Ρώσοι αρχαιολόγοι επανεξέτασαν μια μουμιοποιημένη γυναίκα που είχε αρχικά βρεθεί το 1994 και ανακάλυψαν ότι είχε υποβληθεί σε μια χειρουργική επέμβαση στη γνάθο, γεγονός που φωτίζει πόσο εξελιγμένος ήταν ο πολιτισμός των Pazyryk της Εποχής του Σιδήρου στον τομέα της χειρουργικής, καθώς οι ακραίες συνθήκες διαβίωσής τους καθιστούσαν απαραίτητο να γνωρίζουν πρακτικές επιβίωσης.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι πριν από 2.500 χρόνια, μια γυναίκα ηλικίας 25 έως 30 ετών πιθανότατα έπεσε από άλογο (καθώς οι Pazyryk ήταν νομαδικός πολιτισμός και θεωρείται ότι εκ των πραγμάτων χρησιμοποιούσαν άλογα) και υπέστη τρομερό τραυματισμό στο σαγόνι της, όπως αποκάλυψαν οι αξονικές τομογραφίες. Ωστόσο, οι τομογραφίες έδειξαν και κάτι ακόμη: τα σημάδια του ελαστικού που χρησιμοποιήθηκε για τη σταθεροποίηση του σαγονιού, σύμφωνα με μεταφρασμένη δήλωση του Κρατικού Πανεπιστημίου του Νοβοσιμπίρσκ.

Σύμφωνα με τον Δρ. Αντρέι Λετιάγκιν, ακτινολόγο στο Σιβηρικό Παράρτημα της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών, «είναι πιθανό να ανακαλύψαμε στοιχεία για μια τέτοια χειρουργική επέμβαση για πρώτη φορά». Ερευνώντας όχι μόνο τον τραυματισμό αλλά και την περίπλοκη χειρουργική επέμβαση, οι ερευνητές αποκάλυψαν ένα συναρπαστικό κομμάτι της χειρουργικής ιστορίας, καθώς οι Pazyryk (και οι Αιγύπτιοι) είχαν εξαιρετικές δεξιότητες, που διαμόρφωσαν λόγω των αντίξοων συνθηκών.

Μια «ασήμαντη» γυναίκα με έναν αξιοσημείωτο τραυματισμό

Το 1994, αρχαιολόγοι της Ρωσικής Ακαδημίας Επιστημών ανακάλυψαν μια γυναίκα που, όπως αποδείχθηκε, διέθετε ένα “πρωτοποριακό” σαγόνι. Ήταν θαμμένη με περούκα, σε μια ξύλινη κούνια, σε ένα νεκροταφείο στο οροπέδιο Ukok. Ο τάφος της δεν είχε ευρήματα, γεγονός που υποδηλώνει ότι ανήκε σε χαμηλότερη κοινωνικοοικονομική τάξη.

Καθώς μόνο ένα μέρος του κεφαλιού της είχε μουμιοποιηθεί, η περίπτωσή της αγνοήθηκε, αλλά μια πρόσφατη ομάδα «ήθελε να μάθει όσο το δυνατόν περισσότερα γι’ αυτήν», δήλωσε η Ναταλία Πολόσμακ σε μια δήλωση. Το μόνο που είχε απομείνει ήταν το κρανίο της. Τα αποτελέσματα των αξονικών τομογραφιών εξέπληξαν τους ερευνητές επειδή η δεξιά κροταφογναθική άρθρωση, κοντά στο αυτί, είχε καταστραφεί.

Πιστεύεται ότι η γνώση των χειρουργικών επεμβάσεων ήταν απαραίτητη, καθώς οι Pazyryk ζούσαν σε σκληρές συνθήκες που απειλούσαν τη ζωή τους. «Αν δεν είχαν χρησιμοποιήσει χειρουργικές τεχνικές, πώς θα είχαν επιβιώσει…;». Ωστόσο, μέχρι πρότινος οι ερευνητές γνώριζαν ελάχιστα για τις χειρουργικές επεμβάσεις που μπορούσαν να γίνουν εκείνη την εποχή.

Δεδομένου του τραυματισμού, η συγκεκριμένη γυναίκα δεν θα μπορούσε να φάει ή να μιλήσει. Χωρίς χειρουργική επέμβαση, ωστόσο, σύμφωνα με τους ερευνητές, θα είχε πεθάνει. Το κρανίο της θα είχε υποστεί μόνιμη βλάβη, καθώς θα ήταν παραμορφωμένο ή συμπιεσμένο στη δεξιά πλευρά, σύμφωνα με το δελτίο τύπου, γεγονός που επηρέασε την εμφάνισή της.

Πριν από την εφεύρεση των αναισθητικών, ωστόσο, ή, από όσο γνωρίζουμε, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι είχαν διανοιχθεί λεπτά κανάλια κατά μήκος μιας δομής συνδέσμων, που συγκλίνουν σε ορθή γωνία. Πιθανότατα, σύμφωνα με τους ερευνητές, έπρεπε να κρατάει το στόμα της ανοιχτό κατά τη διάρκεια της διαδικασίας, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δύο στάδια. Οι οπές στο οστό είχαν διανοιχθεί «πολύ ομαλά» και στη συνέχεια αναπτύχθηκε οστικός ιστός γύρω από τις οπές.

Ένα ελαστικό υλικό, φτιαγμένο από τρίχες αλόγου ή τένοντα ζώου, συγκρατούσε τις αρθρικές επιφάνειες ενωμένες, επιτρέποντας στη γυναίκα να κινεί το σαγόνι της, ωστόσο δεν μπορούσε να μασήσει από τη δεξιά πλευρά. Αυτό ασκούσε σημαντική πίεση στην αριστερή της πλευρά, με αποτέλεσμα τα δόντια να υποστούν σοβαρές ζημιές, με αξιοσημείωτη φλεγμονή.

Αν και η ταφή της υποδήλωνε γυναίκα χωρίς κοινωνική θέση, η χειρουργική επέμβαση καταδεικνύει ότι οι Pazyryk φρόντιζαν τους αρρώστους και τους τραυματίες στην κοινωνία τους, ανεξάρτητα από την κοινωνική τους θέση. Όλες οι σοροί τάφηκαν σε ξύλινο φέρετρο, το οποίο ήταν ένα πολύτιμο υλικό σε αυτήν την κοινωνία.

«Δεν γνωρίζουμε ποια ήταν η προσωπική της αξία για την κοινωνία», είπε ο Πολόσμακ. Αλλά, «σε αυτήν την κοινωνία, όλοι εκτιμούνταν στη ζωή αλλά τιμούνταν και μετά θάνατον».

Δείτε εδώ το δελτίο Τύπου με τις αντίστοιχες φωτογραφίες (κάτω).

photo: pixabay