σε αυτό που φαίνεται να είναι τα πρώτα πλοία που εξέρχονται από τον Κόλπο μετά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός.

Εκατοντάδες πετρελαιοφόρα παραμένουν ακινητοποιημένα στον Κόλπο, περιμένοντας να εξέλθουν από την περιοχή στη διάρκεια της 15ήμερης κατάπαυσης του πυρός.

Οι δηλωμένοι στόχοι του Τραμπ έχουν αλλάξει, όμως το ελάχιστο που θέλει είναι ελεύθερη διέλευση από τα στενά για τη διεθνή ναυσιπλοΐα και καταστροφή του προγράμματος εμπλουτισμού (ουρανίου) του Ιράν ώστε να διασφαλίσει ότι δεν μπορεί να παραγάγει ατομικό όπλο.

Η Τεχεράνη αρνείται επί μακρόν ότι επιδιώκει να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα.

(ΑΠΕ -ΜΠΕ0 / photo: ΑΠΕ -ΜΠΕ / EPA-IRANIAN FOREIGN MINISTRY)