Η αστεγία παραμένει ένα σύνθετο κοινωνικό φαινόμενο, το οποίο σε μεγάλο βαθμό έχει καταστεί χρόνιο. Αυτό είναι ένα από τα βασικά συμπεράσματα της έρευνας, ενώ η καταγραφή των αστέγων που πραγματοποιήθηκε στον δήμο της Αθήνας τον περασμένο Οκτώβριο, είχε ως σκοπό να αναδείξει τα προβλήματα που πηγάζουν από την αστεγία και να οδηγήσει σε ουσιαστικά συμπεράσματα για τη διαμόρφωση πολιτικών και για την πολύπλευρη αντιμετώπιση του ζητήματος.
«Η αστεγία είναι ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα της Αθήνας. Η καταγραφή που έχουμε στα χέρια μας, παρέχει σημαντικά δεδομένα για την κατάσταση που επικρατεί», λέει η αντιδήμαρχος Κοινωνικής Αλληλεγγύης Μίνα Φούντζουλα και προσθέτει: «Όταν ένας στους τρεις ανθρώπους παραμένει χωρίς στέγη για περισσότερα από πέντε χρόνια και επτά στους δέκα οδηγούνται σε αυτή την συνθήκη για οικονομικούς λόγους, είναι άμεσα αναγκαίο να διαμορφώσουμε πολιτικές, που απαντούν στις πραγματικές ανάγκες των πιο ευάλωτων συμπολιτών μας, ώστε κανείς να μην μένει αόρατος».
Από τη μεριά της, η αντιδήμαρχος Ισότητας, Δημοτικών Ιατρείων και Παιδικής Προστασίας Μαρία Στρατηγάκη, τονίζει: «Μία προσπάθεια που ξεκίνησε πολλούς μήνες πριν από την καταγραφή, έρχεται να φέρει στο φως σημαντικές πλευρές του ζητήματος της αστεγίας στην Αθήνα. Η συστηματική καταγραφή και η επιστημονική τεκμηρίωση του φαινομένου αποτελούν απαραίτητες προϋποθέσεις για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών κοινωνικών πολιτικών. Τα στοιχεία μας δίνουν τα εργαλεία για να σχεδιάσουμε πιο στοχευμένες παρεμβάσεις κοινωνικής προστασίας και ένταξης».
Το έργο εντάσσεται σε ένα πανευρωπαϊκό σχέδιο καταμέτρησης και έρευνας των χαρακτηριστικών της αστεγίας, με συμμετοχή 35 πόλεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με πληθυσμό άνω των 200.000 κατοίκων και συντονίζεται από το Πανεπιστήμιο του Λέβεν. Στην Ελλάδα, διενεργήθηκε κατά το διάστημα 20-27 Οκτωβρίου 2025.
Στόχος είναι η εφαρμογή μιας κοινής ευρωπαϊκής μεθοδολογίας καταγραφής των αστέγων, ώστε να δημιουργηθούν αξιόπιστοι μηχανισμοί παρακολούθησης των προβλημάτων της αστεγίας και να σχεδιάζονται στοχευμένες και αποτελεσματικές πολιτικές σε τοπικό επίπεδο.
Το δείγμα ανήλθε σε 681 άτομα, εκ των οποίων τα 384 εντοπίστηκαν στον δρόμο και τα 297 μέσω φορέων. Στα παραπάνω στατιστικά στοιχεία δεν περιλαμβάνονται οι άνθρωποι που μένουν σταθερά σε διαμερίσματα και δομές υποστηριζόμενης διαβίωσης.
Σύμφωνα με την παρούσα απογραφή, τα 2/3 των αστέγων στον δήμο της Αθήνας είναι άνδρες (71%) και το 1/3 γυναίκες (29%). Οι περισσότεροι από αυτούς είναι Έλληνες (69,9%). Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού που καταγράφηκε. Η αστεγία στην Αθήνα πλήττει κυρίως τις μεσαίες και μεγαλύτερες ηλικίες, καθώς το 62% είναι ηλικίας άνω των 50 ετών, ενώ οι νέοι κάτω των 30 ετών δεν ξεπερνούν το 8% του συνόλου. Παράλληλα, σχεδόν δύο στους τρεις (65,8%) ζουν μόνοι, χωρίς τη στήριξη συντρόφου ή οικογενειακού περιβάλλοντος.
Τα ευρήματα της έρευνας αναδεικνύουν ότι η αστεγία στην Αθήνα παραμένει ένα σύνθετο και σε μεγάλο βαθμό χρόνιο κοινωνικό φαινόμενο, καθώς περισσότεροι από τους μισούς καταγεγραμμένους ανθρώπους βρίσκονται χωρίς αυτόνομη στέγη για διάστημα μεγαλύτερο των 2 ετών. Πιο αναλυτικά, ένας στους τρεις ανθρώπους (31,6%) βρίσκεται χωρίς αυτόνομη στέγαση για περισσότερα από 5 χρόνια, ενώ το 24,9% παραμένει σε αυτή την κατάσταση από 2 έως 5 χρόνια.
Οι οικονομικοί λόγοι, βασικότερη αιτία απώλειας στέγης
Το 72,2% των συμμετεχόντων αναφέρει ότι οδηγήθηκε σε απώλεια στέγης εξαιτίας οικονομικών λόγων. Ακολουθούν ζητήματα υγείας και εξαρτήσεων (37,9%) και οικογενειακά προβλήματα (30,2%), γεγονός που καταδεικνύει ότι η αστεγία συνδέεται συχνά με πολλαπλές και αλληλένδετες κοινωνικές δυσκολίες.
Η διεξαγωγή της έρευνας έγινε από την ερευνητική ομάδα του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής του Παντείου Πανεπιστημίου με επιστημονικά υπεύθυνο, τον καθηγητή Κώστα Δημουλά.
Τα αποτελέσματα θα παρουσιαστούν αναλυτικά σε εκδήλωση με τίτλο «Νέα δεδομένα για τους άστεγους στην Αθήνα» στο Πνευματικό Κέντρο του δήμου Αθηναίων (αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης»).
ΚΥΑΔΑ: 1.400 άτομα εξυπηρετούνται από την ομάδα «Street Work»
Η διεπιστημονική ομάδα του Street Work του ΚΥΑΔΑ παρέχει υπηρεσίες σε όσους και όσες διαβιούν στον δρόμο. Αυτή τη στιγμή εξυπηρετούνται περίπου 1.400 ενεργά άτομα. Λιγότερα από τα μισά ανήκουν στην ομάδα των λεγόμενων «rough sleepers», δηλαδή ατόμων που κοιμούνται στον δρόμο ή σε ακατάλληλα μέρη για διαβίωση. Οι υπόλοιποι μένουν σε σπίτια που δεν καλύπτουν τις βασικές ανάγκες, φιλοξενούνται από μέλη της οικογένειας ή φίλους κ.λπ.
Περίπου 200 άτομα φιλοξενούνται στο Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων
Σε σύμπλεγμα τριών πολυκατοικιών στην πλατεία Βάθη λειτουργεί ένα Ανοικτό Κέντρο Ημέρας, ένα Υπνωτήριο και δύο Ξενώνες. Το Ανοικτό Κέντρο Ημέρας εξυπηρετεί καθημερινά περισσότερα από 150 άτομα, τα οποία δεν είναι ενταγμένα σε κάποια στεγαστική δομή και μέσω του ΑΚΗΑ έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες (μπάνιο, γεύμα) και σε ψυχοκοινωνική υποστήριξη.
Στις στεγαστικές δομές του Πολυδύναμου φιλοξενούνται κάθε ημέρα 200 άτομα για μια μεταβατική περίοδο 6+6 μηνών, κατά τη διάρκεια της οποίας ακολουθούν ατομικό σχέδιο δράσης προκειμένου να μπορέσουν να αποχωρήσουν από το Πολυδύναμο και να ζήσουν αυτόνομα.
Χρηματοδότηση 46 νοικοκυριών με το Πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για Αστέγους»
Ο Δήμος Αθηναίων συμμετέχει στην υλοποίηση του προγράμματος που χρηματοδοτεί το υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Στον νέο κύκλο, έχει εγκριθεί χρηματοδότηση για 46 νοικοκυριά στον δήμο Αθηναίων. Συνολικά 58 άτομα (46 ενήλικες και 12 ανήλικα) ωφελούνται από το πρόγραμμα, οι περισσότεροι εκ των οποίων έχουν νοικιάσει ήδη σπίτια και βρίσκονται σε διαδικασία εύρεσης εργασίας.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ/photo: pixabay